အို ဘယ့်​ြမန်မာစာ

ကျွန်​​​ေတာ်သည် ြမန်မာစာအဓိကြဖင့်​​​ ​​​ေကျာင်း​​​ြပီး​​​ထား​​​သူတစ်ဦး​​​ မဟုတ်​​​ေသာ်လည်း​​​ ြမန်မာစာကို စိတ်ဝင်စား​​​သူ၊​ ြမန်မာစာကို ချစ်ြမတ်နိုး​​​သူ၊​ ြမန်မာစာ​​​ေပ၌ ​​​ေမွ့​​​​​ေလျာ်သူတစ်ဦး​​​ ြဖစ်ပါသည်။ ကျွန်​​​ေတာ်သည် ဤ​​​ေဆာင်း​​​ပါး​​​ကို ြမန်မာစာ၏တန်ဖိုး​​​ကို ဖွင့်​​​ဆိုရှင်း​​​ြပရန်​​​ေသာ်လည်း​​​​​ေကာင်း​​​၊​ ြမန်မာစာဘက်မှ ခုခံ​​​ေချပ ​​​ေြပာဆိုရန်လည်း​​​​​ေကာင်း​​​ ရည်ရွယ်​​​ေရး​​​သား​​​ြခင်း​​​ မဟုတ်ပါ။ ြမန်မာစာနှင့်​​​ ပတ်သက်၍ ကျွန်​​​ေတာ်၏အြမင်ကို တင်ြပြခင်း​​​ဟုဆိုက ပို၍ မှန်ပါလိမ့်​​​မည်။ ြမန်မာစာ၏တန်ဖိုး​​​၊​ ြမန်မာစာ၏သ​​​ေဘာနှင့်​​​ ပတ်သက်၍ ကျွန်​​​ေတာ့်​​​ထက် ပိုမိုတတ်သိနား​​​လည်သည့်​​​ ြမန်မာစာပါရဂူ တစ်ဦး​​​၊​ ဘာသာ​​​ေဗဒကျွမ်း​​​ကျင်သူတစ်​​​ေယာက်က ရှင်း​​​လင်း​​​တင်ြပမည်ဆိုပါက ပိုြပီး​​​ ြပည့်​​​စံုနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့​​​ရှင်း​​​လင်း​​​​​ေရး​​​သား​​​ြကရန်လည်း​​​ ​​​ေမျှာ်လင့်​​​ထား​​​ပါသည်။

ဤ​​​ေဆာင်း​​​ပါး​​​ ​​​ေရး​​​ရြခင်း​​​အ​​​ေြကာင်း​​​ကို တင်ြပရလျှင်​​​ေတာ့​​​ တစ်​​​ေန့​​​ ကျွန်​​​ေတာ် စာသင်​​​ေပး​​​ခဲ့​​​​​ေသာ တပည့်​​​မ တစ်ဦး​​​အား​​​ သူ၏မိခင်နှင့်​​​အတူ လမ်း​​​တွင်အမှတ်မထင် သွား​​​​​ေတွ့​​​ပါသည်။ ကျွန်​​​ေတာ်က “တက္ကသိုလ် တက်ဖို့​​​ ဘယ်ဘာ​​​ေလျှာက်ထား​​​တာ ရလဲ” ဟု​​​ေမး​​​ရာ မိခင်ြဖစ်သူက ြမန်မာစာရ​​​ေြကာင်း​​​၊​ သမီး​​​က နှာ​​​ေခါင်း​​​ရှံု့​​​သြဖင့်​​​ အြခား​​​ ဘာသာတစ်ခု ​​​ေြပာင်း​​​​​ေလျှာက်ထား​​​​​ေြကာင်း​​​ ​​​ေြပာပါသည်။ ထိုတပည့်​​​မ​​​ေလး​​​၏ မိခင်မှာ ြမန်မာလူမျိုး​​​ြဖစ်​​​ေသာ်လည်း​​​ ဖခင်က လူမျိုး​​​ြခား​​​ြဖစ်ပါသည်။ ထိုစကား​​​ကို နား​​​​​ေထာင်ြပီး​​​ “ဒီက​​​ေလး​​​မ ြမန်မာ​​​ေသွး​​​ မစစ်​​​ေတာ့​​​သူမို့​​​ ဒီလိုြဖစ်​​​ေလရသလား​​​” ဟု ​​​ေတွး​​​မိရပါသည်။

[caption id="attachment_162" align="aligncenter" width="215" caption="Myanmar Alphabet"][/caption]

​​​ေနာက်တစ်ခါက​​​ေတာ့​​​ကျွန်​​​ေတာ်နှင့်​​​ရင်း​​​နှီး​​​သည့်​​​ မိသား​​​စု တစ်ခုတွင်ြဖစ်သည်။ ဖခင်ြဖစ်သူက သမီး​​​ြဖစ်သူအား​​​ ဆံုး​​​မ​​​ေန​​​ေသာ စကား​​​ကို နား​​​နှင့်​​​ဆတ်ဆတ် ြကား​​​ခဲ့​​​ရြခင်း​​​ြဖစ်သည်။ ထိုမိသား​​​စုတွင် သမီး​​​ြဖစ်သူက ြမန်မာစာဝါသနာပါသည်။ ​​​ေကျာင်း​​​မှာလည်း​​​ ကဗျာြပိုင်ပွဲ၊​ စာစီစာကံုး​​​ြပိုင်ပွဲတို့​​​တွင် ဝင်ြပိုင်​​​ေနကျြဖစ်သည်။ အ​​​ေဖလုပ်သူက ထိုကဲ့​​​သို့​​​ဝင်ဝင်ြပိုင်သည်ကို မြကိုက်။ တစ်​​​ေန့​​​​​ေတာ့​​​ သူ့​​​သမီး​​​ကို ခုလို​​​ေြပာပါသည်။ “သမီး​​​ရဲ့​​​ ြမန်မာလို စာအုပ်​​​ေတွဖတ်မ​​​ေနနဲ့​​​၊​ အဲဒီြပိုင်ပွဲ​​​ေတွလည်း​​​ ဝင်ြပိုင်မ​​​ေနနဲ့​​​။ ြမန်မာစာက ဖွတ်ချီး​​​၊​ ြမန်မာစာ​​​ေတာ်လို့​​​ သမီး​​​ ဘာမှြဖစ်မလာဘူး​​​၊​ အဂင်္လိပ်စာသာ ​​​ေတာ်​​​ေအာင်လုပ်၊​ ြကား​​​လား​​​” ဟု ​​​ေြပာ​​​ေလ၏။ က​​​ေလး​​​မ​​​ေလး​​​က သူ့​​​အ​​​ေဖကို မျက်လံုး​​​​​ေလး​​​ အြပူး​​​သား​​​နှင့်​​​ ြကည့်​​​​​ေနပါသည်။ အ​​​ေဖလုပ်သူကိုလည်း​​​ အြပစ်မဆိုသာပါ။ သူလည်း​​​ သူ့​​​ဘဝ အ​​​ေတွ့​​​အြကံုနှင့်​​​ယှဉ်ြပီး​​​ ​​​ေြပာြခင်း​​​ြဖစ်ပါလိမ့်​​​မည်။

ထို မိသား​​​စုမှာ ​​​ေရမ​​​ေရာသည့်​​​ ြမန်မာလူမျိုး​​​စစ်စစ်များ​​​ြဖစ်သြဖင့်​​​ ထိုသို့​​​ြကား​​​ရသည်မှာ နည်း​​​နည်း​​​​​ေတာ့​​​ နား​​​ခါး​​​စရာြဖစ်ပါသည်။ အဂင်္လိပ်စာအ​​​ေရး​​​ြကီး​​​ပါသည်။ ​​​ေခတ်ကာလအ​​​ေလျာက် အဂင်္လိပ်စာမတတ်လို့​​​ မြဖစ်မှန်း​​​ ဘယ်သူမှမြငင်း​​​ပါ၊​ အဂင်္လိပ်စာ​​​ေတာ်မှ ​​​ေခတ်နှင့်​​​ရင်​​​ေဘာင်တန်း​​​နိုင်မည်ဆိုတာလည်း​​​ ​​​ေသွး​​​ထွက်​​​ေအာင်ပါသည်။ ယ​​​ေန့​​​​​ေခတ်တွင် နိုင်ငံ​​​ေရး​​​၊​ စီး​​​ပွား​​​​​ေရး​​​၊​ လူမှု​​​ေရး​​​စသည့်​​​ဘက်​​​ေပါင်း​​​စံု၌ အဂင်္လိပ်စာသည် အ​​​ေရး​​​ြကီး​​​​​ေသာအခန်း​​​ကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိပါသည်။ အဂင်္လိပ်စာတတ်က အလုပ်ရ လွယ်သည်။ ရသည့်​​​အလုပ်ကလည်း​​​ အဆင့်​​​ြမင့်​​​နိုင်သည်။ လစာလည်း​​​​​ေကာင်း​​​မည်။ လူတကာကလည်း​​​ အထင်ြကီး​​​မည်။ ြမန်မာစာကမူ ထိုသို့​​​မဟုတ်။ “ကျွန်​​​ေတာ်/ကျွန်မ ြမန်မာစာ ​​​ေတာ်ပါတယ်” ဟု ဆိုရံုမျှနှင့်​​​ အလုပ်အကိုင်​​​ေကာင်း​​​​​ေကာင်း​​​ မရနိုင်။ ြမန်မာစာတွင် အဂင်္လိပ်စာလို အသံုး​​​ကျတန်ဖိုး​​​မရှိ။ ထို့​​​​​ေြကာင့်​​​ ြမန်မာစာမှာ မျက်နှာငယ်ရသည်။ ပင်ကိုဝါသနာပါသူတချို့​​​မှလွဲ၍ တက္ကသိုလ်​​​ေကာလိပ်များ​​​တွင် ြမန်မာစာအဓိကယူလို​​​ေသာ ​​​ေကျာင်း​​​သား​​​မရှိ။ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း​​​ စာ​​​ေမး​​​ပွဲ၌ အမှတ်နည်း​​​သူများ​​​သာ သင်ြကား​​​ြက​​​ေသာ ဘာသာရပ်တစ်ခု အဆင့်​​​သို့​​​ ​​​ေလျှာကျ​​​ေနပါသည်။ ​​​ေကျာင်း​​​များ​​​တွင်လည်း​​​ ြမန်မာစာသင်နိုင်​​​ေသာ ဆရာဆို၍ မများ​​​လှသလို ြမန်မာစာထူး​​​ချွန်သူများ​​​လည်း​​​ သိပ်မထွက်လှပါ။

ြမန်မာစာတွင် မျက်​​​ေမှာက်​​​ေခတ်အတွက် အသံုး​​​ကျတန်ဖိုး​​​မရှိရံုမျှနှင့်​​​ ပစ်ပယ်ထား​​​လိုက်ရမည်​​​ေလာ။ ြမန်မာစာတွင် ပကတိတန်ဖိုး​​​ မရှိ​​​ေတာ့​​​ြပီ​​​ေလ။ တကယ်ပဲ ြမန်မာစာ “ဖွတ်ချီး​​​” ြဖစ်သွား​​​ြပီ​​​ေလာ။ ဒါဆို ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရတို့​​​၊​ ြပည်နဝ​​​ေဒး​​​ြကီး​​​တို့​​​၊​ ဦး​​​ပုညတို့​​​လို လူ​​​ေတွဘယ်နား​​​သွား​​​ထား​​​ မည်နည်း​​​။ ဆရာ​​​ေဇာ်ဂျီ၊​ သိပ္ပံ​​​ေမာင်ဝ၊​ ပီမိုး​​​နင်း​​​၊​ ​​​ေရွှဥ​​​ေဒါင်း​​​ စသူတို့​​​ကို ဘယ်​​​ေချာင်သွား​​​ထိုး​​​မည်နည်း​​​။

အဂင်္လိပ်စာသည် ကမ္ဘာ့​​​ပညာရပ်အား​​​လံုး​​​နှင့်​​​ ဆက်သွယ်ရာ ဝင်​​​ေပါက်ြဖစ်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ကျွန်​​​ေတာ်တို့​​​နိုင်ငံတွင် ​​​ေခတ်မီဝိဇ္ဖာ သိပ္ပံပညာရပ်များ​​​အား​​​လံုး​​​ကို ြမန်မာမှုမြပုနိုင်​​​ေသး​​​။ ထို့​​​​​ေြကာင့်​​​ အဂင်္လိပ်စာ မတတ်လျှင် ထိုဘာသာရပ်များ​​​ကို မ​​​ေလ့​​​လာ မဖတ်ရှုနိုင်။ အဂင်္လိပ်စာ မတတ်လျှင် ကွန်ပျူတာ မကိုင်နိုင်။ ဒါ​​​ေြကာင့်​​​ အဂင်္လိပ်စာကို အရင်သင်ြကရသည်။ အဂင်္လိပ်စာမတတ်သူက ​​​ေရှ့​​​တန်း​​​မ​​​ေရာက်နိုင်။ မျက်နှာသာအ​​​ေပး​​​မခံရ။ ​​​ေနရာမရ။ ကမ္ဘာ့​​​နိုင်ငံအသီး​​​သီး​​​တွင်လည်း​​​ တိုင်း​​​ရင်း​​​သား​​​ ဘာသာစကား​​​နှင့်​​​ ကမ္ဘာသံုး​​​ဘာသာစာ​​​ေပတို့​​​အြကား​​​ အ​​​ေရး​​​ပါမှုြခင်း​​​ ကွာဟသည့်​​​ ကိစ္စရှိနိုင်ပါသည်။ မည်သို့​​​ြဖစ်​​​ေစ အဂင်္လိပ်စာတတ်ဖို့​​​ လိုရံုမျှနှင့်​​​ တိုင်း​​​ရင်း​​​သား​​​စာ​​​ေပကို ကျွန်​​​ေတာ်တို့​​​ ပစ်ပယ်လိုက်ရ​​​ေတာ့​​​မည်​​​ေလာ။ ​​​ေရှး​​​​​ေဟာင်း​​​ ြပတိုက်ထဲ ထည့်​​​သိမ်း​​​ထား​​​လိုက်ရ​​​ေတာ့​​​မည်​​​ေလာ။

ြမန်မာနိုင်ငံကို ြဗိတိသျှတို့​​​အုပ်စိုး​​​သည့်​​​​​ေခတ်က ြမန်မာစာနှင့်​​​ စကား​​​သည် အထူး​​​သြဖင့်​​​ မျက်နှာငယ်ရ ပါသည်။ ြမန်မာစာသည် ​​​ေတာသူ​​​ေတာင်သား​​​ သာမန်အရပ်သား​​​တို့​​​​​ေရး​​​သည့်​​​ စာ​​​ေပတစ်ရပ်မျှသာ အဆင့်​​​ရှိခဲ့​​​ပါသည်။ အဂင်္လိပ်-ြမန်မာ နှစ်ဘာသာသင်​​​ေကျာင်း​​​များ​​​တွင် ြမန်မာစာကို ဘာသာတစ်ရပ်အ​​​ေန​​​ေလာက်သာ အသိအမှတ်ြပုြပီး​​​ အဂင်္လိပ်​​​ေကျာင်း​​​များ​​​တွင်မူ ြမန်မာစာကို လံုး​​​ဝ သင်ြကား​​​ြခင်း​​​မြပုပါ။ ​​​ေခတ်ပညာတတ်ဆို​​​ေသာ ​​​ေကျာင်း​​​သား​​​များ​​​၊​ ြမို့​​​အုပ်များ​​​၊​ အ​​​ေရး​​​ပိုင်နယ်ပိုင် လူတန်း​​​စား​​​ကလည်း​​​ ြမန်မာစာကို အထင်မြကီး​​​ြကီး​​​ြက။ ​​​ေနာက်ပိုင်း​​​ ြမန်မာစာကို ချစ်ြမတ်နိုး​​​ြကသူတို့​​​ သတင်း​​​စာ၊​ ဂျာနယ်၊​ မဂ္ဂဇင်း​​​တို့​​​မှ တစ်ဆင့်​​​ ြမန်မာစာကို​​​ေလ့​​​လာလိုက်စား​​​ြကရန် အပတ်တကုတ် ြကိုး​​​စား​​​လှံု့​​​​​ေဆာ်ခဲ့​​​၍သာ ြမန်မာစာကိုစိတ်ဝင်စား​​​သူများ​​​ ​​​ေပါ်​​​ေပါက်ခဲ့​​​ရြခင်း​​​ြဖစ်သည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင်လည်း​​​ ဆရာြကီး​​​ဦး​​​​​ေဖ​​​ေမာင်တင်၏ြကိုး​​​စား​​​မှု​​​ေြကာင့်​​​ ြမန်မာစာဌာနဟူ၍ ​​​ေပါ်​​​ေပါက်ခဲ့​​​သလို ဆရာြကီး​​​နှင့်​​​တပည့်​​​များ​​​ြဖစ်သည့်​​​ ဆရာဦး​​​စိန်တင် (သိပ္ပံ​​​ေမာင်ဝ)၊​ ဆရာဦး​​​သန့်​​​စင်၊​ ဆရာ​​​ေဇာ်ဂျီ၊​ ဆရာမင်း​​​သုဝဏ် စသည့်​​​ ​​​ေခတ်စမ်း​​​ြမန်မာစာ​​​ေပ၏ဖခင်ြကီး​​​များ​​​၏ ​​​ေကျး​​​ဇူး​​​​​ေြကာင့်​​​လည်း​​​ အဂင်္လိပ်​​​ေခတ်တွင် ြမန်မာစာတစ်​​​ေခတ်ကို ထူ​​​ေထာင်နိုင်ခဲ့​​​ြခင်း​​​ြဖစ်ပါသည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ြကီး​​​များ​​​သည် တစ်ဘက်က ြမန်မာစာတွင် ကျွမ်း​​​ကျင်သူများ​​​ြဖစ်ြကသလို အြခား​​​တစ်ဘက်ကလည်း​​​ အဂင်္လိပ်စာတွင် မညံ့​​​ြကသူများ​​​ြဖစ်သည်ကို သတိချပ်ြက​​​ေစချင်ပါသည်။

ယ​​​ေန့​​​​​ေခတ်လို အဂင်္လိပ်စာအ​​​ေရး​​​ပါ​​​ေသာကာလတွင် ြမန်မာစာကို ​​​ေလ့​​​လာလိုက်စား​​​သူ၊​ လိုက်စား​​​ချင်စိတ်ရှိသူ အလွန်ရှား​​​ပါသည်။ ​​​ေကျာင်း​​​များ​​​၌လည်း​​​ အဂင်္လိပ်စာ ထူး​​​ချွန်သူက ထင်​​​ေပါ်၍ ြမန်မာစာတွင် ထူး​​​ချွန်သူမှာမူ အချီး​​​အမွမ်း​​​သိပ်မခံရဘဲ ​​​ေမ့​​​​​ေလျာ့​​​ခံထား​​​ရပါသည်။ ဆရာများ​​​ကလည်း​​​ အဂင်္လိပ်စာ​​​ေတာ်သူကိုသာ ချီး​​​ကျူး​​​​​ေြပာဆိုြကသည်က များ​​​ြပီး​​​ ြမန်မာစာ​​​ေတာ်သူတို့​​​ကို အ​​​ေရး​​​တယူ သိပ်မရှိလှပါ။ တက္ကသိုလ်​​​ေကျာင်း​​​သား​​​ ြမန်မာစာအဓိကနှင့်​​​ဟု ဆိုလိုက်လျှင် သိပ်အထင်မြကီး​​​ချင် ြကပါ။ မိဘများ​​​ကလည်း​​​ မိမိတို့​​​သား​​​သမီး​​​ကို အဂင်္လိပ်စာ​​​ေတာ်တာ၊​ ထူး​​​ချွန်တာကိုသာ ြမင်လိုြကပါသည်။ ​​​ေငွ​​​ေြကး​​​တတ်နိုင်သူများ​​​က သား​​​သမီး​​​ကို ြမန်မာစာလံုး​​​ဝမသင်သည့်​​​ ပုဂ္ဂလိက ​​​ေကျာင်း​​​များ​​​တွင် အပ်နှံ​​​ေလ့​​​ရှိြကသည်။ အဂင်္လိပ်စာဘက်ကိုသာဖိြပီး​​​ မဲြကသြဖင့်​​​ အဂင်္လိပ်စာ​​​ေတာ်သူ မရှား​​​​​ေသာ်လည်း​​​ သဒ္ဒါအသံုး​​​အနှုန်း​​​၊​ စာလံုး​​​​​ေပါင်း​​​သတ်ပံုမှအစ အလွဲလွဲအ​​​ေချာ်​​​ေချာ်နှင့်​​​ ြမန်မာလို စာစီစာကံုး​​​တစ်ပုဒ်ကို​​​ေတာင် ​​​ေြဖာင့်​​​​​ေအာင်မ​​​ေရး​​​တတ်​​​ေတာ့​​​သူများ​​​ အ​​​ေတွ့​​​ရများ​​​လာသည်မှာ ဝမ်း​​​နည်း​​​စရာြဖစ်ပါသည်။

ဒါတင်မကပါ။ ယ​​​ေန့​​​​​ေခတ် ြမိုင်ြမိုင်ဆိုင်ဆိုင် ထွက်ရှိ​​​ေနြကသည့်​​​ စာနယ်ဇင်း​​​၊​ မီဒီယာများ​​​တွင် အသံုး​​​ြပု​​​ေနြကသည့်​​​ ြမန်မာစာမှာလည်း​​​ အဆင့်​​​အတန်း​​​အ​​​ေတာ်နိမ့်​​​ကျကာ အမှား​​​​​ေပါင်း​​​ ​​​ေသာင်း​​​​​ေြခာက် ​​​ေထာင်နှင့်​​​ ြဖစ်လာပါသည်။ ြမန်မာက​​​ေရး​​​သည့်​​​ ြမန်မာစာသည်ပင် က​​​ေမာက်ကမ​​​ေတွ ြဖစ်လာပါသည်။ “ကင်မ်အဲရစ်သည် ​​​ေဒါ်​​​ေအာင်ဆန်း​​​စုြကည်၏ သား​​​နှစ်​​​ေယာက်အနက် အငယ်ဆံုး​​​သား​​​ြဖစ်သည်” ဆိုသည့်​​​ အ​​​ေရး​​​အသား​​​မျိုး​​​၊​ “ဒဏ်ရာ​​​ေြကာင့်​​​ ဝိန်း​​​ရွန်နီ ယ​​​ေန့​​​ပွဲကို လွဲ​​​ေချာ်မှာြဖစ်ပါတယ်” ဆိုသည့်​​​အ​​​ေရး​​​အသား​​​မျိုး​​​​​ေတွ ဖတ်လာရပါသည်။ ဒီစာအ​​​ေရး​​​အသား​​​များ​​​ကို ကျွန်​​​ေတာ်တို့​​​​​ေတွသာမက ြမန်မာစာသင်ယူ​​​ေနြကသည့်​​​ နိုင်ငံြခား​​​သား​​​များ​​​ကလည်း​​​ ဖတ်ြကမည်မှာ အမှန်ြဖစ်သည်။ ကျွန်​​​ေတာ်​​​ေတာ့​​​ ဒီ အမှား​​​​​ေတွ၊​ ​​​ေပါက်ကရ​​​ေတွကို ြမင်သည့်​​​သကာလ ြမန်မာလိုဖတ်တတ်သည့်​​​ နိုင်ငံြခား​​​များ​​​နှင့်​​​ ဆံုမိတိုင်း​​​ ဒီအ​​​ေြကာင်း​​​ စကား​​​​​ေရာက်မည်ကိုပင် စိုး​​​ရွံ့​​​ရှက်​​​ေြကာက်မိပါသည်။

ကမ္ဘာ့​​​တိုင်း​​​ြပည်နိုင်ငံများ​​​တွင် ​​​ေနာက်ကျမှ ​​​ေပါ်​​​ေပါက်လာ​​​ေသာ စာ​​​ေပတို့​​​သည် မိမိတို့​​​ထက်ပိုမို ​​​ေရှး​​​ကျသည့်​​​ ဘာသာစာ​​​ေပတစ်မျိုး​​​မျိုး​​​ကို အမှီသဟဲြပုရပါသည်။ အဂင်္လိပ်စာသည် ဂရိ၊​ လက်တင် စာ​​​ေပတို့​​​၏ အရိပ်အ​​​ေငွ့​​​မကင်း​​​သလို ြမန်မာစာသည်လည်း​​​ မိမိထက်ပို၍​​​ေရှး​​​ကျြပီး​​​ ြကွယ်ဝ​​​ေသာ ပါဠိ သက္ကတစာ​​​ေပတို့​​​၏ အရိပ်အ​​​ေငွ့​​​တို့​​​ မကင်း​​​ပါ။ ပါဠိ (​​​ေခါ်) မဂဓဘာသာကို အ​​​ေြခြပုထား​​​​​ေသာ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်​​​ ထိုဘာသာတွင် သက်ဝင်ယံုြကည်ြက​​​ေသာ လူမျိုး​​​တို့​​​သည် ​​​ေယဘုယျအား​​​ြဖင့်​​​ ယဉ်​​​ေကျး​​​​​ေသာ စာ​​​ေပပညာနှင့်​​​ ြပည့်​​​စံုြကသူများ​​​ ြဖစ်ပါသည်။ သက္ကရာဇ်အခိုင်အမာ ပါရှိ​​​ေသာ ​​​ေတွ့​​​ရှိရသမျှ ြမန်မာ​​​ေကျာက်စာတို့​​​တွင် ြမန်မာသက္ကရာဇ် ၄၇၅ ခန့်​​​ (​​​ေအဒီ ၁၁၁၃ ခန့်​​​) က​​​ေရး​​​ထိုး​​​ခဲ့​​​​​ေသာ ရာဇကုမာရ် ​​​ေကျာက်စာသည် အ​​​ေစာဆံုး​​​ြဖစ်သည်ဟု ဆိုထား​​​သြဖင့်​​​ ြမန်မာစာ၏သက်တမ်း​​​သည် အနှစ် ၉၀၀ ခန့်​​​ရှိြပီြဖစ်ပါသည်။ ​​​ေခတ်အဆက်ဆက်​​​ေရး​​​ထိုး​​​ခဲ့​​​​​ေသာ ​​​ေကျာက်စာများ​​​၊​ ​​​ေပစာ ပုရပိုက် စာများ​​​ကို ​​​ေလ့​​​လာဖတ်ရှုြကည့်​​​လျှင် ြမန်မာစာ အဆင့်​​​ဆင့်​​​ မည်မျှဖွံ့​​​ြဖိုး​​​တိုး​​​တက်ခဲ့​​​သည်၊​ ြမန်မာစာ မည်မျှ​​​ေရှး​​​ကျသည်၊​ စာ​​​ေပပံုသဏ္ဌာန်အား​​​ြဖင့်​​​ မည်မျှအဆင့်​​​ြမင့်​​​ြပီး​​​ ယဉ်​​​ေကျး​​​သည်ကို သိနိုင်ပါသည်။

ြမန်မာလူမျိုး​​​ အ​​​ေတာ်များ​​​များ​​​ ယ​​​ေန့​​​အထင်မြကီး​​​ြက​​​ေသာ ြမန်မာစာသည် သင်ြကား​​​တတ်​​​ေြမာက်ရ လွယ်ကူ​​​ေသာ ဘာသာတစ်ခုမဟုတ်ပါ။ အကယ်၍များ​​​ တစ်ချိန်က ​​​ေနမဝင်အင်ပါယာတစ်ခု စိုက်ထူခဲ့​​​သည်မှာ အဂင်္လိပ်လူမျိုး​​​မဟုတ်ဘဲ ြမန်မာလူမျိုး​​​ြဖစ်ခဲ့​​​မည်ဆိုလျှင်​​​ေတာင် ြမန်မာစာနှင့်​​​စကား​​​သည် အဂင်္လိပ်စာနှင့်​​​စကား​​​လို ကမ္ဘာသံုး​​​ြဖစ်ရန် မလွယ်ပါ။ ြမန်မာစာ​​​ေလ့​​​လာသည့်​​​ နိုင်ငံြခား​​​သား​​​တစ်ဦး​​​ကို ​​​ေမး​​​ြကည့်​​​ပါက ြမန်မာစာ/စကား​​​အလွန်ခက်သည်ဟု ​​​ေြဖပါလိမ့်​​​မည်။ ြမန်မာတစ်​​​ေယာက်ပင်လျှင် ကိုယ့်​​​ဘာသာစကား​​​ကိုလည်း​​​​​ေကာင်း​​​ စာ​​​ေပတွင်လည်း​​​​​ေကာင်း​​​ ထံုး​​​လို​​​ေြက ​​​ေရလို​​​ေနှာက် တတ်သိရန်မလွယ်ပါ။ အဂင်္လိပ်စာသည် ပါရဂူ​​​ေြမာက်တတ်​​​ေြမာက် တတ်ကျွမ်း​​​ရန် ခက်ခဲသည်မှန်​​​ေသာ်လည်း​​​ နှစ်လ သံုး​​​လခန့်​​​ ​​​ေသ​​​ေသချာချာ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​သင်ယူလိုက်လျှင် ထမင်း​​​စား​​​​​ေရး​​​​​ေသာက် တတ်ကျွမ်း​​​ဖို့​​​ သိပ်မခက်လှပါ။ အဂင်္လိပ်စာကို ထိခိုက်လို၍ ​​​ေြပာြခင်း​​​မဟုတ်ပါ။ ကျွန်​​​ေတာ်ကိုယ်တိုင်လည်း​​​ အဂင်္လိပ်စာကို ကျကျနန ​​​ေလ့​​​လာသင်ယူသူ ြဖစ်ပါသည်။ ြမန်မာစာသည် တတ်​​​ေြမာက်ရန်ခက်ခဲ​​​ေသာ ထိုး​​​ထွင်း​​​သိရန် ပို၍ခက်ခဲ​​​ေသာ ဘာသာစာ​​​ေပနယ်ပယ်တစ်ခုမှန်း​​​ သိသာ​​​ေစလို၍ နှိုင်း​​​ယှဉ် တင်ြပြခင်း​​​ ြဖစ်ပါသည်။

ြမန်မာစာသည် သင်ယူရခက်သလို သင်ြကား​​​ရလည်း​​​ ခက်သည့်​​​ဘာသာြဖစ်သည်။ ြမန်မာစာကို ဆရာတိုင်း​​​ မသင်နိုင်ပါ။ ြမန်မာစာဆိုလျှင် အ​​​ေတာ်များ​​​များ​​​ လက်တွန့်​​​ြကသည်။ ြမန်မာစာကို ထဲထဲ ဝင်ဝင် မ​​​ေလ့​​​လာဖူး​​​သူတစ်​​​ေယာက် ြမန်မာစာသင်လျှင် အိုး​​​နင်း​​​ခွက်နင်း​​​ြဖစ်ပါသည်။ အြခား​​​စာ​​​ေပတို့​​​နှင့်​​​ မတူသည့်​​​အချက်က ြမန်မာစာ​​​ေပတွင် ဗုဒ္ဓစာ​​​ေပနှင့်​​​ပရိယတ္တိတို့​​​ အြမစ်တည်စိုက်လျက်ရှိြခင်း​​​ပဲ ြဖစ်သည်။ ြမန်မာစာ​​​ေပအသံုး​​​အနှုန်း​​​များ​​​သည် ဗုဒ္ဓစာ​​​ေပနှင့်​​​ မကင်း​​​​​ေသာ​​​ေြကာင့်​​​ အထူး​​​မွန်ြမတ်​​​ေသာစာ​​​ေပမျိုး​​​ြဖစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ ​​​ေခတ်ကာလအရ အဂင်္လိပ်စာမတတ်လျှင် မြဖစ်သည်မှာ မှန်​​​ေသာ်လည်း​​​ ြမန်မာစာသည် ​​​ေအာက်တန်း​​​မကျ​​​ေြကာင်း​​​ ​​​ေြပာလိုပါသည်။ ြမန်မာစာ အဓိကနှင့်​​​ ဘွဲ့​​​ရ၍လည်း​​​ ဂုဏ်ငယ်စရာမလိုဟု ဆိုချင်ပါသည်။ အဂင်္လိပ်​​​ေခတ်တွင် ြမန်မာစာကို အဂင်္လိပ်အစိုး​​​ရက အသိအမှတ်ြပုလာရ​​​ေအာင် ြကိုး​​​ပမ်း​​​ခဲ့​​​​​ေသာ ဆရာြကီး​​​ဦး​​​​​ေဖ​​​ေမာင်တင်၊​ ြမန်မာစာ​​​ေပ၏သူရဲ​​​ေကာင်း​​​ြကီး​​​ဟု ​​​ေခါ်ဆိုြက​​​ေသာ ဆရာြကီး​​​ သခင်ကိုယ်​​​ေတာ်မှိုင်း​​​၊​ အဂင်္လိပ်စာ​​​ေရာ ြမန်မာစာမှာပါ မဟာဝိဇ္ဖာဘွဲ့​​​များ​​​ ရခဲ့​​​​​ေသာ ဆရာ​​​ေဇာ်ဂျီ၊​ ​​​ေခတ်စမ်း​​​စာ​​​ေပအ​​​ေရး​​​အသား​​​ြဖင့်​​​ ြမန်မာစာ​​​ေပတစ်​​​ေခတ်ဆန်း​​​​​ေစ​​​ေအာင် အား​​​ထုတ်ခဲ့​​​​​ေသာ ဆရာြကီး​​​ သိပ္ပံ​​​ေမာင်ဝ စသူတို့​​​ကို သတိရ​​​ေနမိပါ​​​ေတာ့​​​သည်။

“ြမန်မာစာ​​​ေဈး​​​မရှိတာမို့​​​၊​ ​​​ေဆွး​​​မချိ​​​ေနာက်ဘွယ်၊​ ​​​ေရှး​​​ကဝိ​​​ေပျာက်ကွယ်သည်၊​ အ​​​ေထာက်ဝယ်အိုချို့​​​။ ။ စာကံုး​​​မှုဖိုး​​​မတန်သည်၊​ ကျိုး​​​မသန်ြကပ်တဲ့​​​ခါမို့​​​။ ​​​ေရှး​​​ြမန်မာထံုး​​​မတွင်သည်၊​ ချံုး​​​မရွှင်​​​ေသွညို့​​​၊​ သံုး​​​မဝင်အ​​​ေြခရို့​​​တာမို့​​​၊​ က​​​ေဝတို့​​​နွမ်း​​​နယ်၊​ ​​​ေအဘီစီအ​​​ေြခစား​​​​​ေလာက်မှ၊​ အ​​​ေနအထား​​​​​ေြဖာင့်​​​ဘု တကယ်၊​ ​​​ေခတ်အလိုက် အရိုး​​​ကွယ်သည်၊​ မျိုး​​​အနွယ်တိမ်ခဲ့​​​​​ေပါ့​​​၊​ နှိမ်ဖဲ့​​​လို့​​​​​ေအာက်ချတာ၊​ ​​​ေြကာက်ဘွယ့်​​​အခါ၊​ မျိုး​​​ြမန်မာအသံုး​​​စာနှယ်၊​ နှလံုး​​​နာ​​​ေခတ်ြကီး​​​မို့​​​​​ေလး​​​”

(၁၉၂၉ ခုနှစ်ထုတ် ယူနီဗာစတီ​​​ေကာလိပ်မဂ္ဂဇင်း​​​ အတွဲ ၂၁၊​ အမှတ် ၁ ပါ ြမန်မာစာဆရာြကီး​​​ဦး​​​လင်း​​​၏ ​​​ေတး​​​ထပ်)

အ​​​ေတွး​​​အြမင်မဂ္ဂဇင်း​​​ (၂ဝဝ၄ ခုနှစ်ခန့်​​​)

http://www.waiyanphone.net/2011/01/blog-post.html

ြမန်မာစကား​ေြပ အ​ေရး​အသား​ေလ့​ကျင့်​စာ

ြမန်မာစကား​​​​​ေြပကို ြမန်မာ​​​ေတွ ထိထိမိမိ ​​​ေရး​​​တတ်​​​ေအာင် ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​​​ေပး​​​နိုင်မယ့်​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​ လိုအပ်​​​ေနြပီလို့​​​ ထင်ပါတယ်။​ အဂင်္လိပ်စကား​​​​​ေြပကို နိုင်ငံတကာက အဂင်္လိပ်စာနဲ့​​​ မကင်း​​​သူ​​​ေတွ ထိထိမိမိ ​​​ေရး​​​တတ်​​​ေအာင်​​​ေတာ့​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​​​ေတွ၊​​ ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်​​​ေတွ မနည်း​​​လှပါဘူး​​​။​ အင်တာနက်မှာ English Writing Skillsလို့​​​ ရိုက်ြပီး​​​ ရှာလိုက်တာနဲ့​​​ အဂင်္လိပ်စာ​​​ေရး​​​နည်း​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​​​ေတွ လမ်း​​​ညွှန်စာ​​​ေတွ အလျှိုလျှို ထွက်လာတာ ​​​ေတွ့​​​နိုင်ပါလိမ့်​​​မယ်။​

[caption id="attachment_218" align="aligncenter" width="547" caption=" Reference for Burmese script"][/caption]
စာမ​​​ေရး​​​ခင် စဉ်း​​​စား​​​ပံုကစြပီး​​​ ဝါကျ​​​ေရး​​​ပံု၊​​ စာပိုဒ်ဖွဲ့​​​ပံု၊​​ စာတမ်း​​​တ​​​ေစာင်ြဖစ်​​​ေအာင် ​​​ေရး​​​ပံုအထိ အဆင့်​​​ဆင့်​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​​​ေပး​​​သွား​​​တဲ့​​​ အစီအစဉ်​​​ေတွပါ။​ တက္ကသိုလ်​​​ေကာလိပ်​​​ေတွကလည်း​​​ ထုတ်​​​ေဝြက၊​​ ြပင်ပ ပညာရှင်​​​ေတွကလည်း​​​ ြပုစုြကနဲ့​​​ ဝိုင်း​​​ဝန်း​​​လုပ်​​​ေဆာင်​​​ေနတဲ့​​​ ြမင်ကွင်း​​​ကို ​​​ေတွ့​​​ရပါမယ်။​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပနဲ့​​​ ပတ်သက်လို့​​​​​ေတာ့​​​ စကား​​​​​ေြပသ​​​ေဘာတရား​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​​​ေတွ၊​​ စာစီစာကံုး​​​ကျမ်း​​​​​ေတွ အနည်း​​​အကျဉ်း​​​ ထွက်​​​ေပါ်ခဲ့​​​​​ေပမယ့်​​​ စနစ်တကျ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​​​ေပး​​​တဲ့​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​ရယ်လို့​​​​​ေတာ့​​​ မ​​​ေတွ့​​​မိ​​​ေသး​​​ပါဘူး​​​။​ ဒါ​​​ေြကာင့်​​​ ြမန်မာစာဖတ်သူ​​​ေတွအတွက် ြမန်မာ​​​ေတွကိုယ်တိုင် ​​​ေရး​​​တဲ့​​​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပမှာ စနစ်မကျ မထိမမိြဖစ်​​​ေနတာ မြကာမြကာ ြကံုရပါတယ်။​ ြကံုရတဲ့​​​ သာဓက​​​ေတွကို ​​​ေနာက်ပိုင်း​​​မှာ လိုအပ်သလို ထုတ်ြပသွား​​​မှာမို့​​​ ဒီမှာ မြပလိုက်​​​ေတာ့​​​ပါဘူး​​​။​

ကမ္ဘာရွာထဲကို ြမန်မာ​​​ေတွ ဝင်တဲ့​​​အခါမှာ စကား​​​​​ေြပ အ​​​ေရး​​​အသား​​​ ြပဿနာက အ​​​ေတာ်ြကီး​​​ပါတယ်။​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပ ​​​ေရး​​​ပံုစနစ်နဲ့​​​ အများ​​​သံုး​​​ အဂင်္လိပ်ဘာသာ စကား​​​​​ေြပ ​​​ေရး​​​ပံုစနစ်က ကွာြခား​​​​​ေတာ့​​​ ြမန်မာ​​​ေတွ​​​ေရး​​​တဲ့​​​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပကိုြဖစ်ြဖစ်၊​​ အဂင်္လိပ်စကား​​​​​ေြပကိုြဖစ်ြဖစ် ြမန်မာဘာသာတတ် နိုင်ငံရပ်ြခား​​​​​ေတွ အြပည့်​​​အဝ မခံစား​​​နိုင်ြကပါဘူး​​​။​ နား​​​လည်ဖို့​​​​​ေတာင် တခါတ​​​ေလ အခက်အခဲ ရှိတတ်ပါတယ်။​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပကို အများ​​​သံုး​​​အဂင်္လိပ်စကား​​​​​ေြပ​​​ေရး​​​ပံု​​​ေရး​​​နည်း​​​အတိုင်း​​​ စနစ်တကျ ​​​ေရး​​​တတ်​​​ေအာင် ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​​​ေပး​​​နိုင်ရင် ြမန်မာလို​​​ေရး​​​တဲ့​​​အခါမှာ​​​ေရာ အဂင်္လိပ်လို​​​ေရး​​​တဲ့​​​အခါမှာပါ အရည်အ​​​ေသွး​​​ ပို​​​ေကာင်း​​​လာစရာအ​​​ေြကာင်း​​​ ရှိပါတယ်။​

စနစ်မတူလို့​​​ စာအ​​​ေရး​​​အသား​​​မှာ ြကံုရတတ်တဲ့​​​ ြပဿနာကို​​​ေရာ ြပဿနာရဲ့​​​ အရင်း​​​အြမစ်ကို​​​ေရာ သိမှ​​​ေတာ့​​​ အ​​​ေြဖရှိရမှာ​​​ေပါ့​​​။​ အလွယ်ဆံုး​​​အ​​​ေြဖက သူ့​​​စကား​​​​​ေြပာရင် ကိုယ်က သူ့​​​နည်း​​​သူ့​​​ဟန် သူ့​​​စနစ်နဲ့​​​​​ေြပာ။​ ကိုယ့်​​​စကား​​​​​ေြပာရင် သူကလည်း​​​ ကိုယ့်​​​နည်း​​​ကိုယ့်​​​ဟန် ကိုယ့်​​​စနစ်နဲ့​​​ ​​​ေြပာြကဖို့​​​ပါပဲ။​ ဒီလိုသာကျင့်​​​လိုက်ရင် တစ်ဦး​​​ကိုတစ်ဦး​​​ အထင်လွဲစရာ၊​​ နား​​​လည်ရခက်စရာရယ်လို့​​​ မရှိနိုင်​​​ေတာ့​​​ပါဘူး​​​။​ အ​​​ေြဖက လွယ်လွန်း​​​​​ေနသလိုမို့​​​ ဟုတ်​​​ေကာဟုတ်ရဲ့​​​လား​​​လို့​​​ သံသယဝင်စရာပါ။​

အ​​​ေြဖကလွယ်​​​ေပမယ့်​​​ အ​​​ေြဖထဲကအတိုင်း​​​ အ​​​ေကာင်အထည်​​​ေဖာ်ဖို့​​​ရာက​​​ေတာ့​​​ ခက်​​​ေကာင်း​​​ခက်နိုင်ပါတယ်။​ ကိုယ်က နိုင်ငံတကာစနစ်နဲ့​​​​​ေြပာဖို့​​​ဆိုဖို့​​​​​ေရာ၊​​ သူက ကိုယ့်​​​စနစ်နဲ့​​​ ​​​ေြပာဖို့​​​ဆိုဖို​​​ေရာက လွယ်တာမှမဟုတ်တာ။​ အခုကာလမှာ စီဒီ​​​ေတွ ဒီဗွီဒီ​​​ေတွလည်း​​​ ​​​ေပါ်​​​ေန၊​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​​​ေတွဆိုတာလည်း​​​ စာအုပ်အြဖစ်နဲ့​​​​​ေရာ အင်တာနက်အြဖစ်နဲ့​​​​​ေရာ ဖတ်နိုင် အတုယူနိုင်​​​ေပမယ့်​​​ အခက်အခဲတချို့​​​ ရှိ​​​ေနပါ​​​ေသး​​​တယ်။​ ပထမအခက်က အတုယူတဲ့​​​အခါ ဘာသာစကား​​​ရဲ့​​​ စနစ်ကို ရှာတတ်​​​ေဖွတတ် စူး​​​စမ်း​​​တတ်တဲ့​​​ဉာဏ် လိုပါတယ်။​ အဲဒီဉာဏ်မျိုး​​​ လူတိုင်း​​​မှာရှိမယ်လို့​​​ မ​​​ေမျှာ်မှန်း​​​နိုင်ပါဘူး​​​။​ အဲဒီ ဉာဏ်ရှိတဲ့​​​ သူ​​​ေတွမှာ​​​ေတာင် အနုအရင့်​​​ ကွာနိုင်ပါ​​​ေသး​​​တယ်။​

အနုအရင့်​​​​​ေပါ်မူတည်ြပီး​​​ ဘာသာစကား​​​တတ်လွယ်မှု အ​​​ေနှး​​​အြမန်​​​ေတာ့​​​ ကွာမှာ​​​ေပါ့​​​။​ စူး​​​စမ်း​​​ဉာဏ်မဲ့​​​​​ေနရင်​​​ေတာ့​​​ တတ်ဖို့​​​​​ေတာင် ခပ်ခက်ခက်ပါ။​ စူး​​​စမ်း​​​ဉာဏ် အခက်အခဲအြပင် ​​​ေနာက်တခက်က တတ်​​​ေြမာက်မှု စစ်​​​ေဆး​​​​​ေရး​​​ပါပဲ။​ စကား​​​တစ်ရပ်ရပ်ကို သင်ယူရင် ဘယ်​​​ေလာက် မှန်မှန်ကန်ကန် တတ်​​​ေြမာက်ြပီလဲ ဆိုတာ စစ်​​​ေဆး​​​ြကည့်​​​ဖို့​​​လိုပါတယ်။​ ရှိ​​​ေနတဲ့​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​​​ေတွ ဖတ်ရံု ​​​ေလ့​​​လာရံုနဲ့​​​ ကိုယ်တုြကည့်​​​တာ ဘယ်​​​ေလာက်တူမတူဆိုတာ စစ်​​​ေဆး​​​ြကည့်​​​ဖို့​​​ မှတ်​​​ေကျာက်က မရှိြပန်ဘူး​​​။​ ဘာသာစကား​​​ အ​​​ေြပာအ​​​ေရး​​​ တတ်ကျွမ်း​​​မှု စစ်​​​ေဆး​​​တာလဲရှိမှ ဘယ်​​​ေလာက်တတ်သလဲဆိုတာ ​​​ေရရာပါမယ်။​ သ​​​ေဘာတရား​​​​​ေတွ ဖတ်ြပန်​​​ေတာ့​​​လည်း​​​ ​​​ေစာ​​​ေစာက ​​​ေြပာခဲ့​​​သလို သ​​​ေဘာတရား​​​ကိုသာ သိရံုရှိမှာပါပဲ။​ သူ့​​​လို ​​​ေြပာတတ် ​​​ေရး​​​တတ်လာမယ် မဟုတ်ပါဘူး​​​။​

တစ်ဦး​​​ဘာသာစကား​​​ တစ်ဦး​​​ ​​​ေြပာတတ်​​​ေရး​​​တတ်ဖို့​​​ အ​​​ေရး​​​မှာ အ​​​ေလ့​​​အကျင့်​​​ဟာ လိုကိုလိုပါတယ်။​ သ​​​ေဘာတရား​​​ကို သိ​​​ေအာင်လုပ်၊​​ ကိုယ်တိုင် ​​​ေြပာြကည့်​​​၊​​ ​​​ေရး​​​ြကည့်​​​။​ ကိုယ်​​​ေြပာတာ ​​​ေရး​​​တာနဲ့​​​ သ​​​ေဘာတရား​​​နဲ့​​​ ဘယ်လိုကွာဟ​​​ေနသလဲ အစစ်အ​​​ေဆး​​​ခံ။​ အမှား​​​​​ေတွ့​​​တဲ့​​​အခါ ဘာ​​​ေြကာင့်​​​မှား​​​သလဲ ဆင်ြခင်၊​​ ​​​ေနာက်တခါ ​​​ေြပာတဲ့​​​​​ေရး​​​တဲ့​​​အခါ ဒီအမှား​​​မျိုး​​​ မြကံုရ​​​ေအာင် ဆင်ြခင်။​ ဒီလို ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ြပုြပင်သွား​​​ရင် သူလို ​​​ေြပာတတ် ​​​ေရး​​​တတ်လာစရာ အ​​​ေြကာင်း​​​ရှိပါတယ်။​

သိြကတဲ့​​​အတိုင်း​​​ အခု​​​ေခတ်မှာ အသံုး​​​အများ​​​ဆံုး​​​လို့​​​ ​​​ေြပာရမှာက အဂင်္လိပ်စာပါ။​ ဥ​​​ေရာပနိုင်ငံ​​​ေတွမဆိုထား​​​နဲ့​​​၊​​ အာရှနိုင်ငံ​​​ေတွမှာ​​​ေတာင် အဂင်္လိပ်စာက တွင်ကျယ်​​​ေနပါြပီ။​ အိန္ဒိယ၊​​ ြမန်မာ၊​​ မ​​​ေလး​​​ရှား​​​တို့​​​လို အဂင်္လိပ်ကိုလိုနီဘဝ​​​ေရာက်ခဲ့​​​တဲ့​​​ နိုင်ငံ​​​ေတွမှာတင် မဟုတ်​​​ေတာ့​​​ဘူး​​​။​ တရုတ်တို့​​​၊​​ ဗီယက်နမ်တို့​​​ ထိုင်း​​​တို့​​​လို အဂင်္လိပ်စာနဲ့​​​ မပတ်သက်ခဲ့​​​ဖူး​​​တဲ့​​​ နိုင်ငံ​​​ေတွမှာ အဂင်္လိပ်စာသင်ြကား​​​​​ေရး​​​ ​​​ေရှ့​​​တန်း​​​တင်လာြကြပီ။​ အဂင်္လိပ်စာ​​​ေရး​​​နည်း​​​ အ​​​ေလ့​​​အထနဲ့​​​ ရင်း​​​နှီး​​​လာြကြပီ။​

ဒီ​​​ေတာ့​​​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပ​​​ေရး​​​နည်း​​​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ခန်း​​​ စာအုပ်တအုပ််ြပုစုရင်လည်း​​​ အဂင်္လိပ်​​​ေရး​​​နည်း​​​စနစ်ကို အ​​​ေြခခံတဲ့​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ခန်း​​​ စာအုပ်မျိုး​​​ ြဖစ်ရပါလိမ့်​​​မယ်။​ အဂင်္လိပ်​​​ေရး​​​နည်း​​​စနစ်ဆိုတာ ဝါကျ၊​​ စာပိုဒ်၊​​ စာတပုဒ် ဖွဲ့​​​တဲ့​​​အခါ ကိုယ်လိုရာ ထိထိမိမိ​​​ေရာက်​​​ေအာင် အား​​​ထုတ်ပံုစနစ်ကိုဆိုလိုတာပါ။​ ပုဒ်စု​​​ေတွ ဝါကျ​​​ေတွဖွဲ့​​​တဲ့​​​ သဒ္ဒါစနစ်က​​​ေတာ့​​​ ကိုယ့်​​​စနစ်ကိုယ်ရှိရမှာပါ။​ “စာအုပ်နီ”ကို “နီစာအုပ်”လို့​​​ ြပင်စရာမလိုပါဘူး​​​။​ ြမန်မာမှာ ကတ္တား​​​၊​​ ကံ၊​​ ဝါစက စဉ်ြပီး​​​ “သူစာအုပ်ဝယ်သည်” ​​​ေရး​​​တတ်တာကို အဂင်္လိပ်စနစ်အတိုင်း​​​ ကတ္တား​​​၊​​ ကံ၊​​ ဝါစက အစဉ်နဲ့​​​ “သူ ဝယ် စာအုပ်သည်”လို့​​​ လုပ်ဖို့​​​မဟုတ်ပါဘူး​​​။​ စာတစ်ပုဒ်​​​ေရး​​​တဲ့​​​အခါ ​​​ေတွး​​​နည်း​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​အစဉ်ကိုသာ ဆိုလိုပါတယ်။​

လိုအပ်​​​ေနတဲ့​​​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပ​​​ေရး​​​နည်း​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ခန်း​​​စာအုပ်မျိုး​​​လို​​​ေနတဲ့​​​ ြပဿနာကို ဘယ်လို​​​ေြဖရှင်း​​​ရင်​​​ေကာင်း​​​ပါ့​​​မလဲ။​ အခုလို​​​ေဆာင်း​​​ပါး​​​မျိုး​​​ ထံုး​​​စံအတိုင်း​​​ “ြမန်မာစကား​​​​​ေြပ​​​ေရး​​​နည်း​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ခန်း​​​စာအုပ် လိုအပ်​​​ေနရာ ြပုစုဖို့​​​ တိုက်တွန်း​​​အပ်​​​ေပသည်”လို့​​​ အဆံုး​​​သတ်လိုက်ရင်​​​ေတာ့​​​ ြဖစ်တာ​​​ေပါ့​​​။​ ဒါ​​​ေပမယ့်​​​ အဲဒါက ြပဿနာကို ​​​ေြဖရှင်း​​​တာမဟုတ်ဘူး​​​။​ ​​​ေခါင်း​​​​​ေရှာင်​​​ေခါင်း​​​လွှဲ လုပ်တာပဲ ြဖစ်မယ်။​ ဒီ​​​ေတာ့​​​ “ြမန်မာစကား​​​​​ေြပ အ​​​ေရး​​​အသား​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ” တစ်အုပ်ကို ကိုယ်တိုင်ပဲ ြပုစုဖို့​​​ တာစူ​​​ေနပါြပီ။​

ဒီလို ြပုစုတဲ့​​​အခါ သမား​​​ရိုး​​​ကျ ကိုယ်ထင်ရာကိုယ်​​​ေရး​​​ ြပုစုတာထက် နိုင်ငံတကာစနစ်အတိုင်း​​​ စကား​​​​​ေြပ​​​ေရး​​​ဖို့​​​ အား​​​ထုတ်ချင်တဲ့​​​ စာဖတ်ပရိသတ်​​​ေတွ ပါလာရင် အလွန့်​​​အလွန်​​​ေကာင်း​​​မှာပါပဲ။​ စာဖတ်ပရိတ်သတ်​​​ေတွပါလာဖို့​​​ စဉ်း​​​စား​​​တဲ့​​​အခါ အလုပ်ြဖစ်နိုင်မယ့်​​​ အစီအစဉ်နှစ်မျိုး​​​ကို သတိထား​​​မိပါတယ်။​ တစ်မျိုး​​​က အင်တာနက် စာမျက်နှာ​​​ေတွ​​​ေပါ်မှာ ပို့​​​ချစာ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ​​​ေတွတင်ြပီး​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ချင်တဲ့​​​ စာဖတ်သူ​​​ေတွက ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ​​​ေတွကို အင်တာနက်ကပဲ အီး​​​​​ေမး​​​နဲ့​​​ ြပန်ပို့​​​ဖို့​​​ပါ။​ ြမန်ြမန်ဆန်ဆန် အလုပ်လုပ်နိုင်မယ့်​​​နည်း​​​ြဖစ်​​​ေပမယ့်​​​ ြမန်မာနိုင်ငံမှာ အင်တာနက်သံုး​​​နိုင် အီး​​​​​ေမး​​​သံုး​​​နိုင်မယ့်​​​သူ ဦး​​​​​ေရက နည်း​​​​​ေနမှာဆို​​​ေတာ့​​​ ထိ​​​ေရာက်လှမယ်မထင်ပါဘူး​​​။​

​​​ေနာက်တမျိုး​​​က​​​ေတာ့​​​ အခု ဒီစာကိုပံုနှိပ်တဲ့​​​ စတိုင်သစ်မဂ္ဂဇင်း​​​ဆရာများ​​​ကသာ သ​​​ေဘာတူမယ်ဆိုရင် မဂ္ဂဇင်း​​​မှာ သင်စာ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ​​​ေတွ ​​​ေဖာ်ြပ၊​​ စိတ်ဝင်စား​​​တဲ့​​​သူက ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ​​​ေတွကို မဂ္ဂဇင်း​​​ကတဆင့်​​​ ြပန်ပို့​​​။​ ဒီလို အြပန်အလှန် ပို့​​​ချ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​နည်း​​​ဟာလည်း​​​ ထိ​​​ေရာက်နိုင်ပါတယ်။​ ဒါ​​​ေပမယ့်​​​ လစဉ်ထုတ် မဂ္ဂဇင်း​​​ြကီး​​​ဘဝက ​​​ေကျာင်း​​​စာအုပ်ြကီး​​​ဘဝ​​​ေရာက်သွား​​​မှာကိုလည်း​​​ စဉ်း​​​စား​​​ရ အား​​​နာရပါ​​​ေသး​​​တယ်။​

ဒါ​​​ေြကာင့်​​​ အ​​​ေနာက်နိုင်ငံ နည်း​​​စနစ်အတိုင်း​​​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပအ​​​ေရး​​​အသား​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ တ​​​ေစာင်တဖွဲ့​​​ လိုအပ်တာကို သိ​​​ေန​​​ေပမယ့်​​​ ြပုစုလို့​​​ ြပီး​​​သ​​​ေလာက်လည်း​​​ ြဖစ်​​​ေန​​​ေပမယ့်​​​ အသံုး​​​ြပုမယ့်​​​ ပရိသတ်ဆီကို ဘယ်လိုပို့​​​ရ​​​ေကာင်း​​​ပါ့​​​မလဲဆိုတာ စဉ်း​​​စား​​​​​ေနရဆဲြဖစ်​​​ေြကာင်း​​​ပါ။​
​

​​ေစာထွန်း​​​
ဩဂုတ် ၁၆၊​​ ၂၀၀၈

(မှတ်ချက် - ၂၀၀၅ ဩဂုတ်လထုတ် စတိုင်သစ်မဂ္ဂဇင်း​​​တွင် ပါရှိ​​​ေသာ ​​​ေဆာင်း​​​ပါး​​​၏ နိဒါန်း​​​ပိုင်း​​​နှင့်​​​ နိဂံုး​​​ပိုင်း​​​ကို ​​​ေကာက်နှုတ်​​​ေဖာ်ြပထား​​​ြခင်း​​​ြဖစ်ပါသည်။​)

ြမန်မာ​အက္ခရာ​တို့​၏ ကိန်း​ဂ​ဏန်း​ကိုယ်စား​ြပု​တန်ဖိုး​များ​

According to our traditional astronomy, all alphabets have its each numerical values:

alphabets begining with these characters	stands for this numerical value
(ည)	၀
အဧဩ	၁
ကခဂဃင	၂
စဆဇဈည	၃
ယရလဝ	၄
ပဖဗဘမ	၅
သဟ	၆
တထဒဓန	၇
(ဟဠ)	၈
(ဋ)	၉

Some Proverbs that Tells

This is the proverb, that every Myanmar knows. It tells the number of pagodas in Bagan.

လှည်း​​​​​ဝင်ရိုး​​​​​သံတညံညံ၊​ ပုဂံဘုရား​​​​​​​​​ေပါင်း​​​​​

'လဝရသတညည'=၄၄၄၅၆၃၃

This saying can be decoded as... "There actually were 4,445,633 pagodas in Bagan."

ဂဂယ်သံုး​​​​​ခု၊​ ဥသျှစ်ထု
'ဂဂဂ'= ၈၈၈

This saying can be decoded as...
"Innwa Kingdom falls at ME 888"

ဥဩ​​​​​ေအာ်ြမည်၊​ ကုန်း​​​​​​​​​ေဘာင်တည်
This saying can be decoded as...
"Konbaung Dynasty got established in ME 1114".

အုတ်ကျစ်​​​​​ေကျာ်​​​​​ေအး​​​​​၊​ မန္တ​​​​​ေလး​​​​​
အကကအ= ၁၂၂၁

This saying can be decoded as...
"The city of Mandalay was built in ME 1221.

 

[caption id="attachment_235" align="aligncenter" width="225" caption="မင်း​ကွန်း​​ေခါင်း​​ေလာင်း​ြကီး​"][/caption]

 

 

ြမန်မာ​​​ေတွ နာမည်မှည့်​​​ရာမှာ အသံုး​​​ြပုတဲ့​​​ နံသင့်​​​သခင်္ျာအရ ဂဏန်း​​​​​ေတွကို မှတ်သား​​​တဲ့​​​နည်း​​​​ေတွက​ေတာ့​

• က-ခ-ဂ-ဃ-င တနလင်္ာ-၂။


• စ-ဆ-ဇ-ဈ-ည အဂင်္ါ-၃။


• ဋ-ဌ-ဍ-ဎ-ဏ


• တ-ထ-ဒ-ဓ-န စ​​​ေန-၇ (သို့​​​မဟုတ် ၀-သုည)


• ပ-ဖ-ဗ-ဘ-မ ြကာသပ​​​ေတး​​​-၅။


• ယ-ရ-လ-၀ ဗုဒ္ဓဟူး​​​-၄။


• သ-ဟ ​​​ေသာြကာ-၆။


• အ-အာ-ဣ-ဤ-ဥ-ဥူ-ဧ-ဩ တနဂင်္​​​ေနွ-၁

ဆိုြပီး​​​ မှတ်သား​​​နိုင်ပါတယ်။

ဒါငယ်ငယ်က ရွတ်ဆိုခဲ့​​​ရတဲ့​​​ သင်ပုန်း​​​ြကီး​​​ဖတ်စာထဲက ကြကီး​​​ ခ​​​ေခွး​​​ အစဉ်အတိုင်း​​​​​ေြပာတာပါ။

အဲ ဠ-က-လ နဲ့​​​ အသံအတူတူ ြဖစ်လို့​​​ ဗုဒ္ဓဟူး​​​လို့​​​ မှတ်နိုင်ပါတယ်။

ရ-နဲ့​​​ ဠ ကို ရာဟုလို့​​​မှတ်ြပီး​​​ ၈-ဂဏန်း​​​အြဖစ်လည်း​​​ မှတ်ြကပါတယ်။

ြမန်မာ​​​ေတွ နာမည်မှည့်​​​ရာမှာ ​​​ေန့​​​နံသင့်​​​တဲ့​​​ စာလံုး​​​​​ေတွနဲ့​​​ မှည့်​​​ြကတယ်မဟုတ်လား​​​။ အဲဒီစာလံုး​​​​​ေတွကို ဂဏန်း​​​သခင်္ျာနဲ့​​​ြပရင် အဲဒီလိုြပပါတယ်။ ​​​ေန့​​​နံ ဂဏန်း​​​အစဉ်နဲ့​​​ ြပန်​​​ေြပာရင်-

• တနဂင်္​​​ေနွ-၁။


• တနလင်္ာ-၂။


• အဂင်္ါ-၃။


• ဗုဒ္ဓဟူး​​​-၄။


• ြကာသပ​​​ေတး​​​-၅။


• ​​​ေသာြကာ-၆။


• စ​​​ေန-၇ (သို့​​​မဟုတ်) ၀ သုည​​​ေပါ့​​​။

ဒီ​​​ေတာ့​​​ ဥဩ​​​ေအာ်ြမည် ကုန်း​​​​​ေဘာင်တည်-မှာ ဥဩ​​​ေအာ်ြမည်-ဟာ ​​​ေန့​​​နံအရ တနဂင်္​​​ေနွ၊​ တနဂင်္​​​ေနွ၊​ တနဂင်္​​​ေနွ၊​ ြကသာပ​​​ေတး​​​ ြဖစ်တာ​​​ေြကာင့်​​​ ၁၁၁၅-လို့​​​ ဆိုလိုတာပါ။

ြမန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅-ခုနှစ်မှာ ကုန်း​​​​​ေဘာင်ြမို့​​​ တည်တယ်လို့​​​ ဆိုလိုတာပါ။

အုတ်ကျစ်​​​ေကျာ်​​​ေအး​​​ မန္တ​​​ေလး​​​-ဆိုတာကလည်း​​​ ၁၂၂၁-ခုနှစ်မှာ မန္တ​​​ေလး​​​ြမို့​​​ တည်တယ်လို့​​​ မှတ်သား​​​တာပါ။

အဲဒီလိုပဲ မှတ်သား​​​တာ​​​ေတွ အများ​​​ြကီး​​​ရှိပါတယ်။ မင်ကွန်း​​​​​ေခါင်း​​​​​ေလာင်း​​​ြကီး​​​ရဲ့​​​ ​​​ေြကး​​​ပိဿာချိန်ကို မင်း​​​ြဖူမှန်မှန်​​​ေြပာ-လို့​​​ မှတ်တယ်။ ၅၅၅၅၅-ပိဿာရှိတယ်လို့​​​ ဆိုလိုတာပါ။

လှည်း​​​ဝင်ရိုး​​​သံ တညံညံ ပုဂံဘုရား​​​​​ေပါင်း​​​-လို့​​​ မှတ်သား​​​ရာမှာ​​​ေတာ့​​​ ​​​ေရှ့​​​က လှည်း​​​ဝင်ရိုး​​​သံ-ကို အဓိကဆိုလိုတယ်လို့​​​ ယူဆြကပါတယ်။ ၄၄၄၆-ဆူ​​​ေပါ့​​​။

တညံညံထိ ယူရင်​​​ေတာ့​​​ ၄၄၄၆၇၃၃-လို့​​​ ယူရမှာမို့​​​ သိပ်များ​​​​​ေနတယ်။

ပုဂံမှာ ဘုရား​​​​​ေပါင်း​​​ အဲဒီ​​​ေလာက်မရှိနိုင်ဘူး​​​လို့​​​ ဆိုြကပါတယ်။ ဒါက ဆက်စပ်ြပီး​​​ ရှင်း​​​ြပတာပါ။ ြမန်မာစာ​​​ေပ​​​ေတွမှာ ခုနှစ် သက္ကရာဇ် ကိန်း​​​ဂဏန်း​​​​​ေတွကို အဲဒီနည်း​​​နဲ့​​​ ​​​ေဖာ်ြပ​​​ေလ့​​​ရှိြကပါတယ်။ တြခား​​​သခင်္ျာနည်း​​​​​ေတွလည်း​​​ ရှိပါ​​​ေသး​​​တယ်။ ဒီ​​​ေလာက်ဆိုရင် ြပည့်​​​စံုြပီထင်ပါတယ်။

ပ​ေဟဠိ​ဆန်​ေသာ ြမန်မာ​စာ​ေပ အ​ေရး​အသား​

ြမန်မာစာ​​ေပ သမိုင်း​​တွင် တစ်ခါတစ်ရံ၌ စာဆိုအချင်း​​ချင်း​​​ေသာ် လည်း​​​ေကာင်း​​၊​ စာဆိုက စာဖတ်သူတို့​​အား​​ လည်း​​​ေကာင်း​​ ဉာဏ်စမ်း​​လိုြခင်း​​​ေြကာင့်​​ စာ​​ေပဖွဲ့​​နွဲ့​​ရာတွင် တိုက်ရိုက်​​ေရာဖွဲ့​​မှု မြပုဘဲ အ​​ေတွး​​အ​​ေခါ် စိတ်ကူး​​ဉာဏ် ြကွယ်ဝ​​ေစရန် ရည်ရွယ်လျက် ပ​​ေဟဠိဆန်​​ေသာ အ​​ေရး​​အသား​​မျိုး​​ြဖင့်​​ ​​ေရး​​သား​​မှု ြပုခဲ့​​ြကသည်။ ြမန်မာစာ​​ေပတွင် ပ​​ေဟဠိဆန်​​ေသာ အ​​ေရး​​အသား​​ ​​ေရး​​နည်း​​များ​​စွာ ရှိခဲ့​​သည်။

[caption id="attachment_172" align="aligncenter" width="300" caption="Myanmar Old Text Style"][/caption]

အတိတ်​​ေခတ် ြမန်မာစာ​​ေပတွင် ပ​​ေဟဠိဆန်​​ေသာ အ​​ေရး​​အသား​​မျိုး​​ကို ရတု၊​ ရကန်၊​ ​​ေမာ်ကွန်း​​၊​ ပျို့​​၊​ ဧချင်း​​ စ​​ေသာ ကဗျာ လကင်္ာများ​​၌ အလျဉ်း​​သင့်​​သည်နှင့်​​အမျှ ထည့်​​သွင်း​​ ဖွဲ့​​ဆိုမှု ြပုသကဲ့​​သို့​​ တစ်ခါတစ်ရံ၌ ပ​​ေဟဠိဆန်​​ေအာင် တီထွင်​​ေရး​​သား​​နည်း​​ကိုလည်း​​ အသံုး​​ြပုခဲ့​​ြကသည်။ ပ​​ေဟဠိဆန်​​ေသာ ြမန်မာ အ​​ေရး​​အသား​​နည်း​​သည် တစ်ဦး​​နှင့်​​ တစ်ဦး​​ ဉာဏ်စမ်း​​ြခင်း​​သ​​ေဘာ၊​ တစ်ဦး​​ထံတစ်ဦး​​ လျှို့​​ဝှက်စာ​​ေရး​​ြခင်း​​ သ​​ေဘာဟု ဆိုသင့်​​သည်။

အတိတ်​​ေခတ် ြမန်မာစာ​​ေပ၏ အသံုး​​များ​​ခဲ့​​​ေသာ ပ​​ေဟဠိဆန်သည့်​​ စာ​​ေပ​​ေရး​​နည်း​​များ​​ကား​​ ဒူး​​ဂဏန်း​​​ေရး​​နည်း​​၊​ ​​ေကျး​​ဂဏန်း​​​ေရး​​နည်း​​၊​ ​​ေကျာက်စာဂဏန်း​​​ေရး​​နည်း​​၊​ ပိတုန်း​​ပျံဝဲ​​ေရး​​နည်း​​၊​ ဝါး​​ခွဲ​​ေရး​​နည်း​​၊​ ြကာ​​ေရး​​နည်း​​၊​ ပိဋကတ်သခင်္ျာ​​ေရး​​နည်း​​၊​ ​​ေမှာင်စာ​​ေရး​​နည်း​​ စသည်တို့​​ြဖစ်သည်။

ဒူး​​ဂဏန်း​​​ေရး​​နည်း​​ ဟူသည် ‘က၊​ ခ’ စ​​ေသာ အက္ခရာများ​​၏ ​​ေနရာတွင် ‘၁၊​ ၂၊​ ၃’ စ​​ေသာ သခင်္ျာကိန်း​​ဂဏန်း​​များ​​ကို ဖလှယ်အသံုး​​ြပု ​​ေရး​​နည်း​​ြဖစ်၏။ ဖလှယ်အသံုး​​ြပု ​​ေရး​​ရာတွင် နည်း​​စနစ်ရှိသည်။ သတ်မှတ်ချက် ရှိသည်။ ယင်း​​နည်း​​စနစ် သတ်မှတ်ချက်များ​​ကို-

“​​ေလာကဖွယ်ရာ၊​ လူတို့​​ရွာ၌၊​ မှတ်ပါထူး​​ဆန်း​​၊​ ဒူး​​ဂဏန်း​​ကို၊​ ခွဲြခမ်း​​​ေသချာ၊​ နိဒါန်း​​ြဖာပိမ့်​​၊​ ‘အစ်’ မှာကား​​ ‘က’၊​ ‘​​ေဒွး​​’ ကို ‘ခ’ တည့်​​၊​ ‘င’ ကို ‘ြတိန်း​​’၊​ သခင်္ျာကိန်း​​ချ၊​ ‘​​ေဇယျ-စတု’၊​ ဆ-မူ-ပဥ္စ၊​ ‘​​ေသာ’ ကို ‘ညံ’ တည့်​​၊​ ‘သတ္တံ-တ-ယူ’၊​ ‘အဋ်္ဌ’ မူကား​​ ‘ထ’၊​ ‘​​ေနာ’ ကို ‘န’ တည့်​​၊​ ‘ပ’ ကို အစ်​​ေဖာ်၊​ နှစ်ခု​​ေြမာ်၏။ ​​ေဒွး​​​ေဖာ်နှစ်ခု ‘ဖ’ ကိုယူ​​ေလာ့​​၊​ သံုး​​-သံုး​​နှစ်ပါး​​၊​ ‘မ’ ကိုထား​​မှ၊​ ‘ယ’ ကား​​ ‘ဇယ’၊​ နှစ်ထပ်ြပ၏။ ပဥ္စ​​ေဒွး​​​ေဖာ် ရလျှင်​​ေခါ်၏။ လ​​ေသာ်တစ်မူ ‘​​ေသာ’ ယှဉ်တူတည်း​​၊​ ‘ဝ’ မူ သတ္တ၊​ တူကွမတွာ၊​ ‘သ’ မှာမှန်ြငား​​၊​ ​​ေလး​​ပါး​​အစွန်း​​၊​ ဝန်း​​ဝန်း​​ထပ်​​ေလှာက်၊​ ​​ေသး​​​ေသး​​​ေပါက်​​ေလာ့​​”

ဟူ၍ ဖွဲ့​​ဆို လမ်း​​ညွှန်ခဲ့​​သည်။ ယင်း​​ကဗျာ လမ်း​​ညွှန်ချက်ကို ပံုြပဇယား​​ြဖင့်​​ ​​ေဖာ်ြပရလျှင်

က	ခ	င	စ	ဆ	ည	တ	ထ	န
၁	၂	၃	၄	၅	၆	၇	၈	၉
ပ	ဖ	မ	ယ	ရ	လ	ဝ	သ	ဟ	အ
၁	၂	၃	၄	၅	၆	၇	၈	၉	+
၁	၂	၃	၄	၅	၆	၇	၈	၉

ဟူ၍ ‘က၊​ ခ၊​ င’ အက္ခရာများ​​​ကို ‘၁၊​ ၂၊​ ၃’ ကိန်း​​​ဂဏန်း​​​များ​​​ြဖင့်​​ ဖလှယ် ​​​ေရး​​​သား​​​ထား​​​​​ေြကာင်း​​​ ​​​ေဖာ်ြပသတ်မှတ်ခဲ​့​​သည်။

​​​ေကျး​​​ဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ဟူသည် ဒူး​​​ဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​နှင့်​​ ဆင်ဆင်တူသည်။ ဒူး​​​ဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ နည်း​​​စနစ်အတိုင်း​​​ ‘က၊​ ခ၊​ င၊​ စ၊​ ဆ၊​ ည၊​ တ၊​ ထ၊​ န၊​ ပ၊​ ဖ၊​ မ၊​ ယ၊​ ရ၊​ လ၊​ ဝ၊​ သ၊​ ဟ၊​ အ’ အက္ခရာများ​​​ကို ‘၁၊​ ၂၊​ ၃၊​ ၄၊​ ၅၊​ ၆၊​ ၇၊​ ၈၊​ ၉’ ကိန်း​​​ဂဏန်း​​​များ​​​ြဖင့်​​ ဖလှယ်​​​ေရး​​​သား​​​မှု ြပုသည်။ ြခား​​​နား​​​ချက်မှာ သက်ဆိုင်ရာ ကိန်း​​​ဂဏန်း​​​များ​​​တွင် ‘လံုး​​​ြကီး​​​တင် (--ိ) နှင့်​​ ​​​ေရှ့​​ဆီး​​​၊​ ဝစ္စနှစ်လံုး​​​​​ေပါက် (--း​​​) ထပ်၍ ထည့်​​သွင်း​​​အသံုး​​​ြပု ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​မျိုး​​​ ြဖစ်သည်။ ‘အ’ ဟူ​​​ေသာ အက္ခရာကိုမူ ​​​ေကျး​​​ဂဏန်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​ရာတွင် ‘၁’ ဂဏန်း​​​ကို သံုး​​​လံုး​​​ဆင့်​​၍ ​​​ေရှ့​​ဆီး​​​ (ဝစ္စနှစ်လံုး​​​​​ေပါက် --း​​​) ထည့်​​သွင်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​ရ၏။ ထိုသို့​​​​ေသာ နည်း​​​စနစ် သတ်မှတ်ချက်ြဖင့်​​ ​​​ေကျး​​​ဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ြပုမှုကို-

“​​​ေကျး​​​ဂဏန်း​​​မှာ ဧကာအစ၊​ နဝမအဆံုး​​​၊​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ထံုး​​​လာ၊​ စဉ်တိုင်း​​​သာတည့်​​၊​ မှတ်ရာကွန့်​​ြမူး​​​၊​ ထူး​​​သည့်​​အ​​​ေရး​​​ ​​​ေရှ့​​ဝစ္စနှင့်​​၊​ ​​​ေပါ်ကလံုး​​​ြကီး​​​၊​ တင်စီး​​​ြမဲ​မှတ်၊​ တစ်ရပ် ‘ပ’ က၊​ ‘ဟ’ အက္ခရာ၊​ တိုင်​​​ေအာင်သာလျှင်၊​ သခင်္ျာဧက၊​ အာဒိစ၍ နဝသို့​​​​ေရာက်၊​ ​​​ေဒွး​​​​​ေဖာ်​​​ေလှာက်၍၊​ အံ့​​​​ေလာက်လံုး​​​ြကီး​​​၊​ ​​​ေပါ်ကစီး​​​သည်၊​ စဉ်တိုင်း​​​စီး​​​မှ၊​ တစ်သီး​​​ဝစ္စ၊​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ြပ၍၊​ ​​​ေရး​​​ြပအပ်ရာ၊​ ‘အ’ မှာ ‘ဧက’၊​ သံုး​​​ဆင့်​​ချ၍၊​ ဝစ္စလံုး​​​ြကီး​​​၊​ ​​​ေပါ်ကစီး​​​သည်၊​ တစ်သီး​​​မှတ်ရန်၊​ မှတ်ခမ်း​​​တည်း​​​”

 

ဟူ၍ လမ်း​​​ညွှန်ဖွဲ​့​​ဆိုခဲ​့​​ြကသည်။ ယင်း​​​ကဗျာ ဖွဲ​့​​ဆိုလမ်း​​​ညွှန်ချက်ကို ပံုြပဇယား​​​ြဖင့်​​ ​​​ေဖာ်ြပလျှင်

က	ခ	င	စ	ဆ	ည	တ	ထ	န
၁ိး​	၂ိး​	၃ိး​	၄ိး​	၅ိး​	၆ ိး​	၇ိး​	၈ိး​	၉ိး​
ပ	ဖ	မ	ယ	ရ	လ	ဝ	သ	ဟ	အ
၁ိး​	၂ိး​	၃ိး​	၄ိး​	၅ိး​	၆ ိး​	၇ိး​	၈ိး​	၉ိး​	၁ိး​
၁	၂	၃	၄	၅	၆	၇	၈	၉	၁
									၁

ဟူ၍ ြဖစ်သည်။

​​​ေကျာက်စာဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ ဟူသည် အပင့်​​၊​ အရစ်၊​ ​​​ေချာင်း​​​ငင်တို့​​ကို သခင်္ျာကိန်း​​​ဂဏန်း​​​ြဖင့်​​ အလဲ​အလှယ် ြပု​​​ေရး​​​နည်း​​​မျိုး​​​ ြဖစ်၏။ ​​​ေကျာက်စာဂဏန်း​​​​​ေရး​​​နည်း​​​တွင်-

​​​ေရး​​​ချ (--ာ) ​​​ေရး​​​လိုလျှင်၊​ ‘၁’ ဂဏန်း​​​ကို သက်ဆိုင်ရာ အက္ခရာ၏ အ​​​ေပါ်မှ စီး​​​၍ ​​​ေရး​​​ရသည်။ လံုး​​​ြကီး​​​တင် (--ိ) ကို Justify Full​​​ေရး​​​လိုလျှင် ‘၂’ ဂဏန်း​​​ကို သံုး​​​သည်။ လံုး​​​ြကီး​​​တင်ဆန်ခတ် (--ီ) အြဖစ် ‘၃’ ဂဏန်း​​​ကို ​​​ေရး​​​သည်။ တစ်​​​ေချာင်း​​​ငင် (--ု) အြဖင့်​​ ‘၄’ ဂဏန်း​​​၊​ နှစ်​​​ေချာင်း​​​ငင် (--ူ) အြဖစ် ‘၅’ ဂဏန်း​​​၊​ သ​​​ေဝထိုး​​​ (​​​ေ--) အြဖစ် ‘၆’ ဂဏန်း​​​၊​ အသတ် (--်) အြဖစ် ‘၇’ ဂဏန်း​​​ကို အသီး​​​သီး​​​ အသံုး​​​ြပုရသည်။ ​​​ေကျာက်စာဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ကို-

“ချလျှင် တစ်စီး​​​၊​ လံုး​​​ြကီး​​​ နှစ်တင်၊​ သံုး​​​လျှင် ဆန်ခတ်၊​ ​​​ေလး​​​လျှင် အြမဲ​ ​​​ေအာက်ကဆွဲ​​​​ေလာ့​​၊​ တစ်ကွဲ​နှစ်​​​ေချာင်း​​​၊​ ငင်ြပန်​​​ေရှာင်း​​​မူ၊​ ငါး​​​လျှင် ဟူ၏၊​ ​​​ေြခာက်မူသ​​​ေဝ၊​ သတ်​​​ေရသမျှ၊​ ​​​ေအာက်ကအြမဲ​ ခုနစ်ဆွဲ​တည့်​​၊​ ပင့်​​ြမဲ​​​​ေမာက်ချ၊​ ရစ်ထလိမ်​​​ေကွး​​​ ​​​ေအာက်ပင့်​​ ‘ဧ’ တည့်​​၊​ ​​​ေရး​​​​​ေလအြမဲ​ ဝဆွဲ​လံုး​​​ြကီး​​​၊​ တင်တံုြပီး​​​မှ၊​ လံုး​​​ြကီး​​​ဝဆွဲ​၊​ ဟဆွဲ​လဆွဲ​၊​ ​​​ေနာက်ပစ်ကဲ​​​​ေလာ့​​၊​ ပစ်ြမဲ​​​​ေနာက်ထိုး​​​၊​ ​​​ေခါ်ရိုး​​​စဉ်ပင်၊​ ​​​ေကျာက်တွင်​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ဤနည်း​​​ပံုယူ၊​ နှလံုး​​​မူ၍၊​ ဖတ်သူပညာ၊​ ​​​ေရး​​​ထည့်​​မှာသည်၊​ ​​​ေနာင်လာသူများ​​​ မှတ်ထား​​​ဖို့​​၊​ ‘ဂ’ ငယ်ဟူသည်၊​ ဝသဇ္ဇနီ၊​ အညီ​​​ေရး​​​အပ်စွာ”

ဟူ၍ ဖွဲ​့​​ဆိုလမ်း​​​ညွှန်ခဲ​့​​သည်။

ပိတုန်း​​​ပျံဝဲ​​​​ေရး​​​နည်း​​​ ဟူသည် ​​​ေရး​​​လို​​​ေသာ စာလံုး​​​စုစု​​​ေပါင်း​​​သည် စံုဂဏန်း​​​ ြဖစ်ရမည်။ ယင်း​​​စာလံုး​​​စုစု​​​ေပါင်း​​​ကို (၂) ဂဏန်း​​​ြဖင့်​​ စား​​​၍ ြပတ်ရမည်။ အ​​​ေြဖာင့်​​​​ေရး​​​သား​​​ထား​​​​​ေသာ စာတစ်​​​ေြကာင်း​​​ကို ပိတုန်း​​​ပျံဝဲ​​​​ေရး​​​နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​လိုလျှင် ​​​ေရှး​​​ဦး​​​စွာ ပထမဆံုး​​​စာလံုး​​​ကို ​​​ေရး​​​ရမည်။ ထို့​​​​ေနာက် စာလံုး​​​တစ်လံုး​​​​​ေကျာ်စီ ​​​ေကာက်ယူ​​​ေရး​​​ရမည်။ စာ​​​ေြကာင်း​​​ဆံုး​​​သွား​​​လျှင် ဒုတိယစာလံုး​​​ကို ြပန်​​​ေကာက်ြပီး​​​ ထိုမှတစ်ဆင့်​​ တစ်လံုး​​​​​ေကျာ် ြပန်​​​ေကာက်နည်း​​​ြဖင့်​​ ဆက်လက်​​​ေရး​​​သား​​​ ရမည်ြဖစ်သည်။

‘ြမန်မာစာ​​​ေပသမိုင်း​​​တွင် ​​​ေမာ်ကွန်း​​​စာ​​​ေပသည် အထင်အရှား​​​ ရပ်တည်လျက် ရှိ​​​ေနသည်’ ဟူ​​​ေသာ ဝါကျကို ပိတုန်း​​​ပျံဝဲ​နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​လျှင် ‘ြမန်စာသတွင် ကွန်း​​​​​ေပအအ ရပ်လျက်​​​ေန မာ​​​ေပမိုင်း​​​​​ေမာ် စာသည်ထင်ရှား​​​ တည်ရှိသည်။’ ဟူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည်။ အကယ်၍ ပိတုန်း​​​ပျံဝဲ​​​​ေရး​​​နည်း​​​ကို မူရင်း​​​အ​​​ေြဖာင့်​​ဝါကျသို့​​ ြပန်လည် ​​​ေရး​​​လိုလျှင် ဦး​​​စွာ စာလံုး​​​များ​​​ကို အလယ်မှ ထက်ဝက်ပိုင်း​​​ပါ။

ြမန် စာ သ တွင် ကွန်း​​​ ​​​ေပ အ အ ရပ် လျက် ​​​ေန
မာ ​​​ေပ မိုင်း​​​ ​​​ေမာ် စာ သည် ထင် ရှား​​​ တည် ရှိ သည်။

 

ထို့​​​​ေနာက် အ​​​ေပါ်ပိုင်း​​​၏ ပထမစာလံုး​​​ကို ဦး​​​စွာယူြပီး​​​​​ေနာက်၊​ ​​​ေအာက်ပိုင်း​​​မှ ပထမစာလံုး​​​ကို ဆက်ယူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည်။ ဤနည်း​​​ြဖင့်​​ အထက်နှင့်​​​​ေအာက် စနစ်တကျ အစီအစဉ်အတိုင်း​​​ ​​​ေကာက်ယူ​​​ေရး​​​သား​​​မှု ြပုရမည် ြဖစ်၏။

ဝါး​​​ခွဲ​​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ ဟူသည် ပိတုန်း​​​ပျံ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ ကဲ​့​​သို့​​ပင် ​​​ေရး​​​သား​​​မည့်​​ စာလံုး​​​​​ေရ စုစု​​​ေပါင်း​​​သည် စံုဂဏန်း​​​ ြဖစ်ရမည်။ ​​​ေရှး​​​စာလံုး​​​ကို ဦး​​​စွာ​​​ေရး​​​သား​​​ြပီး​​​​​ေနာက် တစ်လံုး​​​​​ေကျာ်စီ ​​​ေကာက်ယူ​​​ေရး​​​ရမည်။ ဝါကျဆံုး​​​သွား​​​​​ေသာအခါ ​​​ေရှ့​​ပိုင်း​​​ရှိ ဒုတိယစလံုး​​​ကို တစ်ဖန်ြပန်​​​ေကာက်ြပီး​​​ တစ်လံုး​​​​​ေကျာ်စီ ြပန်​​​ေကာက်ယူ​​​ေရး​​​နည်း​​​မျိုး​​​ ြဖစ်သည်။

‘လွတ်လပ်​​​ေရး​​​သည် တန်ဖိုး​​​မြဖတ်နိုင်​​​ေသာ ရတနာတစ်ပါး​​​ ြဖစ်​​​ေပသည်’ ဟူ​​​ေသာ ဝါကျကို ဝါး​​​ခွဲ​နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​လျှင် ‘​​​ေပပါး​​​နာရ နိုင်မတန်​​​ေရး​​​ လွတ်လပ်သည်ဖိုး​​​ ြဖတ်​​​ေသာတတစ် ြဖစ်သည်’ ဟူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည်။ ဝါး​​​ခွဲ​​​​ေရး​​​နည်း​​​ကို အ​​​ေြဖာင့်​​ြပန်လည် ​​​ေရး​​​လိုလျှင် ​​​ေရှး​​​ဦး​​​စွာ ဝါကျ၏ စာလံုး​​​​​ေရး​​​ကို ထက်ဝက်ပိုင်း​​​ပါ

​​​ေပ ပါး​​​ နာ ရ နိုင် မ တန် ​​​ေရး​​​ လွတ်
လပ် သည် ဖိုး​​​ ြဖတ် ​​​ေသာ တ တစ် ြဖစ် သည်။

အ​​​ေပါ်ပိုင်း​​​၏ ​​​ေနာက်ဆံုး​​​စာလံုး​​​ကို ဦး​​​စွာ။ ထို့​​​​ေနာက် ​​​ေအာက်ပိုင်း​​​၏ ပထမဆံုး​​​စာလံုး​​​ကို ဆက်ယူ​​​ေရး​​​ရမည်။ ဤနည်း​​​ြဖင့်​​ အ​​​ေပါ်ပိုင်း​​​၏ ​​​ေနာက်ဆံုး​​​စာလံုး​​​နှင့်​​ ​​​ေအာက်ပိုင်း​​​၏ ​​​ေရှ့​​ဆံုး​​​စာလံုး​​​တို့​​ကို တွဲ​၍ ​​​ေရး​​​သား​​​ြခင်း​​​ြဖင့်​​ မူရင်း​​​အ​​​ေြဖာင့်​​ အဓိပ္ပာယ်ကို ရရှိ​​​ေစမည် ြဖစ်သည်။

ြကာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ ဟူသည် ြကာပန်း​​​တွင် ပွင့်​​ချပ်များ​​​ ပတ်လည်ဝန်း​​​ရံ​​​ေန သကဲ​့​​သို့​​ စာကို ဝိုင်း​​​လယ်​​​ေကာက် စနစ်ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ြဖစ်သည်။ စာလံုး​​​​​ေရ (၃၅) လံုး​​​ကိုသာ ြကာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​နိုင်သည် အကယ်၍ စာလံုး​​​​​ေရ (၃၅) လံုး​​​ထက် ပို​​​ေနလျှင် ပထမစာလံုး​​​ (၃၅) လံုး​​​ကို စနစ်တစ်နည်း​​​ြဖင့်​​ လည်း​​​​​ေကာင်း​​​၊​ ကျန်​​​ေသာစာလံုး​​​များ​​​ကို အြခား​​​စနစ် တစ်နည်း​​​ြဖင့်​​ လည်း​​​​​ေကာင်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​ရမည် ြဖစ်သည်။

‘အြဖစ်အပျက် တစ်ခုခုကို သာသာယာယာ သီဆိုနိုင်ရန် ​​​ေရး​​​ဖွဲ​့​​ထား​​​​​ေသာ​​​ေြကာင့်​​ သာချင်း​​​ဟု အမည်​​​ေပး​​​ခဲ​့​​ြခင်း​​​ ြဖစ်မည် ဟူ၍ ပညာရှင်တို့​​ ြကံဆြကသည်’ ဟူ​​​ေသာ ဝါကျကို ြကာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​လျှင် ‘အြဖစ်အပျက် တစ်ခုခုကို သာသာယာယာ သီဆိုနိုင်ရန် ​​​ေရး​​​ဖွဲ​့​​ထား​​​​​ေသာ​​​ေြကာင့်​​ သာချင်း​​​ဟု အမည်​​​ေပး​​​ခဲ​့​​ြခင်း​​​ ြဖစ်မည် ဟူ၍ ပညာ’ အထိ စလံုး​​​​​ေရ (၃၅) လံုး​​​ကို စနစ်တစ်မျိုး​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​ရမည်။ ကျန်​​​ေသာ ‘ရှင်တို့​​ ြကံဆြကသည်’ ဟူ​​​ေသာ အပိုစာလံုး​​​ (၆) လံုး​​​ကိုမူ အြခား​​​​​ေရး​​​နည်း​​​စနစ် တစ်နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​ရမည် ြဖစ်သည်။

ြကာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​အရ ပထမစာလံုး​​​ (၃၅) လံုး​​​ကို တစ်ပိုဒ်​​​ေရး​​​သား​​​ရာတွင် ဦး​​​စွာ (၃၅) လံုး​​​​​ေြမာက် စာလံုး​​​မှ ​​​ေရှ့​​သို့​​ ြပန်လည်​​​ေရတွက်၍ (၁၂) လံုး​​​​​ေြမာက် စာလံုး​​​တိုင်း​​​ကို တစ်လံုး​​​ချင်း​​​စီ ယူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည်။

‘အြဖစ်အပျက် တစ်ခုခုကို သာသာယာယာ သီဆိုနိုင်ရန် ​​​ေရး​​​ဖွဲ​့​​ထား​​​​​ေသာ​​​ေြကာင့်​​ သာချင်း​​​ဟု အမည်​​​ေပး​​​ခဲ​့​​ြခင်း​​​ ြဖစ်မည် ဟူ၍ ပညာ’ ဟူ​​​ေသာ စာလံုး​​​ (၃၅) လံုး​​​ကို ြကာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​စနစ်အတိုင်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​လျှင် ‘ဟုယာညာချင်း​​​ ယပသာသာ၍ ​​​ေြကာင့်​​သာဟူ​​​ေသာကို မည်ထား​​​ြဖစ်ဖွဲ​့​​ချင်း​​​ ​​​ေရး​​​တခဲ​့​​ရန် ပျက်​​​ေပး​​​နိုင်အမည် ဆိုြဖစ်အသီအ’ ဟူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည် ြဖစ်သည်။

ယင်း​​​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ကို အ​​​ေြဖာင့်​​ ြပန်​​​ေရး​​​လိုလျှင် ​​​ေနာက်ဆံုး​​​စာလံုး​​​ ‘အ’ ကို ​​​ေရှး​​​ဦး​​​စွာ​​​ေရး​​​၍ ​​​ေရှး​​​စာလံုး​​​ (၂) လံုး​​​​​ေကျာ်စီ ြပန်​​​ေကာက်​​​ေရး​​​သား​​​ရမည် ြဖစ်သည်။

‘ရှင်တို့​​ ြကံဆြကသည်’ ဟူ​​​ေသာ ကျန်​​​ေသာ စကား​​​လံုး​​​ (၆) လံုး​​​ကိုမူ ​​​ေြပာင်း​​​ြပန်လှန်​​​ေရး​​​​​ေသာ စနစ်ကို အသံုး​​​ြပု၍ ‘သည်ြကဆြကံတို့​​ရှင်’ ဟူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည် ြဖစ်သည်။

​​​ေမှာင်စာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ ဟူသည် ြကက်သွန်နီကိုြကိတ်၊​ အရည်စစ်၍ ယူရမည်။ ဆပ်ြပာရည်ြကည်ြကည်၊​ ထံုး​​​ြဖူအရည်ြကည်ြကည်တို့​​နှင့်​​ သမ​​​ေအာင် ​​​ေရာ​​​ေနှာရမည်။ ထို့​​​​ေနာက် စက္ကူတွင် ​​​ေရး​​​ရမည်။ ဤနည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​​​ေသာစာကို ရိုး​​​ရိုး​​​ဖတ်၍ မရ၊​ မီး​​​တွင်ြပ၍ ဖတ်မှသာ ဖတ်၍ရနိုင်​​​ေပသည်။

အတိတ်​​​ေခတ်၏ ြမန်မာ ပ​​​ေဟဠိဆန်​​​ေသာ စာ​​​ေပအ​​​ေရး​​​အသား​​​များ​​​တွင် ပိဋကတ်သခင်္ျာ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ြခ​​​ေသင့်္​​လည်ြပန် ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ သုဝဏ္ဏလိပ် ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ​​​ေြမွ​​​ေပွး​​​တွင်း​​​လူး​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ​​​ေခွး​​​​​ေလး​​​ခုန်​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ သံုး​​​လွန်း​​​တင် ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ င​​​ေြပတက်သက် ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ နှစ်လွန်း​​​တင် ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ နုရည်း​​​စရာ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ြမူး​​​ဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ မ​​​ေနာဟရ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ရင်​​​ေစ့​​ရင်ခွာ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ​​​ေမျာက်ဂဏန်း​​​​​ေရး​​​နည်း​​​ သမဏ္ဍလိပ် ​​​ေရး​​​နည်း​​​ စသည်ြဖင့်​​ နည်း​​​အမျိုး​​​မျိုး​​​ ရှိခဲ​့​​သည်။

ထိုနည်း​​​အမျိုး​​​မျိုး​​​တိုင်း​​​တွင် ​​​ေရး​​​နည်း​​​စနစ်တကျ သတ်မှတ်ချက်များ​​​ ရှိသည်။ အတိတ်​​​ေခတ် ပ​​​ေဟဠိဆန်​​​ေသာ ြမန်မာအ​​​ေရး​​​အသား​​​ နည်း​​​စနစ်များ​​​သည် ဉာဏ်စမ်း​​​​​ေရး​​​နည်း​​​များ​​​၊​ လျှို့​​ဝှက်စာ​​​ေရး​​​နည်း​​​များ​​​ ြဖစ်၏။ ယခုအခါတွင် နည်း​​​စနစ်ကို မဆိုထား​​​ဘိ၊​ အမည်များ​​​ကိုပင် မသိမရှိ၊​ မထင်မရှား​​​ ​​​ေမှး​​​မှိန်ကွယ်​​​ေပျာက်လျက် ရှိ​​​ေနြပီ ြဖစ်သည်။

ထို့​​​​ေြကာင့်​​ ြမန်မာစာ​​​ေပ၏ အဖိုး​​​တန် အြမူ​​​ေတ ရတနာများ​​​ြဖစ်​​​ေသာ ပ​​​ေဟဠိဆန်သည့်​​ ြမန်မာစာ​​​ေပ အ​​​ေရး​​​အသား​​​များ​​​အနက် အတိတ်​​​ေခတ် ြမန်မာစာ​​​ေပ နယ်​​​ေြမတွင် ထင်ရှား​​​အသံုး​​​ြပုခဲ​့​​​​ေသာ ပ​​​ေဟဠိဆန်သည့်​​ ြမန်မာစာ​​​ေပ အ​​​ေရး​​​အသား​​​အချို့​​ကို လက်လှမ်း​​​မီသမျှ ထုတ်​​​ေဖာ်တင်ြပ လိုက်ရ​​​ေပသည်။

လှြမင့်​​ (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်)