ယူနီကုဒ် ဆုိတာ​ဘာ​လဲ​?

ကွန်ပျူတာတွင် ယူနီကုဒ်သည် ကမ္ဘာ​ေပါ်ရှိ စာ​ေရး​စနစ် (writting system) အား​လံုး​နီး​ပါး​ ပါရှိြပီး​ ကွန်ပျူတာများ​နှင့​် လုိက်​ေရာညီ​ေထွ ရှိ​ေစ​ေရး​အတွက် သက်မှတ်ထား​​ေသာ စက်မှုစံ (industry standard) တစ်ခုြဖစ်သည်။ Universal Character Set စံ နှင်အတူ ယူနီကုဒ်စံ သည် အက္ခရာ​ေပါင်း​ ၁၀၀ ၀၀၀ ​ေကျာ်ပါ​ေသာ စာအုပ် ထုတ်​ေဝခဲ့​သည်။

ထုိစံစာအုပ်တွင် ကုိး​ကား​ရန် ဇယား​များ​၊ encoding နည်း​စဥ်များ​၊ character encoding စံများ​၊ အက္ခရာ၏ သ​ေဘာသဘာဝများ​ (ဥပမာ စာလံုး​ြကီး​၊ စာလံုး​​ေသး​)၊ အ​ေထာက်အကူြပု computer file များ​၊ အြခား​ သက်ဆုိင်ရာများ​ (အက္ခရာသ​ေဘာ၊ normalization ဥပ​ေဒ၊ ခဲွြခင်း​၊ ​ေပါင်း​ြခင်း​၊ rendering နှင် နှစ်ဖက်သွား​ စာများ​၏ အစဥ်၊ ဘယ်ညာ သ​ေဘာများ​၊ စသည့​်) ပါရှိသည်။

အြမတ်မယူ အသင်း​အဖွဲ့​ ြဖစ်​ေသာ Unicode Consortium သည် ယူနီကုဒ် ရှင်သန်တုိး​တက်​ေရး​အတွက် ြကိုး​စား​မှုတွင် ရှိြပီး​ character encoding အား​လံုး​ကုိ ယူနီကုဒ် ြဖင့​်အစား​ထုိး​သွား​ရန် ရည်ရွယ်သည်။ ယူနီကုဒ် ၏ Unicode Transformation Format (UTF) scheme များ​တွင် ရှိြပီး​ encoding နည်း​များ​သည် ဘာသာစံု (multilingual) အတွက် လုိအပ်လျက်ရှိသည်။

ဘာသာစံု ပါဝင်​ေသာ ယူနီကုဒ် ၏ ​ေအာင်ြမင်မှု​ေြကာင့​် computer software ကုိ internationalization and localization လုပ်ရာတွင် များ​စွာ အသံုး​ချလျက်ရှိသည်။ ယူနီကုဒ်စံစနစ်ကုိ ယခု ​ေပါ်​ေပါက်​ေန​ေသာ XML၊ Java programming language၊ Microsoft .NET Framework နှင့​် ​ေခတ်​ေပါ် operating system များ​တွင် အသံုး​ချလျက်ရှိသည်။

ယူနီကုဒ်စံစနစ်ကုိ အသံုး​ြပုရာတွင် character encoding မျုိး​စံု အသံုး​ြပုနုိင်သည်။ အသံုး​အများ​ဆံုး​မှာ UTF-8 (1 byte ကုိ ASCII အက္ခရာ အတွက် နှင့​် ၄ byte အထိ ကျန် ​ေနများ​ကုိ အြခား​ အက္ခရာ အတွက်)၊ မသံုး​​ေတာ့​​ေသာ UCS-2 (2 bytes ကုိ အက္ခရာ အား​လံုး​အတွက် သုိ့​​ေသာ် ယူနီကုဒ် အက္ခရာ အား​လံုး​မပါ) နှင့​် UTF-16 (၄ bytes သံုး​ြပီး​ UCS-2 ကုိ ထက်ဆင့​်၍ ကျန်ရှိ​ေန​ေသး​​ေသာ ယူနီကုဒ် အက္ခရာ များ​ကုိ ထည့​်သွင်း​) ြဖစ်ြကသည်။

အစဦး​ နှင့​် တုိး​တက်​ေြပာင်း​လဲြခင်း​

ယူနီကုဒ်သည် ​ေရှး​ရုိး​ သံုး​လာခဲ့​ြက​ေသာ စာလံုး​ သိမ်း​ဆည်း​ပံု (character encoding) များ​၊ ISO 8859 စံ များ​ ကုိ ကျယ်ကျယ်ြပန့်​ြပန့်​ သတ်မှတ်လုိသည်။ ISO 8859 စံ သည် နုိင်ငံ​ေပါင်း​များ​စွာ၏ အသံုး​အနှုန်း​များ​ ကုိ သတ်မှတ်နုိင်ခဲ့​​ေသာ်လည်း​ တစ်ခုနှင့​်တစ်ခု ​ေြပာင်း​လဲ၍ (incompatible) သံုး​နှုန်း​မရ​ေပ။ များ​စွာ​ေသာ ​ေရှး​ရုိး​ရာ စာလံုး​ သိမ်း​ဆည်း​ပံု၏ ​ေတွ့​​ေနကျ ြပသနာမှာ ဘာသာနှစ်မျုိး​ ရရန် ြပုလုပ်ြခင်း​ (များ​​ေသာအား​ြဖင့​် Roman characters နှင် ​ေဒသစာ) တွင် ဘာသာမျုိး​စံု အတွက်မပါ​ေပ။

ယူနီကုဒ်သည် သ​ေဘာအား​ြဖင့​် စာလံုး​ပံု (glyph) များ​ကုိ ထက် အ​ေြခခံ စာလံုး​ (character) များ​ — graphemes and grapheme-like units — ကုိ သိမ်း​ဆည်း​ထား​သည်။ တရုတ်စာတွင် အ​ေြခခံ စာလံုး​ နှင် စာလံုး​ပံု တုိ့​ကုိခဲွြခား​ရန် ခက်ခဲသည်။

စာများ​ကုိ တွက်ချက်ြခင်း​ (text processing) တွင် ယူနီကုဒ်သည် စာလံုး​တုိင်း​အတွက် အတုမရှိ​ေသာ စာခွက် (code point) — စာလံုး​ပံု အစား​ နံပါတ်တစ်ခု — ရှိ​ေရး​ တာဝန်ယူသည်။ တစ်နည်း​အား​ြဖင့​် ယူနီကုဒ်သည် စာလံုး​များ​ကုိ မူရင်း​သဘာဝ (an abstract way) ကုိကုိယ်စား​ြပုြပီး​ ပံု​ေဖာ်ရန် အတွက်ကုိမူ (အရွယ်၊ ပံု၊ ​ေဖာင့​် (သုိ့​) သဏ္ဍာန်) software (web browser, word processor) ၏တာဝန်အြဖစ် ချန်ထား​ခဲ့​သည်။ ထုိမှျရှင်း​လင်း​​ေသာ ြကိုး​စား​မှုပင် ရှုပ်​ေထွး​ရ​ေသာ အ​ေြကာင်း​မှာ ယူနီကုဒ် ဒီဇုိင်း​ြပုသူများ​ ယူနီကုဒ် ကျယ်ြပန့်​စွာ အသံုး​ြပု​ေရး​ ြကိုး​ပမ်း​မှုတွင် သ​ေဘာတူညီမှု မရနုိင်ြခင်း​တုိ့​​ေြကာင့​်ြဖစ်သည်။

ယူနီကုဒ်၏ ပဋ္ဌမ ၂၅၆ လံုး​မှာ ISO 8859-1 နှင့​် တူ​ေသာ​ေြကာင့​် ရှိြပီး​ အ​ေနာက်နုိင်ငံမှ စာများ​အတွက် အခက်အခဲ မရှိ​ေပ။ များ​စွာ​ေသာ အတူတူ စာလံုး​များ​ကုိ မတူ​ေသာ စာခွက်များ​တွင် သက်မှတ်ြခင်း​မှာ ရှိြပီး​ စာလံုး​ သိမ်း​ဆည်း​ပံု နှင့​် အဆင်​ေြပ​ေစရန် ြဖစ်သည်။ ထုိ့​​ေြကာင့​် ရှိြပီး​စာ များ​မှ ယူနီကုဒ်ကုိ ​ေြပာင်း​ရာတွင် မှား​ယံင်း​မှု မရှိနုိင်​ေပ။

သမုိင်း​

ယူနီကုဒ် သမုိင်း​ကုိ ၁၉၈၇ ခု Xerox မှ Joe Becker နှင့​် Apple မှ Lee Collins and Mark Davis တုိ့​က အြပည်ြပည်ဆုိင်ရာ စာလံုး​ စနစ် ြဖစ်နုိင်​ေြခကုိ စတင် စူး​စမ်း​ခဲ့​သည်။ ထုိနှစ် ြသဂုတ်လတွင် Joe Becker သည်

international/multilingual text character encoding system, tentatively called Unicode.

စာတမ်း​ကုိ ထုတ်​ေဝခဲ့​သည်။ Unicode 88 ​ေခါင်း​စဥ်ရှိ​ေသာ ထုိစာတန်း​၏ ၁၆ ဘစ် (bit) အ​ေြခြပု စာလံုး​ မုိဒယ်တွင် Unicode is intended to address the need for a workable, reliable world text encoding. Unicode could be roughly described as "wide-body ASCII" that has been stretched to 16 bits to encompass the characters of all the world's living languages. In a properly engineered design, 16 bits per character are more than sufficient for this purpose.ဟု​ေဖါ်ြပခဲ့​သည်။ မူလ ၁၆ ဘစ် (bit) အ​ေြခြပု စာလံုး​ မုိဒယ်သည် ယခု သံုး​စွဲ​ေန​ေသာ စာ​ေရး​စနစ် များ​ကုိသာ စဥ်း​စား​ခဲ့​သည်။ သုိ့​​ေသာ ယခုသံုး​​ေန​ေသာ စာလံုး​များ​မှာ

Unicode gives higher priority to ensuring utility for the future than to preserving past antiquities. Unicode aims in the first instance at the characters published in modern text (e.g. in the union of all newspapers and magazines printed in the world in 1988), whose number is undoubtedly far below 214 = 16,384. Beyond those modern-use characters, all others may be defined to be obsolete or rare; these are better candidates for private-use registration than for congesting the public list of generally-useful Unicodes.

ဟု သံုး​သပ်ခဲ့​သည်။ ဆုိလုိသည်မှာ ​ေရှး​စာနှင့​် အသံုး​များ​​ေသာ စာလံုး​များ​ပါ ယူနီကုဒ် တွင် ပါဝင်ရန်လုိအပ်ခဲ့​သည်။
From Myanmar Online Encyclopedia

ြမန်မာ ယူနီကုဒ် ဆိုသည်မှာ

ြမန်မာအက္ခရာတစ်လံုး​ချင်း​စီအတွက် သီး​ြခား​သတ်မှတ်​ေပး​ထား​​ေသာ တိကျသည့​် ဘံုသံုး​စနစ် (U 1000 မှ U 109F အတွင်း​ရှိ အက္ခရာများ​)

ယူနီကုဒ် (Unicode) ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံနှင့​်လူမျိုး​တိုင်း​တွင် အသံုး​ြပုလျက်ရှိ​ေသာ အက္ခရာစာလံုး​များ​အတွက်

• မည်သည့​် Platform တွင် ြဖစ်​ေစ


• မည်သည့​် Program တွင် ြဖစ်​ေစ


• မည်သည့​် ဘာသာစကား​ language တွင် ြဖစ်​ေစ

သီး​ြခား​သတ်မှတ်​ေပး​ထား​သည့​် နံပါတ်များ​ြဖစ်သည်။ ယူနီကုဒ် ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာသံုး​ဘာသာစကား​ အား​လံုး​မှ အက္ခရာစာလံုး​ တစ်လံုး​တိုင်း​အတွက် တိကျ​ေသာ နံပါတ် တစ်လံုး​တည်း​သာ သတ်မှတ်​ေပး​​ေသာ ဘံုသံုး​စနစ်ဟူ၍လည်း​ ​ေခါ်ဆိုြကသည်။

Unicode => Universal Character Encoding Unicode Consotium ​ေခါ် NGO အဖွဲ့​အစည်း​မှ တစ်ကမ္ဘာလံုး​ရှိ ဘာသာစကား​များ​ကို သိမ်း​ဆည်း​နိုင်ရန်/ စာသား​များ​ဖလှယ်နိုင်ရန် တီထွင်ထား​​ေသာ 16 bit character code set standard ြဖစ်သည်။ ISO (International Standard Organization) က ယင်း​ကို ISO-10646 ဟု သတ်မှတ်​ေပး​သည်။

Unicode ြဖင့​် ဘာသာစကား​​ေပါင်း​ များ​စွာကို Font တခုတည်း​တွင် ထည့​်သွင်း​နိုင်ြပီး​ မည်သည့​် ကွန်ပျူတာစနစ်တွင်မဆို အသံုး​ြပုနိုင်ရမည်ြဖစ်သည်။ Computer ဆိုသည်က ကိန်း​ဂဏန်း​များ​ကိုသာ သိသည်ဟု ​ေယဘုယျအား​ြဖင့​် ​ေြပာနိုင်သည်။ ကွန်ပျူတာတွင် ဖတ်မှတ််ြခင်း​၊ သိမ်း​ဆည်း​ြခင်း​များ​ကို ကိန်း​ဂဏန်း​များ​ြဖင့​်သာ ြပုလုပ်နိုင်သည်။ ယူနီကုဒ်ကို မတီထွင်မီက ကိန်း​ဂဏန်း​တစ်ခုကို သိရှိနိုင်ရန်အတွက် လှျို့​၀ှက်ကိန်း​စနစ်များ​စွာကို အသံုး​ြပုြကရသည်။ ဘာသာစကား​ တစ်ခုအတွက် ြပည့​်စံုလံု​ေလာက်​ေသာ encoding စနစ်များ​ မရှိ​ေပ။

History of Myanmar Unicode

ASCII code ​ေပါ်တွင် ြမန်မာစာကို encode လုပ်၍ အသံုး​ြပုခဲ့​ြကသည်။ အဂင်္လိပ် Character set ယာယီ ငှား​သံုး​ခဲ့​ြကြခင်း​ြဖစ်သည်။ ဥပမာ- ြမန်မာစာ “က” သည် အဂင်္လိပ်အက္ခရာ U (ASCII code point 117) ​ေပါ်တွင် encode လုပ်ထား​ြခင်း​ြဖစ်သည်။ သို့​​ေသာ် ယူနီကုဒ်တွင် “က” နှင့​် "u" သည် အက္ခရာတစ်ခုစီ ကွဲြပား​​ေနသည်။ ကွန်ပျူတာက စံတစ်ခုကို သိလာမှသာ တစ်ကမ္ဘာလံုး​ မည်သည့​်ကွန်ပျူတာကမဆို ြမန်မာစာကို နား​လည်လာပါမည်။ ကွန်ပျူတာက လက်ခံနိုင်သည့​် စံ ဆိုသည်မှာ ကြကီး​ကို U+1000 နှင့​် ခ​ေခွး​ကို U + 1001 အြဖစ် ကုတ်အ​ေနြဖင့​် ပံု​ေသ သတ်မှတ်​ေပး​ရပါလိမ့​်မည်။ သတ်မှတ်ရံုသာမက တစ်ကမ္ဘာလံုး​ရှိ Software Developer များ​ သိ​ေစရန်နှင့​် တ​ေြပး​ညီအသံုး​ြပုနိုင်​ေစရန် သတ်မှတ်ြပီး​ ​ေြကညာထား​ြကရပါလိမ့​်မည်။ ထိုသို့​ သတ်မှတ်​ေြကညာမှုကို ISO က စံထား​ြပီး​သတ်မှတ်​ေပး​သည်။

ယူနီကုတ် ၁.၀ တွင် ယခုလက်ရှိသံုး​​ေန​ေသာ ြမန်မာယူနီကုတ်သည် တိဘက်ဘာသာစကား​​ေအာက်တွင် ရှိခဲ့​ဲသည်။ ယူနီကုတ် ၁.၁ တွင် ယူနီကုတ်တွင် ြမန်မာဘာသာကိုဖယ်ထုတ်ခဲ့​ဲပီး​ ၂.၀ တွင် အြခား​ ကုတ်နံပါတ်များ​​ေအာက်တွင် ြပန်လည်ထည့​်သွင်း​ခဲ့​သည်။

၁၉၉၅ မတ်လ ၁၂ ရက်တွင် မိုက်ကယ်အီဗာဆင်မှ ယူနီကုတ် WG2 တွင် Title: Names of Burmese characters: comment on Unicode Technical Report #1 အမည်ြဖင့​်စာတမ်း​တစ်​ေစာင် စတင်တင်သွင်း​ခဲ့​သည်။

၁၉၉၆ တွင် မိုက်ကယ်အီဗာဆင်မှ proposal စတင်တင်သွင်း​ခဲ့​သည်။

၁၉၉၈ တွင် မိုက်ကယ်အီဗာဆင်မှပင် ammendment တင်သွင်း​ခဲ့​သည်။

၁၉၉၈ ဇူလိုင် ၂၄ တွင် ကို​ေဇာ်ထွဋ်မှ Response to Myanmar Proposal N1729 (Expert Contribution to Unicode Consortium) ကို​ေရး​သား​ခဲ့​သည်။

၁၉၉၈ ​ေအာက်တိုဘာတွင် UK London ၌ ကျင်း​ပ​ေသာ WG 2 meeting 35 သို့​ ြမန်မာနိုင်ငံမှ ​ေဒါက်တာ​ေအာင်​ေမာ် (CE) ၊ ဦး​ခင်​ေမာင်လွင် (ကွန်ပျူတာပညာရှင်အသင်း​)၊ ​ေဒါက်တာ​ေကျာ်သိန်း​ (ကွန်ပျူတာတက္ကသို်လ်)၊ ဦး​​ေသာင်း​တင် (KMD) နှင့​် ဦး​သိန်း​ထွဋ် (Geocomp) တို့​သည် ​ေလ့​လာသူအြဖစ်တက်​ေရာက်ကာ ြမန်မာစာအ​ေြကာင်း​ကို ြပည့​်စံုစွာတင်ြပခဲ့​ြပီး​ ြမန်မာယူနီကုတ်ကို ြမန်မာလူမျိုး​ပညာရှင်များ​လက်သို့​ စတင် မျိုး​​ေစ့​ချ​ေပး​ခဲ့​သည်။ဤ​ေဆွး​​ေနွး​ပွဲတွင် ြမန်မာပညာရှင်များ​ကိုယ်တိုင် တက်​ေရာက်​ေဆွး​​ေနွး​ခဲ့​ြခင်း​ မြပုနိုင်ပါက ယခုအချိန်တွင် ြမန်မာလူမျိုး​များ​သည် ြမန်မာစာကို ြပင်ပမှသာ​ေလ့​လာတတ်​ေြမာက်ထား​​ေသာ နိုင်ငံြခား​ပညာရှင်များ​၏ proposal ြဖင့​် ​ေပါ်ထွက်လာမည့​် ြမန်မာယူနီကုတ်ကိုသာ အသံုး​ြပုြကရမည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။

အ​ေြခခံ ြမန်မာယူနီကုတ် Unicode Character Code 3.0 ကို 1998 ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်အတည်ြပု ြပဋ္ဌာန်း​ခဲ့​ြပီး​ြဖစ်ပါသည်။ သို့​​ေသာ် ထိုအချိန်တွင် ယူနီကုတ်ကို လိုက်လံအ​ေကာင်အထည်​ေဖာ် တီထွင်​ေဆာင်ရွက်မည့​်သူ တစ်ဦး​မှျ ြမန်မာနိုင်ငံတွင် မရှိခဲ့​​ေပ။ 1999 ခုနှစ် ​ေနာက်ပိုင်း​မှ 2002 ခုနှစ်အထိ ြမန်မာစာ ယူနီကုတ်ကို သံုး​စွဲနိုင်​ေအာင် လုပ်​ေဆာင်​ေနသူများ​ကို ​ေလ့​လာြကည့​်ရာတွ Graphite enabled Padauk မှ လွဲြပီး​ အြခား​ မည်သူတစ်ဦး​တစ်​ေယာက်မှျ မရှိခဲ့​ပါ။

ြမန်မာစာကို ယူနီကုတ်အြဖစ် သတ်မှတ်​ေပး​ခဲ့​စဥ်က ယူနီကုတ် Consotium အဖွဲ့​ြကီး​တွင် ြမန်မာစာကို ​ေကာင်း​စွာ တတ်ကျွမ်း​သူ မရှိသည့​်အြပင် ြမန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း​ Unicode related technologies များ​ကို နား​လည်သူ တစ်ဦး​မှျ ထွက်​ေပါ်လာြခင်း​ မရှိ​ေသး​သြဖင့​် ယူနီကုတ်ဆိုသည်မှာ ချိုနှင့​်လား​ ြပန်​ေမး​ရမည့​် အချိန်ြဖစ်သည်။ ​ေပး​ကား​​ေပး​၏၊ မရ​ေသး​သည့​်သ​ေဘာြဖစ်ခဲ့​ပါသည်။

2002 ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ​ေရာက်မှ ကို​ေငွထွန်း​ က ြမ​ေစတီ ယူနီကုတ် စနစ်ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့​ြပီး​ 2003 ခုနှစ်၊ ဇန်န၀ါရီလတွင် etrademyanmar.com ၌ ပထမဦး​ဆံုး​ စတင် အသံုး​ြပုနိုင်ခဲ့​သည်။ ကို​ေငွထွန်း​သည် ြမ​ေစတီယူနီကုတ်ကို ရန်ကုန်ြမို့​ရှိ စာချုပ်စာတမ်း​များ​ မှတ်ပံုတင်ရံုး​တွင် ကုန်အမှတ်တံဆိပ် မှတ်ပံုတင်ြပီး​ တရား​၀င်သံုး​စွဲခဲ့​​ေြကာင်း​ သိရှိရသည်။

သို့​ရာတွင် ထိုစဥ်က ြမန်မာယူနီကုတ်စနစ်မှာ Virama စနစ်​ေပါ်တွင်အ​ေြခခံထား​​ေသာ​ေြကာင့​် ြမ​ေစတီယူနီကုတ်စနစ်မှာ ယူနီကုတ်စံကို အြပည့​်အ၀လိုက်နာထား​​ေသာ စနစ်ဟု မဆိုနိုင်​ေပ။ ထိုြပင် ထိုစဥ်က ြမ​ေစတီယူနီကုတ်စနစ်မှာ အဆမတန်​ေဈး​ြကီး​ြခင်း​ အသံုး​ြပုခွင့​်လိုင်စင်မှာလည်း​ ယခုလက်ရှိ​ေပါ်ထွက်လာ​ေသာ လိုင်စင်များ​ကဲ့​သို့​ Open Source လိုင်စင်များ​ မဟုတ်ြခင်း​ စသည့​် အချက်များ​​ေြကာင့​် ကျယ်ကျယ်ြပန့်​ြပန့​် သံုး​စွဲနိုင်ခဲ့​ြခင်း​ မရှိခဲ့​ပါ။

2002 ခုနှစ်တွင် ြမန်မာနိုင်ငံ၌ အတည်မြပုနိုင်​ေသး​သည့​် ယူနီကုတ်စနစ်ကို ြမန်မာနိုင်ငံ ကွန်ပျူတာအသင်း​ချုပ်မှ တာ၀န်ယူ လုပ်​ေဆာင်ြကရန် ၀ိုင်း​၀န်း​ တိုက်တွန်း​ြကပါသည်။ ယူနီကုတ်စနစ်ကို နိုင်ငံ​ေတာ်စံတစ်ခုအ​ေနြဖင့​် အသံုး​ြပုနိုင်​ေရး​အတွက် လုပ်ငန်း​စတင်ရန် ဘဏ္ဍာ​ေရး​အ​ေထာက်အပံ့​များ​ စတင်ရှာ​ေဖွခဲ့​ြကသည်။ နိုင်ငံ​ေတာ်အြကီး​အကဲများ​သည် ြမန်မာ့​စံယူနီကုတ်ြဖစ်​ေြမာက်​ေရး​အတွက် ကျပ်သိန်း​ ၅၀ ကို စတင်​ေထာက်ပံ့​​ေပး​ခဲ့​ပါသည်။ ဤသို့​ြဖင့​် Myanmar Unicode and NLP Research Centre သည် ြမန်မာနိုင်ငံ ကွန်ပျူတာ သင်း​ချုပ်ြကီး​၏ အစီအမံြဖင့​် ဖွဲ့​စည်း​နိုင်ခဲ့​သည်။ NLP အဖွဲ့​ြကီး​သည် 2002 ခုနှစ်မှစြပီး​ နိုင်ငံ​ေတာ်အတွက် ယူနီကုတ်တာ၀န်များ​ကို အချိန်ြပည့​် စတင်တာ၀န်ယူ လုပ်​ေဆာင်ခဲ့​သည် ဟု ဆိုနိုင်သည်။

From Myanmar Online Encyclopedia