စာလံုး​များ​က​ေြပာြကသည်။

The Architexture of the Characters

ဗိသုကာအနုပညာ သတ်မှတ်ချက်ရှိ​​​ေသာ ဟန်ပန်တစ်ခုခုြဖင့်​​​ ဒီဇိုင်း​​​ထုတ်ကာ​​​ေရး​​​ဆွဲြပုလုပ်ထား​​​တဲ့​​​ စာလံုး​​​ပံုစံ ကို font လို့​​​ ​​​ေခါ်ပါတယ်။

FONT ( or) FOUNT ….. a font is the physical means use to create a typeface, be it computer code, lithographic film, metal or wood cut. TYPOGRAPHY ( Ambrois / Harris )

Font ​​​ေတွမှာ ကွဲြပား​​​ြခား​​​နား​​​တဲ့​​​ အရည်အ​​​ေသွး​​​​​ေတွရှိြပီး​​​ font ပံုစံ​​​ေတွ ကို အဓိကအား​​​ြဖင့်​​​ ၄ မျိုး​​​နဲ့​​​ ခွဲြခား​​​လို့​​​ရပါတယ်။အဲဒါ​​​ေတွက​​​ေတာ့​​​
(1) စာလံုး​​​ ၏ ပံုစံ - Typeface
(2) စာလံုး​​​ ၏ အရွယ်အစား​​​ -Type Size
(3) စာလံုး​​​ ၏ ပံုစံ - Type Style
(4) စာလံုး​​​ ၏ အစိပ်အကျဲ - Character Spacing
(1) စာလံုး​​​ ၏ ပံုစံ - Typeface

Type Face ဆိုတာက​​​ေတာ့​​​ သ​​​ေကင်္တ၊​ အမှတ်တံဆိပ်၊​ စာလံုး​​​ ၊​ နံပါတ် နဲ့​​​ ပုဒ်ြဖတ် ​​​ေတွပါဝင်ဖွဲ့​​​စည်း​​​ထား​​​တဲ့​​​စာလံုး​​​တစ်လံုး​​​၊​ စာ​​​ေြကာင်း​​​တစ်ခု ဒါမှမဟုတ် စာတစ်ပိုဒ် ကိုဆိုလိုြခင်း​​​ြဖစ်ပါတယ်။ Typeface ကို Serif (ROMAN), Sans Serif (GOTHIC ) , Decorative လို့​​​ သံုး​​​မျိုး​​​ ခွဲြခား​​​နိုင်ပါတယ်။ Serif မှာလဲထပ်ခွဲထား​​​တာ​​​ေတွ ရှိသလို Serif, Decorative မှာလဲ ထပ်မံ ခွဲတာ​​​ေတွရှိ​​​ေသး​​​ပါတယ်။ Decorative ကို Script လို့​​​လဲ​​​ေခါ်ြကပါတယ်။တကယ်​​​ေတာ့​​​ Decorative နဲ့​​​ Script ကလဲ မတူြပန်ပါဘူး​​​။ Decorative(Script ) ကို ြမန်မာ အ​​​ေခါ်က​​​ေတာ့​​​ လက်ဝဲ​​​ေဖာင့်​​​လို့​​​ ​​​ေြပာြကတာကိုြကား​​​ဖူး​​​ပါတယ်။

အ​​​ေြခခံ TYPEFACE

TYPEFACE ကို ထပ်မံ ခွဲြခား​​​ထား​​​ြခင်း​​​

Serif လို့​​​​​ေခါ်တဲ့​​​ - Times News Roman လို စာလံုး​​​​​ေတွမှာ အနား​​​စွန်း​​​​​ေတွပါ​​​ေလ့​​​ရှိြပီး​​​ အဲဒါကို feet ( cross stroke ) လို့​​​​​ေခါ်ပါတယ်။ Sans of Serif (Sans Serif ) ​​​ေတွမှာ​​​ေတာ့​​​အဲလိုမျဉ်း​​​​​ေတွပါ​​​ေလ့​​​မရှိပါဘူး​​​။ Decorative က​​​ေတာ့​​​ လက်​​​ေရး​​​ဆက်လို စာ​​​ေတွကို ​​​ေြပာတာပါ။

(2) စာလံုး​​​ ၏ အရွယ်အစား​​​ -Type Size

Type size ​​​ေတာ့​​​ စာလံုး​​​ရဲ့​​​ အရွယ်အစား​​​ ဘယ်​​​ေလာက်ြမင့်​​​သလဲဆိုတာကို ​​​ေဖါ်ြပပါတယ်။
Standard unit အ​​​ေနနဲ့​​​ က​​​ေတာ့​​​ point ြဖစ်ပါတယ်။ 1440 နှစ် တုန်း​​​က ဂျိုဟန်ဂူတင်ဘတ် ( Johan Gutenberg ) ဆိုတဲ့​​​ ဂျာမန်ပညာရှင်တစ်ဦး​​​က ခဲစာလံုး​​​​​ေတွကို တီထွင်ခဲ့​​​ြပီး​​​​​ေနာက်ပိုင်း​​​မှ ခဲစာလံုး​​​​​ေတွမှာ တူညီစွာ ထား​​​သင့်​​​တဲ့​​​ အတိုင်း​​​အတာတစ်ခု လိုအပ်တယ် ဆိုြပီး​​​ ဖား​​​မင်း​​​ဒီတိုး​​​ Firmin Ditot ( 1764-1836 ) က pt လို့​​​​​ေခါ်တဲ့​​​ ပွိုင့်​​​ ( point ) စနစ်ကို တီထွင်​​​ေပး​​​ခဲ့​​​ပါတယ်။

*( မှုကွဲလား​​​ဘာလား​​​​​ေတာ့​​​မသိပါဘူး​​​ ။ 19 ရာစု​​​ေလာက်က Pierrre Fournier နဲ့​​​ Francois Ditot တို့​​​က Point System ကို တီထွင်ခဲ့​​​တယ်လို့​​​ လဲ ​​​ေတွ့​​​ရပါတယ် … အင်တာနက်မှာ​​​ေတာ့​​​ မရှာြကည့်​​​ရ​​​ေသး​​​ပါ ) စာလံုး​​​ရဲ့​​​ အရွယ်အစား​​​ကို x heigh နဲ့​​​လည်း​​​ တိုင်း​​​တာြကပါတယ်။



Relative Measurements အ​​​ေနနဲ့​​​ Em,En နဲ့​​​ Hyphen တို့​​​ကို အသံုး​​​ြပုြပီး​​​တိုင်း​​​တာပါတယ်။Em ရဲ့​​​ အတိုင်း​​​အတာဟာ En ရဲ့​​​ နှစ်ဆ Hyphen ( - ) က​​​ေတာ့​​​ Em ရဲ့​​​ သံုး​​​ပံုတစ်ပံု လို့​​​ပဲ သိပါတယ်။
( Em,En နဲ့​​​Hyphen စနစ်​​​ေတွကို အ​​​ေသး​​​စိတ်နား​​​မလည်ပါဘူး​​​ တက်သိနား​​​လည် သူရှိရင်​​​ေတာ့​​​ ရှင်း​​​ြပခဲ့​​​​​ေပး​​​ြကပါ )

1 လက်မ မှာ 72 points ရှိြပီး​​​ စာ​​​ေကာ်လံ များ​​​ကို pica နဲ့​​​ လည်း​​​တိုင်း​​​တာြပ​​​ေလ့​​​ရှိပါတယ်။ ဘယ်​​​ေနရာ​​​ေတွမှာြပလဲဆိုရင် စာလံုး​​​တစ်လံုး​​​ချင်း​​​ရဲ့​​​ အရွယ်ကို point နဲ့​​​ြပသြပီး​​​ စာစီထား​​​တဲ့​​​ စာ​​​ေကာ်လံ ကို​​​ေတာ့​​​ pica နဲ့​​​ ြပသပါတယ်။
72 points = 1 inches , 12 points = 1 pic , 6 pica = 1 inches

 

ဂျိုဟန်ဂူတင်ဘတ် တီထွင်ခဲ့​​​​​ေသာ အဂင်္လိပ် ခဲစာလံုး​​​ ပံုစံနှင့်​​​ အ​​​ေခါ်အ​​​ေဝါ်များ​​​

ပွိုင့်​​​ နှင့်​​​ အင့်​​​ ( inchs ) များ​​​ကို​​​ေဖါ်ြပထား​​​ပံု

(3) စာလံုး​​​ ၏ ဟန် - Type Style

Typeface တစ်ခုမှာ ထူး​​​ြခား​​​တဲ့​​​ ဝိ​​​ေသသ ြပုမှုတစ်ခု အ​​​ေနနဲ့​​​ effect ထည့်​​​ထား​​​ြခင်း​​​ကို​​​ေတာ့​​​
Type style လို့​​​ ​​​ေခါ်ပါတယ်။ Bold, Italic, Underline နဲ့​​​ Strikethrough တို့​​​ဟာ Type style ​​​ေတွြဖစ်ြကပါတယ်။
Normal BOLD ITALIC UNDERLINE Strikethrough

(4) စာလံုး​​​ ၏ အစိပ်အကျဲ - Character Spacing

Character Spacing ဆိုတာက​​​ေတာ့​​​ font တစ်လံုး​​​ချင်း​​​စီ ရဲ့​​​ ​​​ေနရာယူနိုင်မှု ကိုဆိုလိုတာပါ။Character Spacing နှစ်မျိုး​​​ရှိြပီး​​​ Monospacing Spacing ယူထား​​​တဲ့​​​ အက္ခရာ​​​ေတွဟာ ( i ပဲြဖစ်ြဖစ် m ပဲြဖစ်ြဖစ် ) ​​​ေနရာအကျဉ်း​​​အကျယ်ကို အတူတူ ယူြကပါတယ်။ Propotional Spacing ယူထား​​​တဲ့​​​ အက္ခရာ​​​ေတွ က​​​ေတာ့​​​ ​​​ေနရာအကျဉ်း​​​အကျယ်ကို အချိုး​​​အစား​​​အလိုက်ပဲ ယူပါတယ်။

အဂင်္လိပ် စာလံုး​​​​​ေတွရဲ့​​​ ဖွဲ့​​​စည်း​​​မူ အ​​​ေခါ်အ​​​ေဝါ်​​​ေတွကို​​​ေတာ့​​​ ​​​ေအာက်ကဇယား​​​မှာ ​​​ေလ့​​​လာနိုင်ပါတယ်။

ြမန်မာစာ နှင့်​​ ြမန်မာ font ြဖစ်​​ေပါ်လာပံုကို စိတ်ဝင်စား​ရင် ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

Credit:http://www.mdasociety.org/profiles/blogs/2260154:BlogPost:54023?id=2260154%3ABlogPost%3A54023&page=1#comments

ြမန်မာစာ၊​ြမန်မာစကား​နဲ့​ြမန်မာစကား​၊​ြမန်မာစာ ...

ြမန်မာစကား​​​ နဲ့​​​ ြမန်မာစာ-ကို ​​​ေရာ​​​ေရာ​​​ေထွး​​​​​ေထွး​​​ သံုး​​​​​ေနြကတာလည်း​​​ ​​​ေတွ့​​​ရပါတယ်။ အမှတ်တမဲ့​​​ ဆိုရင်​​​ေတာ့​​​ အတူတူပဲလို့​​​ထင်ရ​​​ေပမယ့်​​​ တကယ်​​​ေတာ့​​​ ြမန်မာစကား​​​နဲ့​​​ ြမန်မာစာ-ဟာ မတူပါဘူး​​​။ ြမန်မာ-ကို ခဏထား​​​ြပီး​​​ စကား​​​-နဲ့​​​ စာ-ကိုပဲ အရင်ြကည့်​​​ရ​​​ေအာင်ပါ။

စကား​​​ဆိုတာက အဓိကအား​​​ြဖင့်​​​ လူ​​​ေတွရဲ့​​​ ပါး​​​စပ်ထဲက အသံထွက်လာတဲ့​​​ စကား​​​သံ​​​ေတွပါ။ အဲဒီစကား​​​သံ​​​ေတွကို ​​​ေကွး​​​​​ေကွး​​​​​ေကာက်​​​ေကာက် အမှတ်အသား​​​​​ေတွနဲ့​​​ သစ်ရွက်​​​ေပါ်မှာ၊​ ​​​ေကျာက်တံုး​​​​​ေပါ်မှာ၊​ ​​​ေပ​​​ေပါ်မှာ၊​ ပုရပိုက်​​​ေပါ်မှာ၊​ စက္ကူ​​​ေပါ်မှာ၊​ ​​​ေနာက်ဆံုး​​​ ကွန်ပျူတာမျက်နှာြပင်​​​ေပါ်မှာ ​​​ေရး​​​သား​​​ပံုနှိပ်လိုက် ​​​ေတာ့​​​မှ စာရယ်လို့​​​ ြဖစ်လာတာပါ။

ဒီ​​​ေတာ့​​​ စကား​​​နဲ့​​​စာ မတူပါဘူး​​​။ အဲ ဒါ​​​ေပမယ့်​​​ စကား​​​​​ေရာ၊​ စာ​​​ေရာ အသံုး​​​ြပုပံုချင်း​​​​​ေတာ့​​​ တူတယ်​​​ေလ။ လူတ​​​ေယာက်နဲ့​​​တ​​​ေယာက် ဆက်သွယ်ရာမှာ စကား​​​နဲ့​​​​​ေြပာြပီး​​​ ဆက်သွယ်လို့​​​လည်း​​​ရတယ်။ စာနဲ့​​​​​ေရး​​​ြပီး​​​ ဆက်သွယ်လို့​​​လည်း​​​ ရတယ်မဟုတ်လား​​​။ ဒါ​​​ေြကာင့်​​​ ပညာရှင်​​​ေတွက စကား​​​​​ေရာ စာ​​​ေရာ ဘာသာစကား​​​တခုရဲ့​​​ အသွင်ကွဲ​​​ေတွပဲလို့​​​ယူဆြပီး​​​ စကား​​​ကို အ​​​ေြပာဘာသာစကား​​​ (Spoken Language)၊​ စာကို အ​​​ေရး​​​ဘာသာစကား​​​ (Written Language) လို့​​​ ခွဲြခား​​​​​ေခါ်ြကပါတယ်။




အဲ ြမန်မာစကား​​​နဲ့​​​ ြမန်မာစာဟာလည်း​​​ အဲဒီသ​​​ေဘာပါပဲ။ ြမန်မာစကား​​​ဆိုတာက ြမန်မာ​​​ေတွ ​​​ေန့​​​စဉ် ပါး​​​စပ်က​​​ေြပာဆို​​​ေနတဲ့​​​ စကား​​​သံ​​​ေတွပါပဲ။ ဘာသာစကား​​​တိုင်း​​​မှာ အ​​​ေြခခံအား​​​ြဖင့်​​​ သရသံနဲ့​​​ ဗျည်း​​​သံဆိုြပီး​​​ အသံနှစ်မျိုး​​​ရှိတယ်။ ြမန်မာစကား​​​မှာလည်း​​​ ြမန်မာသရသံ၊​ ြမန်မာဗျည်း​​​သံ​​​ေတွရှိတယ်။

လူ-ဆိုတဲ့​​​ စကာသံကိုြကည့်​​​ရင် လ-ဆိုတဲ့​​​ ဗျည်း​​​သံနဲ့​​​ အူ-ဆိုတဲ့​​​ သရသံ တွဲစပ်ထား​​​​​ေြကာင်း​​​ သိနိုင်ပါတယ်။

လ+အူ+= လူ-​​​ေပါ့​​​၊​ ဗျည်း​​​သံမပါဘဲ သရသံ ချည်း​​​သက်သက်လည်း​​​ ရွတ်ဆိုလို့​​​ရတယ်။

အာ၊​ အန်၊​ အစ်၊​ အုတ်၊​ ​​​ေအာင်-စသည်ြဖင့်​​​ အ-ပါတဲ့​​​ အသံအား​​​လံုး​​​ဟာ သရသံ​​​ေတွပါပဲ။ အဲ-ဗျည်း​​​သံကျ​​​ေတာ့​​​ သရသံမပါဘဲ သူ့​​​ချည်း​​​သက်သက် ရွတ်လို့​​​မရဘူး​​​။

လ-ကို ဗျည်း​​​သက်သက်ရွတ်ရင် လ်-ဆိုြပီး​​​ လျှာက​​​ေလး​​​လိပ်ထား​​​တဲ့​​​ အ​​​ေနအထား​​​ပဲရှိမယ်။ အသံထင်ထင်ရှား​​​ရှား​​​ ထွက်မလာနိုင်ဘူး​​​။ ​​​ေနာက်က အူ-ဆိုြပီး​​​ သရသံ တွဲလိုက်မှ လ+အူ=လူ ဆိုြပီး​​​ အသံထွက်သွား​​​တာပါ။

ြမန်မာစကား​​​မှာ အဲဒီ သရသံ၊​ ဗျည်း​​​သံ​​​ေတွ အမျိုး​​​မျိုး​​​တွဲဖက်ြပီး​​​ ​​​ေပါ်​​​ေပါက်လာတဲ့​​​ စကား​​​သံ​​​ေတွနဲ့​​​ တ​​​ေယာက်နဲ့​​​တ​​​ေယာက် ​​​ေြပာဆိုဆက်သွယ်ြကရပါတယ်။

ြမန်မာစာက​​​ေတာ့​​​ အဲဒီြမန်မာစကား​​​သံ​​​ေတွကို ြကာြကာခံ​​​ေအာင် အမှတ်အသား​​​​​ေတွနဲ့​​​ ​​​ေရး​​​မှတ်ြပီး​​​ တီထွင်ထား​​​တဲ့​​​ စာပါပဲ။ ခုန​​​ေြပာခဲ့​​​တဲ့​​​ လ-ကိုပဲ သာဓက​​​ေဆာင်ပါ့​​​မယ်။ ပါး​​​စပ်ထဲမှာ လျှာကို အာ​​​ေခါင်နဲ့​​​ထိြပီး​​​ ရွတ်ဆိုရတဲ့​​​ လ-ဆိုတဲ့​​​အသံကို ​​​ေဟာဒီ လ-ဆိုတဲ့​​​ ​​​ေကာက်​​​ေကာက်​​​ေကွး​​​​​ေကွး​​​ စာလံုး​​​​​ေလး​​​နဲ့​​​ ​​​ေရး​​​လိုက်​​​ေတာ့​​​ စာြဖစ်လာတာပါပဲ။ အူ-ဆိုတဲ့​​​ နှုတ်ခမ်း​​​က​​​ေလး​​​ကို စုြပီး​​​ ရွတ်ဆိုလိုက်တဲ့​​​အသံက​​​ေလး​​​ကို (နှစ်​​​ေချာင်း​​​ငင်) ဆိုတဲ့​​​ အ​​​ေချာင်း​​​ နှစ်​​​ေချာင်း​​​နဲ့​​​ ​​​ေရး​​​လိုက်​​​ေတာ့​​​ စာြဖစ်လာတာပါပဲ။ အဲဒီနှစ်ခု​​​ေပါင်း​​​​​ေတာ့​​​ လ​​​ေရး​​​နှစ်​​​ေချာင်း​​​ငင် လူ-ဆိုတဲ့​​​ စာလံုး​​​က​​​ေလး​​​ ြဖစ်လာတာပါပဲ။

ြမန်မာစာ ဘယ်တုန်း​​​က ​​​ေပါ်သလဲဆို​​​ေတာ့​​​ ပုဂံ​​​ေခတ် ၁၁-ရာစုက ​​​ေပါ်တာမို့​​​ ခုဆိုရင် ြမန်မာစာ​​​ေပါ်တာ နှစ်တ​​​ေထာင်ရှိြပီ ဆိုပါ​​​ေတာ့​​​။ အဲ-ြမန်မာစကား​​​ ဘယ်တုန်း​​​က ​​​ေပါ်သလဲ​​​ေမး​​​ရင်​​​ေတာ့​​​ အ​​​ေြဖရခက်ပါ လိမ့်​​​မယ်။ ြမန်မာလူမျိုး​​​ရယ်လို့​​​ ​​​ေပါ်စကတည်း​​​က ြမန်မာစကား​​​ ​​​ေြပာြကမှာဆို​​​ေတာ့​​​ ြမန်မာလူမျိုး​​​နဲ့​​​အတူ ြမန်စာစကား​​​ ​​​ေပါ်လာတယ်လို့​​​ ​​​ေြပာရင် သဘာဝကျပါတယ်။ ြမန်မာစာထက် အများ​​​ြကီး​​​ ​​​ေစာမှာပါ။

​​​ေနာက်တခုက စကား​​​ဆိုတာ စကား​​​​​ေြပာတတ်စ အရွယ်ကတည်း​​​က တတ်လာတာမဟုတ်လား​​​။ ြမန်မာက​​​ေလး​​​တ​​​ေယာက် အသက်တနှစ်​​​ေကျာ် နှစ်နှစ်​​​ေလာက်ဆိုရင် ြမန်မာစကား​​​စြပီး​​​ ​​​ေြပာတတ်ြပီ။ ြမန်မာစာကျ​​​ေတာ့​​​ သင်ယူမှတတ်တာ​​​ေလ။ ​​​ေကျာင်း​​​မှာသွား​​​အပ်ြပီး​​​ ဆရာ ဆရာမ​​​ေတွက သင်​​​ေပး​​​မှ တတ်တာမဟုတ်လား​​​။ ြပီး​​​​​ေတာ့​​​ ​​​ေမွး​​​ကတည်း​​​က ဆွံ့​​​အ​​​ေနတဲ့​​​သူမဟုတ်ရင် ြမန်မာတိုင်း​​​ ြမန်မာစကား​​​ တတ်ပါတယ်။ အဲ ြမန်မာစာကျ​​​ေတာ့​​​ ြမန်မာတိုင်း​​​ မတတ်ပါဘူး​​​။ စာမတတ်တဲ့​​​သူ​​​ေတွရှိ​​​ေနလို့​​​ အ,သံုး​​​လံုး​​​ သင်တန်း​​​​​ေတွ၊​ ဘာ​​​ေတွ လုပ်​​​ေပး​​​ရတာ​​​ေပါ့​​​။

​​​ေနာက်ထပ် စိတ်ဝင်စား​​​စရာတခုက ြမန်မာစကား​​​ မတတ်တဲ့​​​သူ ြမန်မာစကား​​​တတ်​​​ေအာင် သင်ချင်ရင် (နိုင်ငံြခား​​​သား​​​ ဆိုပါ​​​ေတာ့​​​) ြမန်မာစာ သင်စရာမလိုဘဲ ြမန်မာစကား​​​တတ်​​​ေအာင် သင်လို့​​​ရတယ်။ တတ်လည်း​​​တတ်တယ်။ အဲ ြမန်မာစာ မတတ်တဲ့​​​သူ ြမန်မာစာတတ်​​​ေအာင် သင်ချင်ရင်​​​ေတာ့​​​ ြမန်မာစကား​​​ကို အရင်တတ်ထား​​​မှ သင်လို့​​​ရမယ်။ ြမန်မာစကား​​​မတတ်ဘဲ ြမန်မာစာသင်လို့​​​ မရဘူး​​​။ အဲဒါ​​​ေတွက​​​ေတာ့​​​ ြမန်မာစကား​​​နဲ့​​​ ြမန်မာစာ ကွဲြပား​​​တဲ့​​​အ​​​ေြကာင်း​​​​​ေတွပါပဲ။

မှတ်သား​​​စရာတခုနဲ့​​​ အဆံုး​​​သတ်ပါ့​​​မယ်။ ြမန်မာစကား​​​ဟာ ဘယ်ကဆင်း​​​သက်လာသလဲလို့​​​ဆိုရင် ကမ္ဘာ​​​ေပါ်မှာ မျိုး​​​နွယ်တူတဲ့​​​ ဘာသာစကား​​​မျိုး​​​စုြကီး​​​​​ေတွထဲမှာ တိဗက်တရုတ်ဘာသာစကား​​​မျိုး​​​စု (Sino Tibetan Language Family) ဆိုတဲ့​​​ မျိုး​​​စုြကီး​​​ရှိတယ်။ အဲဒီမျိုး​​​စုြကီး​​​ရဲ့​​​ မျိုး​​​ခွဲ​​​ေတွထဲမှာ "တိဗက်ြမန်မာ" မျိုး​​​ခွဲစုဆိုတာ တခုပါတယ်။ ြမန်မာစကား​​​ဟာ အဲဒီတိဗက်ြမန်မာ မျိုး​​​ခွဲထဲက ဘာသာစကား​​​တခု ြဖစ်တယ်လို့​​​ မှတ်သား​​​နိုင်ပါတယ်။

ဒါဆို ြမန်မာစာက​​​ေကာ ဘယ်က ဆင်း​​​သက်ပါသလဲ။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ခရစ်မ​​​ေပါ်မီ ဘီစီငါး​​​ရာစု​​​ေလာက်မှာ စတင်​​​ေပါ်​​​ေပါက်တဲ့​​​ ြဗာဟ္မီ အ​​​ေရး​​​အသား​​​ (Brahmi Script) က ဆင်း​​​သက်လာတဲ့​​​ စာ​​​ေတွထဲမှာ ြမန်မာစာလည်း​​​ တခုအပါအဝင် ြဖစ်ပါတယ်။ ခရစ်​​​ေပါ်စ​​​ေလာက်က အိန္ဒိယယဉ်​​​ေကျး​​​မှု အ​​​ေရှ့​​​​​ေတာင် အာရှကို ပျံ့​​​နှံ့​​​ရာမှာ အဲဒီ ြဗာဟ္မီ အ​​​ေရး​​​အသား​​​က ဆင်း​​​သက်တဲ့​​​ စာအ​​​ေရး​​​အသား​​​စနစ်ကို ြမန်မာ​​​ေတွ ရရှိလိုက်တာြဖစ်ပါတယ်။

ကဲ ဒီ​​​ေလာက်ဆိုရင် ြမန်မာစကား​​​နဲ့​​​ ြမန်မာစာ အ​​​ေြကာင်း​​​ ရှင်း​​​​​ေလာက်ပါြပီ။

​​​ေမာင်မယ်တို့​​​ အသိအြမင် တိုး​​​ပွား​​​ြကပါ​​​ေစ။

​​​ေမာင်ခင်မင် (ဓနုြဖူ)
(မဂင်္လာ​​​ေမာင်မယ် ၂၀၁၀-မတ်လ)

ြမန်မာဗျည်း​၃၃-လံုး​

ြမန်မာဗျည်း​​​ ၃၃-လံုး​​​ ြဖစ်​​​ေပါ်လာပံုအ​​​ေြကာင်း​​​ ​​​ေြပာရာမှာ ဗျည်း​​​​​ေရာ သရ​​​ေရာ ြမန်မာအက္ခရာ ဘယ်လိုြဖစ်​​​ေပါ်လာတယ်ဆိုတာက စ​​​ေြပာဖို့​​​လိုမှာ​​​ေပါ့​​​။ ြမန်မာအက္ခရာဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ဘိစီ ၅၀၀-​​​ေလာက်က ၇၀၀-​​​ေကျာ်အထိ ထွန်း​​​ကား​​​ခဲ့​​​တဲ့​​​ ြဗာဟ္မီ (Brahmi) အက္ခရာက ဆင်း​​​သက်လာ​​​ေြကာင်း​​​ ပညာရှင်​​​ေတွက မိန့်​​​ဆိုြကတယ်။

ခရစ်နှစ်ဦး​​​ပိုင်း​​​​​ေလာက်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံသား​​​​​ေတွ အ​​​ေရှ့​​​​​ေတာင်အာရှကို သ​​​ေဘင်္ာြကီး​​​​​ေတွနဲ့​​​ ရွက်လွင့်​​​လာ ရာမှ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊​ ဟိန္ဒူဘာသာ၊​ အက္ခရာ၊​ နီတိကျမ်း​​​၊​ ဓမ္မသတ်ကျမ်း​​​ စတဲ့​​​ ယဉ်​​​ေကျး​​​မှု​​​ေတွပါလာြပီး​​​ အ​​​ေရှ့​​​​​ေတာင်အာရှ နိုင်ငံ​​​ေတွမှာ ထွန်း​​​ကား​​​တာပါ။ အဲဒီအက္ခရာဟာ မွန်လူမျိုး​​​​​ေတွဆီ အရင်​​​ေရာက်ြပီး​​​ အဲဒီကမှတဆင့်​​​ ြမန်မာ​​​ေတွဆီ​​​ေရာက်တယ်။ ြမန်မာ​​​ေတွက အဲဒီအက္ခရာ​​​ေတွကို ြမန်မာစကား​​​သံ​​​ေတွနဲ့​​​ အံဝင်ခွင်ကျြဖစ်​​​ေအာင် လိုအပ်သလို မွမ်း​​​မံအသံုး​​​ြပုရာက ြမန်မာအက္ခရာ ​​​ေပါ်​​​ေပါက်လာတယ်လို့​​​ ယူဆြကပါတယ်။

[caption id="attachment_218" align="aligncenter" width="571" caption=" Reference for Burmese script"][/caption]

 

ြမန်မာအက္ခရာဆိုရာမှာ ဗျည်း​​​​​ေရာ၊​ သရ​​​ေရာ ပါဝင်ပါတယ်။ ဗျည်း​​​​​ေတွကို အမည်​​​ေပး​​​ပံုက စိတ်ဝင်စား​​​စရာ ​​​ေကာင်း​​​ပါတယ်။ ဘယ်တုန်း​​​ကစြပီး​​​ ကြကီး​​​-ခ​​​ေခွး​​​-ဂငယ်-ဃြကီး​​​-စတဲ့​​​အမည်​​​ေတွ ​​​ေပး​​​တာလဲလို့​​​ စဉ်း​​​စား​​​ြကည့်​​​ရင် ြမန်မာအက္ခရာ​​​ေတွကို ​​​ေပရွက်​​​ေပါ်မှာ ကညစ်နဲ့​​​ အဝိုင်း​​​ပံု​​​ေရး​​​​​ေတာ့​​​မှ ြဖစ်လိမ့်​​​မယ်လို့​​​ ဆိုချင်ပါတယ်။ ​​​ေကျာက်စာ စ​​​ေရး​​​ထိုး​​​တဲ့​​​ ပုဂံ​​​ေခတ်တုန်း​​​က​​​ေတာ့​​​ ခုလို ဝိုင်း​​​ဝိုင်း​​​စက်စက် မဟုတ်​​​ေြကာင်း​​​ ပုဂံ​​​ေကျာက်စာ​​​ေတွကိုြကည့်​​​ရင် သိနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီတုန်း​​​က ​​​ေကျာက်​​​ေပါ်မှာ ​​​ေဆာက်တို့​​​၊​ ဘာတို့​​​နဲ့​​​ ထွင်း​​​ရတာမို့​​​ ​​​ေလး​​​​​ေထာင့်​​​ပံု​​​ေတွ ထွင်း​​​တယ်၊​ မဝိုင်း​​​​​ေသး​​​ဘူး​​​။

ဝ-ဝက​​​ေလး​​​ ဝိုင်း​​​ဝိုင်း​​​​​ေရး​​​-လို့​​​ ​​​ေြပာလို့​​​မရ​​​ေသး​​​ဘူး​​​။

​​​ေပ​​​ေပါ်မှာ​​​ေရး​​​​​ေတာ့​​​ ​​​ေလး​​​​​ေထာင့်​​​​​ေရး​​​ရင် အဆင်မ​​​ေြပဘူး​​​။ ​​​ေပရွက်အ​​​ေြကာ​​​ေတွ စုတ်ြပတ်နိုင်တယ်။ အဝိုင်း​​​​​ေရး​​​​​ေတာ့​​​ ပိုအဆင်​​​ေြပတယ်။ အဲဒီလိုအဝိုင်း​​​​​ေရး​​​တဲ့​​​​​ေခတ်​​​ေရာက်မှ ဗျည်း​​​​​ေတွရဲ့​​​ ပံုသဏ္ဍာန်ကိုြကည့်​​​ြပီး​​​ အမည်​​​ေပး​​​တာပါ။ ဒီ​​​ေတာ့​​​ ြမန်မာဗျည်း​​​​​ေတွဟာ မဝိုင်း​​​ခင်တုန်း​​​က ကြကီး​​​-ခ​​​ေခွး​​​ စတဲ့​​​ အမည်​​​ေတွ မရ​​​ေသး​​​ဘဲ က-ခ-လို့​​​ပဲ ​​​ေခါ်လိမ့်​​​မယ်ထင်တယ်။

ဗျည်း​​​​​ေတွကိ်ု အမည်​​​ေပး​​​ရာမှာ ဂုဏ်အရည်အ​​​ေသွး​​​အရ အမည်​​​ေပး​​​တာ​​​ေရာ၊​ ပံုသဏ္ဍာန်အရ အမည်​​​ေပး​​​တာ​​​ေရာ ​​​ေတွ့​​​ရတယ်။ ကြကီး​​​၊​ ဃြကီး​​​၊​ ဏြကီး​​​၊​ ဠြကီး​​​ ဆိုတဲ့​​​ အက္ခရာ​​​ေလး​​​လံုး​​​ကို ြကီး​​​​​ေလး​​​လံုး​​​-လို့​​​​​ေခါ်ြကတယ်။ အဲ ဃြကီး​​​၊​ ဏြကီး​​​၊​ ဠြကီး​​​တို့​​​မှာ​​​ေတာ့​​​ ဂငယ်၊​ နငယ်၊​ လ(ငယ်) ဆိုတဲ့​​​ အတွဲ​​​ေတွ ရှိတယ်မဟုတ်လား​​​။ ဒါ​​​ေြကာင့်​​​ အြကီး​​​အငယ်ခွဲြပီး​​​ အငယ်​​​ေတွထက် အရွယ်ပမာဏြကီး​​​တဲ့​​​ အက္ခရာ​​​ေတွကို ြကီး​​​-ထည့်​​​ြပီး​​​ ​​​ေခါ်ြကတာ​​​ေပါ့​​​။

ကြကီး​​​ကျ​​​ေတာ့​​​ ကငယ် မရှိဘဲ ဘာြဖစ်လို့​​​ ကြကီး​​​လို့​​​​​ေခါ်ရသလဲလို့​​​ ​​​ေမး​​​စရာ​​​ေပါ့​​​။ ဗျည်း​​​ ၃၃-လံုး​​​မှာ ​​​ေရှ့​​​ဆံုး​​​က ​​​ေခါင်း​​​​​ေဆာင်ဗျည်း​​​ြဖစ်လို့​​​ ကြကီး​​​လို့​​​ ​​​ေခါ်တယ်လို့​​​လည်း​​​ ယူဆြကတယ်။ ၃၃-လံုး​​​မှာ အြကီး​​​ဆံုး​​​​​ေပါ့​​​။ ပံုသဏ္ဍာန်က ဂငယ်ထက် ၂-ဆ ြကီး​​​​​ေနလို့​​​ ကြကီး​​​လို့​​​​​ေခါ်တယ်လို့​​​လည်း​​​ ဆိုြကတယ်။

ပုသဏ္ဍာန်အရ အမည်​​​ေပး​​​တဲ့​​​ဗျည်း​​​​​ေတွကို ြကည့်​​​ပါ။

​​​ေခွ​​​ေခွက​​​ေလး​​​​​ေနလို့​​​ ခ-​​​ေခွး​​​၊​

လံုး​​​လံုး​​​က​​​ေလး​​​ ​​​ေနလို့​​​ စ-လံုး​​​၊​

လိမ်​​​ေခွ​​​ေနလို့​​​ ဆ-လိမ်၊​

​​​ေအာက်ကွဲ​​​ေနလို့​​​ ဇ-ကွဲ၊​

​​​ေဘး​​​ကမျဉ်း​​​ဆွဲထား​​​လို့​​​ ဈ-မျဉ်း​​​ဆွဲ၊​

ရင်က​​​ေလး​​​​​ေကာက်​​​ေနလို့​​​ ဍ-ရင်​​​ေကာက်၊​

ဝမ်း​​​ပူ​​​ေနလို့​​​ တ-ဝမ်း​​​ပူ၊​

အငယ်အ​​​ေထွး​​​​​ေလး​​​ြဖစ်လို့​​​ ဒ-​​​ေဒွး​​​ (ဒ​​​ေထွး​​​)၊​

​​​ေအာက်ပိုင်း​​​ကြခိုက်(ချိုင့်​​​) ​​​ေနလို့​​​ ဓ-​​​ေအာက်ြခိုက်၊​

မတ်မတ်​​​ေစာက်​​​ေစာက်ရှိလို့​​​ ပ-​​​ေစာက်၊​

အထက်ပိုင်း​​​ကြခိုက်(ချိုင့်​​​)​​​ေနလို့​​​ ဗ-ထက်ြခိုက်၊​

ကုန်း​​​​​ေနလို့​​​ ဘ-ကုန်း​​​၊​

ပက်လက်လန်​​​ေနလို့​​​ ယ-ပက်လက်၊​

အဖျား​​​က ​​​ေကာက်​​​ေနလို့​​​ ရ-​​​ေကာက်-ဆိုြပီး​​​ ပံုသဏ္ဍာန်အရ အမည်​​​ေပး​​​တာ ​​​ေတွ့​​​နိုင်ပါတယ်။

အက္ခရာတချို့​​​ရဲ့​​​ အမည်​​​ေတွက ပံုသဏ္ဍာန်ကို ရိုး​​​ရိုး​​​​​ေဖာ်ြပတာမဟုတ်ဘဲ ပံုသဏ္ဍာန်တူတဲ့​​​ အရာဝတ္ထု​​​ေတွနဲ့​​​ ခိုင်း​​​နှိုင်း​​​အမည်​​​ေပး​​​တာြဖစ်ပါတယ်။ ​​​ေရှး​​​ကသံုး​​​တဲ့​​​ သံလျင်း​​​လို့​​​​​ေခါ်တဲ့​​​ ထမ်း​​​စင်မှာပါတဲ့​​​ ချိတ်​​​ေလး​​​ကို ​​​ေကာက်​​​ေကာက်က​​​ေလး​​​မို့​​​ ဋ-သံလျင်း​​​ချိတ်၊​
ဝမ်း​​​ဘဲနဲ့​​​တူလို့​​​ ဌ-ဝမ်း​​​ဘဲ၊​

​​​ေရမှုတ်နဲ့​​​တူလို့​​​ ဎ-​​​ေရမှုတ်၊​

ဆင်ရဲ့​​​​​ေြခ​​​ေထာက်ကို ခတ်ရတဲ့​​​ ထူး​​​လိုအကွင်း​​​ ၂-ကွင်း​​​ပါလို့​​​ ထ-ဆင်ထူး​​​လို့​​​ ​​​ေခါ်​​​ေြကာင်း​​​ ​​​ေတွ့​​​နိုင်ပါတယ်။

င-မ-ဝ-သ-ဟ တို့​​​ကို​​​ေတာ့​​​ အမည်မ​​​ေပး​​​တာ ​​​ေတွ့​​​ရပါတယ်။

ည-ယ-လ တို့​​​ကို​​​ေတာ့​​​ သာမန်အား​​​ြဖင့်​​​ အမည် မ​​​ေပး​​​​​ေပမယ့်​​​ လိုအပ်တဲ့​​​အခါ ညြကီး​​​၊​ ယပက်လက်၊​ လ(ငယ်)လို့​​​ အမည်​​​ေပး​​​ပါတယ်။

ဉ ကို ဉ က​​​ေလး​​​၊​ ည ကို ညြကီး​​​လို့​​​ ခွဲြခား​​​​​ေခါ်ပါတယ်။

ြမန်မာဗျည်း​​​ ၃၃-လံုး​​​မှာ ည(ညြကီး​​​) ပဲပါတယ်။ ဉ (ဉ က​​​ေလး​​​) ကို​​​ေတာ့​​​ အသတ်အက္ခရာအြဖစ်ပဲ သံုး​​​တယ်။

သံ​​​ေယာဇဉ်တို့​​​၊​ ဝိညာဉ်တို့​​​၊​ အစဉ်အြမဲ-တို့​​​မှာ သံုး​​​သလို​​​ေပါ့​​​။ ဒီ​​​ေနရာမှာ ပါဠိဘာသာမှာသံုး​​​တဲ့​​​ ညနဲ့​​​ ြမန်မာဘာသာမှာသံုး​​​တဲ့​​​ ညကို ခွဲြခား​​​မှတ်ရမယ်။

ပါဠိဗျည်း​​​ ၃၃-လံုး​​​မှာ ည မသံုး​​​ဘူး​​​။ ဉ ပဲသံုး​​​တယ်။

ဒါ​​​ေြကာင့်​​​ ပုည ကို ပုဉ်+ဉ လို့​​​ အသံထွက်ရတာ​​​ေပါ့​​​။ ​​​ေရှ့​​​က ညကို အသတ်အသံထွက်ရတယ်။ /ပုန်+ညာ့​​​/လို့​​​ အသံထွက်ရတာ​​​ေပါ့​​​။

ဒီလိုပဲ ပညာ/ပဉ်+ဉာ/ပျင်ညာ။ သုည/သုဉ်+ဉ /သုန်ညာ့​​​၊​ လို့​​​ အသံထွက်ရတယ်။ အချုပ်အား​​​ြဖင့်​​​ ပါဠိမှာ ညဟာ ဉ ၂-လံုး​​​တွဲြဖစ်တယ်။ ဉ ​​​ေရာ၊​ ည​​​ေရာ သံုး​​​တယ်။ ြမန်မာမှာ​​​ေတာ့​​​ ညြကီး​​​ ဉ က​​​ေလး​​​လို့​​​ ခွဲသံုး​​​တယ်။ ဗျည်း​​​ ၃၃-လံုး​​​မှာ ညြကီး​​​သံုး​​​ြပီး​​​ အသတ်မှာ ဉ သံုး​​​တယ်လို့​​​ ခွဲြခား​​​မှတ်သား​​​နိုင်ပါတယ်။

ြမန်မာစာမှာ ဉ နဲ့​​​ ဥနဲ့​​​ ​​​ေရာ​​​ေထွး​​​တတ်တယ်။ ဉ (ဉ က​​​ေလး​​​) က ​​​ေြခ​​​ေထာက် ရှည်တယ်။
ဥ (ဘဲဥ၊​ ြကက်ဥ-မှာပါတဲ့​​​ အက္ခရာ ဥ) က ​​​ေြခ​​​ေထာက် တိုတယ်။

ယပက်လက်ကို ရ​​​ေကာက်နဲ့​​​ ယှဉ်ြပီး​​​ ယပက်လက်လို့​​​ ခွဲြခား​​​​​ေခါ်တယ်။
​​​ေရှ့​​​က ရကို ရြကီး​​​၊​ ယကို ယငယ်လို့​​​လည်း​​​ ခွဲ​​​ေခါ်​​​ေသး​​​တယ်။ ရြကီး​​​နဲ့​​​ ရငယ်​​​ေပါ့​​​။

လကိုလည်း​​​ ဠနဲ့​​​ ယှဉ်ြပီး​​​ လငယ်လို့​​​ ​​​ေခါ်နိုင်ပါတယ်။

အက္ခရာအမည်​​​ေတွနဲ့​​​ပတ်သက်ြပီး​​​ ​​​ေြပာစရာတခုက ဓ​​​ေအာက်ြခိုက်ကို ​​​ေအာက်ကချိုင့်​​​​​ေနလို့​​​ ဓ​​​ေအာက်ြခိုက် ​​​ေခါ်တယ်​​​ေြပာြပီး​​​ ​​​ေရး​​​​​ေတာ့​​​ ​​​ေအာက်က မချိုင့်​​​ပါလား​​​လို့​​​ ​​​ေမး​​​စရာရှိတယ်။ ပုဂံ​​​ေခတ် ​​​ေကျာက်စာ​​​ေတွမှာ စ​​​ေရး​​​တုန်း​​​က ဓဟာ အခုလို ​​​ေအာက်က ပိတ်မ​​​ေနဘူး​​​။ ဗ ​​​ေစာက်ထိုး​​​​​ေရး​​​သလို ​​​ေအာက်ကချိုင့်​​​​​ေနတယ်။ ( ဗထက်ြခိုက် ​​​ေြပာင်း​​​ြပန်ပံုစံမျိုး​​​​​ေပါ့​​​။)

ဈ (ဈမျဉ်း​​​ဆွဲ) ကို စလံုး​​​ယပင့်​​​-ဆိုြပီး​​​ မှား​​​သင်တဲ့​​​ ဆရာမက​​​ေလး​​​​​ေတွ ရှိတယ်လို့​​​ ြကား​​​ရတယ်။ ဈ ဟာ မူလအက္ခရာမှာ သီြခား​​​ပံုသဏ္ဍာန် ရှိပါတယ်။ စလံုး​​​ကို ယပင့်​​​ထား​​​တာ မဟုတ်ပါဘူး​​​။ ​​​ေဘး​​​က မျဉ်း​​​ဆွဲထား​​​လို့​​​ ဈမျဉ်း​​​ဆွဲ ​​​ေခါ်တယ်လို့​​​ မှတ်သင့်​​​ပါတယ်။ ကဲ ဒီ​​​ေလာက်ဆိုရင် ြပည့်​​​စံုြပီထင်ပါတယ်။

​​​ေမာင်ခင်မင် (ဓနုြဖူ)
(မဂင်္လာ​​​ေမာင်မယ် ၂၀၁၀-ဒီဇဘင်္ာလ)

http://www.pannaparami.com/2011/02/blog-post_6669.html

ဆရာ ေမာင်ခင်မင်​(ဓနုြဖူ)​နှင့်​ြမန်မာစာ အ​ေရး​အသား​အ​ေြကာင်း​တ​ေစ့​တ​ေစာင်း​

အလယ်တန်း​​​​​ေကျာင်း​​​သား​​​ဘဝ (၁၉၅၇)မှစ၍ စာနယ်ဇင်း​​​များ​​​ တွင် ​​​ေဆာင်း​​​ပါး​​​များ​​​​​ေရး​​​သား​​​ခဲ့​​​ြပီး​​​၊​ ယခုအချိန်ထိ ဘာသာစာ​​​ေပဆိုင်ရာ ​​​ေဆာင်း​​​ပါး​​​ ၈၀၀ ခန့်​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​ ခဲ့​​​ကာ အမျိုး​​​သား​​​စာ​​​ေပဆုနှင့်​​​ စာ​​​ေပဗိမာန် ဆုတို့​​​ကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့​​​​​ေသာ ဆရာ​​​ေမာင် ခင်မင်(ဓနုြဖူ)နှင့်​​​ ​​​ေတွ့​​​ဆံု၍ ြမန်မာ စာအ​​​ေရး​​​အသား​​​နှင့်​​​ပတ်သက်သည့််​​​ ​​​ေြပာဟန် ၊​​​ေရး​​​ဟန် ​​​ေရာ​​​ေထွး​​​မှု ြပဿနာအ​​​ေြကာင်း​​​ ​​​ေမး​​​ြမန်း​​​ြဖစ်ခဲ့​​​ ရာ…

[caption id="attachment_210" align="aligncenter" width="208" caption="​​​ေမာင်ခင်မင်(ဓနုြဖူ)"][/caption]

”ြမန်မာလူမျိုး​​​မှာ အ​​​ေြပာနဲ့​​​ အ​​​ေရး​​​ဟာ သိသိသာသာကွဲတယ်။ တစ်နည်း​​​​​ေြပာရင် ​​​ေြပာဟန်နဲ့​​​​​ေရး​​​ ဟန်ကွဲ တယ်။ ကွဲြပား​​​တယ်ဆိုတာက က​​​ေန့​​​ ​​​ေန့​​​တိုင်း​​​စကား​​​​​ေြပာတဲ့​​​အခါ မှာ ​​​ေြပာတဲ့​​​အသံုး​​​အနှုန်း​​​နဲ့​​​စာ​​​ေရး​​​ တဲ့​​​အခါမှာ ​​​ေရး​​​တဲ့​​​အသံုး​​​အနှုန်း​​​ဟာ ကွာြခား​​​ချက်ရှိတယ်။

ဒါ​​​ေြကာင့်​​​ က​​​ေန့​​​ြမန်မာစကား​​​အ​​​ေနအထား​​​ မှာ အ​​​ေြပာသံုး​​​စကား​​​နဲ့​​​ စာသံုး​​​စ ကား​​​ဆိုြပီး​​​ ၂ မျိုး​​​​​ေြပာလို့​​​ရတယ်။ ဘာြဖစ်လို့​​​ ၂ မျိုး​​​ကွဲြပား​​​ရလဲဆိုတဲ့​​​ အ​​​ေြကာင်း​​​ကသမိုင်း​​​​​ေြကာင်း​​​ အ​​​ေြခခံ အမျိုး​​​မျိုး​​​ရှိတယ်။

တချို့​​​ဘာသာ စကား​​​အသီး​​​သီး​​​မှာအ​​​ေြပာနဲ့​​​အ​​​ေရး​​​ဟာ သိသိသာသာကွဲြပား​​​တယ်။ ကွဲြပား​​​ ရတဲ့​​​အ​​​ေြကာင်း​​​တစ်ခုက အ​​​ေရး​​​ ဟာ ​​​ေကျာက်စာ၊​ မင်စာ၊​ ​​​ေပစာ၊​ ပုရပိုက်​​​ေတွ​​​ေပါ်မှာ ​​​ေရး​​​သား​​​ထား​​​ လို့​​​ ​​​ေရရှည်ခံတယ်။ အ​​​ေြပာက​​​ေတာ့​​​​ ​ေလပဲ။ ​​​ေြပာြပီး​​​ရင် ​​​ေပျာက် သွား​​​တယ်။ အဲဒီသဘာဝရှိ​​​ေတာ့​​​ အ​​​ေြပာနဲ့​​​အ​​​ေရး​​​မှာ အ​​​ေြပာဟာ အ​​​ေြပာင်း​​​ြမန်တယ်။ အ​​​ေရး​​​က စာနဲ့​​​ ​​​ေပနဲ့​​​​​ေရး​​​ထား​​​လို့​​​ အ​​​ေြပာင်း​​​​​ေနှး​​​ တယ်။ မ​​​ေြပာင်း​​​ဘူး​​​လား​​​ဆို​​​ေတာ့​​​ မဟုတ်ဘူး​​​။ ​​​ေြပာင်း​​​တယ်။ ြမင်သာ တဲ့​​​သာဓကနဲ့​​​​​ေြပာရင် ပုဂံ​​​ေခတ်က စာနဲ့​​​အခု​​​ေခတ်စာက မတူ​​​ေတာ့​​​ဘူး​​​။စာအ​​​ေရး​​​အသား​​​စြပီး​​​ တီထွင် တုန်း​​​ကအ​​​ေြပာနဲ့​​​အ​​​ေရး​​​ဟာ အတူ တူပဲလို့​​​မှန်း​​​ဆတယ်။

ပုဂံ​​​ေခတ်က ​​​ေကျာက်စာ​​​ေတွမှာ အ​​​ေြပာနဲ့​​​အ​​​ေရး​​​ ဟာ သိပ်မကွာဘူး​​​။ ‘ရာဇကုမာရ်’ ​​​ေကျာက်စာမှာ တိုက်ရိုက်စကား​​​ ​​​ေတွပါတယ်။ ဝတ္ထုထဲမှာလို​​​ေပါ့​​​။ အဲဒီ အ​​​ေရး​​​အသား​​​ ကိုြကည့်​​​ရင် အ​​​ေြပာမဟုတ်တဲ့​​​ကျန်တဲ့​​​ စကား​​​ နဲ့​​​ယှဉ်ြကည့်​​​ရင် အတူတူပဲ။ ဆိုလို တာက ​​​ေရှး​​​ကျတဲ့​​​စာ​​​ေတွမှာ (ပုဂံ ​​​ေခတ်၊​ ပင်း​​​ယ​​​ေခတ်၊​အင်း​​​ဝ ​​​ေခတ်) ‘သည်’ဆိုတဲ့​​​ စကား​​​လံုး​​​ကိုပဲ စဉ်း​​​စား​​​ ြကည့်​​​။ စာထဲမှာ’သည်’ကို ဘာ ​​​ေြကာင့်​​​​​ေရး​​​လဲဆို​​​ေတာ့​​​ စကား​​​​​ေြပာ ရင်လည်း​​​ ‘သည်’လို့​​​​​ေြပာလို့​​​ြဖစ်မှာ ​​​ေပါ့​​​။ ပုဂံ​​​ေခတ်၊​ အင်း​​​ဝ​​​ေခတ် ​​​ေတွမှာ အ​​​ေြပာလည်း​​​’သည်’၊​ အ​​​ေရး​​​ လည်း​​​ ‘သည်’ပဲ။ နှစ်တစ်​​​ေထာင် ​​​ေလာက် ြကာလာ​​​ေတာ့​​​အ​​​ေြပာ ‘သည်’ဟာ ‘တယ်’ြဖစ်သွား​​​တယ်။

စာမှာ​​​ေတာ့​​​ ‘သည်’ဟာ ‘သည်’ပဲ။ ဒီက​​​ေန့​​​မှာ ​​​ေတာ့​​​ အ​​​ေရး​​​ဟာ’သည်’၊​ အ​​​ေြပာ ဟာ ‘တယ်’ဆိုြပီး​​​ အ​​​ေြပာနဲ့​​​ အ​​​ေရး​​​ ကွာြခား​​​တယ်။ အ​​​ေြပာနဲ့​​​ အ​​​ေရး​​​မှာ များ​​​​​ေသာအား​​​ြဖင့်​​​ အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့​​​ နမ်​​​ေတွ၊​ ြကိယာ​​​ေတွ မ​​​ေြပာင်း​​​ဘူး​​​။ ြကိယာမှာ’စား​​​’၊​ ‘​​​ေြကာက်’ကို အ​​​ေြပာ​​​ေရာ၊​အ​​​ေရး​​​ ​​​ေရာသံုး​​​တယ်။

စာထဲမှာ နာမ်အ​​​ေန နဲ့​​​ အ​​​ေမကို ‘မိခင်’၊​ သူခိုး​​​ကို ‘ခိုး​​​သူ’လို့​​​ သံုး​​​တယ်။ အဲဒီလို နည်း​​​နည်း​​​ကွာ တယ်။ အဓိက ကွာတာကသည်၊​ ၏ ၍၊​​​ေသာ၊​ ဿ၌ စတဲ့​​​သဒ္ဒါ စကား​​​လံုး​​​​​ေတွ ကွာတယ်” ဟု ရှင်း​​​လင်း​​​​​ေြပာြပပါ သည်။

ြမန်မာစာ​​​ေြပာဟန်၊​ ​​​ေရး​​​ဟန် သည် ထိုကဲ့​​​သို့​​​ သိသိသာသာ ကွာ ြခား​​​​​ေန​​​ေသာ်လည်း​​​ စာ​​​ေရး​​​သား​​​ ရာတွင် အ​​​ေြပာနှင့်​​​ အ​​​ေရး​​​ကို မခွဲ နိုင်ဘဲ ​​​ေရာ​​​ေထွး​​​​​ေနသည်နှင့်​​​ ပတ်သက်၍လည်း​​​…

ဒါဟာ​​​ေရာ​​​ေထွး​​​တဲ့​​​သဘာဝ ​​​ေပါ့​​​။ တချို့​​​ဝတ္ထု​​​ေတွထဲမှာဆိုရင် ‘ကျွန်​​​ေတာ်သူ့​​​ထံကို သွား​​​တယ်’လို့​​​ ​​​ေရး​​​ထား​​​တယ်။ အမှန်တကယ်က ‘ကျွန်​​​ေတာ်သူ့​​​ဆီကို သွား​​​တယ်’လို့​​​ ြဖစ်ရမှာ။ ဒီလိုအ​​​ေြပာနဲ့​​​အ​​​ေရး​​​မကွဲ တာဟာ ြမန်မာစာကို ​​​ေြခ​​​ေြခြမစ် ြမစ်တတ်ကျွမ်း​​​​​ေအာင်မ​​​ေလ့​​​လာခဲ့​​​ ဘူး​​​ဆိုတာမှန်း​​​လို့​​​ရတယ်။ ​​​ေနာက် အ​​​ေြကာင်း​​​ရင်း​​​တစ်ခုက အခု​​​ေခတ် က​​​ေလး​​​​​ေတွအများ​​​စုကစာကိုအလွတ် ကျက်တယ်။ ကျက်ြပီး​​​​​ေတာ့​​​ ြပန်​​​ေရး​​​တယ်။

အဲဒီ​​​ေတာ့​​​ ကျက်ထား​​​တဲ့​​​စာ ကို အ​​​ေြခ ခံြပီး​​​မှပဲ ြပန်​​​ေရး​​​တတ် ​​​ေတာ့​​​တယ်။ အလွတ်​​​ေရး​​​ဆို မ​​​ေရး​​​ တတ်ဘူး​​​။ စူး​​​စူး​​​စမ်း​​​စမ်း​​​လည်း​​​ မ​​​ေလ့​​​ လာဘူး​​​။ စာဖတ်အား​​​လည်း​​​ နည်း​​​တဲ့​​​ အတွက်ဘယ်ဟာအ​​​ေရး​​​၊​ ဘယ် ဟာ အ​​​ေြပာဆိုြပီး​​​ ကွဲကွဲြပား​​​ြပား​​​မသိ ​​​ေတာ့​​​ဘဲ စာ​​​ေရး​​​တဲ့​​​အခါမှာ ​​​ေရာ ​​​ေထွး​​​သွား​​​တယ်။

အဲဒါ အ​​​ေရး​​​ြကီး​​​တဲ့​​​ အချက်ပဲ။ စာအဖတ်အရှုများ​​​များ​​​ ြဖတ်သန်း​​​ြပီး​​​တဲ့​​​ သူဟာ စာမ​​​ေရး​​​ တတ်စရာအ​​​ေြကာင်း​​​မရှိ​​​ေတာ့​​​ဘူး​​​။ ဒါ​​​ေြကာင့်​​​ စာဖတ်ဖို့​​​ အချိန်များ​​​များ​​​ ​​​ေပး​​​ပါ။

စာ​​​ေပနဲ့​​​ အသက်​​​ေမွး​​​တဲ့​​​သူ ဆိုရင် ပိုြပီး​​​ဖတ်ဖို့​​​လိုပါတယ်။ စာဖတ်ရာမှာလည်း​​​ တာဝန်တစ်ခုအ​​​ေနနဲ့​​​ ဖတ်တာ မဟုတ်ဘဲ ဝါသနာအရ ဖတ်ချင်တဲ့​​​ စိတ်နဲ့​​​ဖတ်ရင်​​​ေတာ့​​​ ​​​ေကာင်း​​​တာ​​​ေပါ့​​​”ဟု တိုက်တွန်း​​​​​ေြပာ ြကား​​​ြပီး​​​ ​​​ေနာက် စာ​​​ေရး​​​သား​​​ရာတွင် အ​​​ေြပာြဖင့်​​​ ​​​ေရး​​​ြခင်း​​​၊​ အ​​​ေရး​​​ြဖင့်​​​ ​​​ေရး​​​ ြခင်း​​​တွင် မည်သည့်​​​အချက်က ပို ​​​ေကာင်း​​​သည်ဟူသည်ကိုလည်း​​​..

”ဒီ​​​ေန့​​​​​ေခတ်မှာ အ​​​ေြပာနဲ့​​​ ​​​ေရး​​​ တာ​​​ေကာင်း​​​လား​​​၊​ အ​​​ေရး​​​နဲ့​​​​​ေရး​​​ တာ ​​​ေကာင်း​​​လား​​​လို့​​​ ​​​ေမး​​​​​ေနစရာ အ​​​ေြကာင်း​​​မရှိဘူး​​​။ တစ်ချိန်က​​​ေတာ့​​​ စကား​​​​​ေြပာနဲ့​​​​​ေရး​​​မှ လူထုနဲ့​​​နီး​​​စပ် တယ်တို့​​​ ဘာတို့​​​​​ေြပာြကတယ်။ ဒါ ​​​ေပမဲ့​​​ြမန်မာ့​​​ယဉ်​​​ေကျး​​​မှု အစဉ်အလာ မှာ အ​​​ေရး​​​နဲ့​​​​​ေရး​​​ထား​​​တဲ့​​​ ပိဋကတ် ​​​ေတာ်​​​ေတွ၊​ ကျမ်း​​​စာ​​​ေတွ၊​ စာြကီး​​​​​ေပ ြကီး​​​​​ေတွကရှိ​​​ေန​​​ေတာ့​​​ ​​​ေရး​​​ဟန်နဲ့​​​ လည်း​​​ ​​​ေရး​​​​​ေနရမှာပဲ။ ဖတ် ​​​ေနရမှာ ပဲ။ ဂျာနယ် ​​​ေတွထဲက ​​​ေပး​​​စာ​​​ေတွလို စကား​​​​​ေြပာ​​​ေတွဟာလည်း​​​ က​​​ေန့​​​ အ​​​ေြပာစကား​​​နဲ့​​​ ​​​ေြပာ​​​ေနရမှာပဲ။ သူ့​​​ ​​​ေနရာနဲ့​​​သူ​​​ေပါ့​​​။

အဓိကက​​​ေတာ့​​​ အ​​​ေြပာနဲ့​​​ပဲ​​​ေရး​​​​​ေရး​​​၊​ အ​​​ေရး​​​နဲ့​​​ပဲ​​​ေရး​​​ ​​​ေရး​​​ အ​​​ေြကာင်း​​​အရာ၊​ ပရိသတ်၊​ ရည်ရွယ်ချက်​​​ေပါ်မူတည်ြပီး​​​ ကွဲြပား​​​ သွား​​​တယ်။ သူငယ်ချင်း​​​ဆီစာ​​​ေရး​​​ရင် စာသံ​​​ေပသံနဲ့​​​ ‘သူငယ်ချင်း​​​၊​ ငါစာ အား​​​ြဖင့်​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​လိုက်ပါသည်’ လို့​​​ ဘယ်သူမှမ​​​ေရး​​​ဘူး​​​၊​ ‘သူငယ်ချင်း​​​ ငါစာ​​​ေရး​​​လိုက်တယ်’လို့​​​ပဲ​​​ေရး​​​မှာ​​​ေပါ့​​​။ ဒါမှ အသက်ဝင်နိုင်မယ်​​​ေလ။ တစ်​​​ေယာက်နဲ့​​​တစ်​​​ေယာက်​​​ေြပာတဲ့​​​ စကား​​​ကို အ​​​ေြပာနဲ့​​​မ​​​ေရး​​​ လို့​​​ ဘာနဲ့​​​ ​​​ေရး​​​မလဲ။ ​​​ေဟာ​​​ေြပာချက်၊​ ​​​ေဆွး​​​​​ေနွး​​​ ချက်​​​ေတွကို အ​​​ေြပာနဲ့​​​​​ေရး​​​သင့်​​​ရင် ​​​ေရး​​​ရမယ်။ တစ်ဖက်ကလည်း​​​ ​​​ေရး​​​ ဟန်နဲ့​​​​​ေရး​​​တဲ့​​​စာကို ထိန်း​​​သိမ်း​​​ထား​​​ ရမယ်။ ဆရာ​ေတာ်ဘုရား​​​ဆီ ​​​ေလျှာက်မယ်ဆိုရင်​​​ေတာ့​​​ ‘ဆရာ​​​ေတာ်ဘုရား​​​၊​ တပည့်​​​​​ေတာ်​​​ေလျှာက် ထား​​​အပ်ပါသည်’ လို့​​​ ​​​ေရး​​​ရမှာ​​​ေပါ့​​​။

ဒါ​​​ေပမဲ့​​​ တစ်ခု​​​ေသချာတာက က​​​ေန့​​​ ​​​ေခတ်မှာ ​​​ေရး​​​ဟန်နဲ့​​​​​ေရး​​​တဲ့​​​အတိုင်း​​​ တိတိကျကျ ဘယ်သူမှ စကား​​​မ ​​​ေြပာ​​​ေတာ့​​​ဘူး​​​” ဟု ​​​ေဆွး​​​​​ေနွး​​​​​ေပး​​​ခဲ့​​​ ြပီး​​​​​ေနာက် မိမိတို့​​​ ြမန်မာစာသည် အ​​​ေြခခံအုတ်ြမစ် ခိုင်ခိုင်မာမာရှိခဲ့​​​ြပီး​​​ ြဖစ်​​​ေသာ​​​ေြကာင့်​​​ စာ​​​ေရး​​​သား​​​ရာ တွင် ​​​ေချာ​​​ေချာ​​​ေမွ့​​​​​ေမွ့​​​နှင့်​​​ ဖတ် ​​​ေကာင်း​​​​​ေသာ စာြဖစ်​​​ေစချင် ​​​ေြကာင်း​​​၊​ သို့​​​မဟုတ်လျှင် မိမိတို့​​​ ြမန်မာစာသည် စနစ်မကျ၊​ အစီ အစဉ် မကျနှင့်​​​ အရုပ်ဆိုး​​​သွား​​​​​ေစ နိုင်​​​ေြကာင်း​​​လည်း​​​ ​​​ေြပာြကား​​​ခဲ့​​​ပါ သည်။
​​
​ေနဇာလင်း​​​

http://popularmyanmarnews.com/epaper/?p=2138

ြမန်မာစကား​ေြပ အ​ေရး​အသား​ေလ့​ကျင့်​စာ

ြမန်မာစကား​​​​​ေြပကို ြမန်မာ​​​ေတွ ထိထိမိမိ ​​​ေရး​​​တတ်​​​ေအာင် ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​​​ေပး​​​နိုင်မယ့်​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​ လိုအပ်​​​ေနြပီလို့​​​ ထင်ပါတယ်။​ အဂင်္လိပ်စကား​​​​​ေြပကို နိုင်ငံတကာက အဂင်္လိပ်စာနဲ့​​​ မကင်း​​​သူ​​​ေတွ ထိထိမိမိ ​​​ေရး​​​တတ်​​​ေအာင်​​​ေတာ့​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​​​ေတွ၊​​ ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်​​​ေတွ မနည်း​​​လှပါဘူး​​​။​ အင်တာနက်မှာ English Writing Skillsလို့​​​ ရိုက်ြပီး​​​ ရှာလိုက်တာနဲ့​​​ အဂင်္လိပ်စာ​​​ေရး​​​နည်း​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​​​ေတွ လမ်း​​​ညွှန်စာ​​​ေတွ အလျှိုလျှို ထွက်လာတာ ​​​ေတွ့​​​နိုင်ပါလိမ့်​​​မယ်။​

[caption id="attachment_218" align="aligncenter" width="547" caption=" Reference for Burmese script"][/caption]
စာမ​​​ေရး​​​ခင် စဉ်း​​​စား​​​ပံုကစြပီး​​​ ဝါကျ​​​ေရး​​​ပံု၊​​ စာပိုဒ်ဖွဲ့​​​ပံု၊​​ စာတမ်း​​​တ​​​ေစာင်ြဖစ်​​​ေအာင် ​​​ေရး​​​ပံုအထိ အဆင့်​​​ဆင့်​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​​​ေပး​​​သွား​​​တဲ့​​​ အစီအစဉ်​​​ေတွပါ။​ တက္ကသိုလ်​​​ေကာလိပ်​​​ေတွကလည်း​​​ ထုတ်​​​ေဝြက၊​​ ြပင်ပ ပညာရှင်​​​ေတွကလည်း​​​ ြပုစုြကနဲ့​​​ ဝိုင်း​​​ဝန်း​​​လုပ်​​​ေဆာင်​​​ေနတဲ့​​​ ြမင်ကွင်း​​​ကို ​​​ေတွ့​​​ရပါမယ်။​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပနဲ့​​​ ပတ်သက်လို့​​​​​ေတာ့​​​ စကား​​​​​ေြပသ​​​ေဘာတရား​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​​​ေတွ၊​​ စာစီစာကံုး​​​ကျမ်း​​​​​ေတွ အနည်း​​​အကျဉ်း​​​ ထွက်​​​ေပါ်ခဲ့​​​​​ေပမယ့်​​​ စနစ်တကျ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​​​ေပး​​​တဲ့​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​ရယ်လို့​​​​​ေတာ့​​​ မ​​​ေတွ့​​​မိ​​​ေသး​​​ပါဘူး​​​။​ ဒါ​​​ေြကာင့်​​​ ြမန်မာစာဖတ်သူ​​​ေတွအတွက် ြမန်မာ​​​ေတွကိုယ်တိုင် ​​​ေရး​​​တဲ့​​​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပမှာ စနစ်မကျ မထိမမိြဖစ်​​​ေနတာ မြကာမြကာ ြကံုရပါတယ်။​ ြကံုရတဲ့​​​ သာဓက​​​ေတွကို ​​​ေနာက်ပိုင်း​​​မှာ လိုအပ်သလို ထုတ်ြပသွား​​​မှာမို့​​​ ဒီမှာ မြပလိုက်​​​ေတာ့​​​ပါဘူး​​​။​

ကမ္ဘာရွာထဲကို ြမန်မာ​​​ေတွ ဝင်တဲ့​​​အခါမှာ စကား​​​​​ေြပ အ​​​ေရး​​​အသား​​​ ြပဿနာက အ​​​ေတာ်ြကီး​​​ပါတယ်။​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပ ​​​ေရး​​​ပံုစနစ်နဲ့​​​ အများ​​​သံုး​​​ အဂင်္လိပ်ဘာသာ စကား​​​​​ေြပ ​​​ေရး​​​ပံုစနစ်က ကွာြခား​​​​​ေတာ့​​​ ြမန်မာ​​​ေတွ​​​ေရး​​​တဲ့​​​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပကိုြဖစ်ြဖစ်၊​​ အဂင်္လိပ်စကား​​​​​ေြပကိုြဖစ်ြဖစ် ြမန်မာဘာသာတတ် နိုင်ငံရပ်ြခား​​​​​ေတွ အြပည့်​​​အဝ မခံစား​​​နိုင်ြကပါဘူး​​​။​ နား​​​လည်ဖို့​​​​​ေတာင် တခါတ​​​ေလ အခက်အခဲ ရှိတတ်ပါတယ်။​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပကို အများ​​​သံုး​​​အဂင်္လိပ်စကား​​​​​ေြပ​​​ေရး​​​ပံု​​​ေရး​​​နည်း​​​အတိုင်း​​​ စနစ်တကျ ​​​ေရး​​​တတ်​​​ေအာင် ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​​​ေပး​​​နိုင်ရင် ြမန်မာလို​​​ေရး​​​တဲ့​​​အခါမှာ​​​ေရာ အဂင်္လိပ်လို​​​ေရး​​​တဲ့​​​အခါမှာပါ အရည်အ​​​ေသွး​​​ ပို​​​ေကာင်း​​​လာစရာအ​​​ေြကာင်း​​​ ရှိပါတယ်။​

စနစ်မတူလို့​​​ စာအ​​​ေရး​​​အသား​​​မှာ ြကံုရတတ်တဲ့​​​ ြပဿနာကို​​​ေရာ ြပဿနာရဲ့​​​ အရင်း​​​အြမစ်ကို​​​ေရာ သိမှ​​​ေတာ့​​​ အ​​​ေြဖရှိရမှာ​​​ေပါ့​​​။​ အလွယ်ဆံုး​​​အ​​​ေြဖက သူ့​​​စကား​​​​​ေြပာရင် ကိုယ်က သူ့​​​နည်း​​​သူ့​​​ဟန် သူ့​​​စနစ်နဲ့​​​​​ေြပာ။​ ကိုယ့်​​​စကား​​​​​ေြပာရင် သူကလည်း​​​ ကိုယ့်​​​နည်း​​​ကိုယ့်​​​ဟန် ကိုယ့်​​​စနစ်နဲ့​​​ ​​​ေြပာြကဖို့​​​ပါပဲ။​ ဒီလိုသာကျင့်​​​လိုက်ရင် တစ်ဦး​​​ကိုတစ်ဦး​​​ အထင်လွဲစရာ၊​​ နား​​​လည်ရခက်စရာရယ်လို့​​​ မရှိနိုင်​​​ေတာ့​​​ပါဘူး​​​။​ အ​​​ေြဖက လွယ်လွန်း​​​​​ေနသလိုမို့​​​ ဟုတ်​​​ေကာဟုတ်ရဲ့​​​လား​​​လို့​​​ သံသယဝင်စရာပါ။​

အ​​​ေြဖကလွယ်​​​ေပမယ့်​​​ အ​​​ေြဖထဲကအတိုင်း​​​ အ​​​ေကာင်အထည်​​​ေဖာ်ဖို့​​​ရာက​​​ေတာ့​​​ ခက်​​​ေကာင်း​​​ခက်နိုင်ပါတယ်။​ ကိုယ်က နိုင်ငံတကာစနစ်နဲ့​​​​​ေြပာဖို့​​​ဆိုဖို့​​​​​ေရာ၊​​ သူက ကိုယ့်​​​စနစ်နဲ့​​​ ​​​ေြပာဖို့​​​ဆိုဖို​​​ေရာက လွယ်တာမှမဟုတ်တာ။​ အခုကာလမှာ စီဒီ​​​ေတွ ဒီဗွီဒီ​​​ေတွလည်း​​​ ​​​ေပါ်​​​ေန၊​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​​​ေတွဆိုတာလည်း​​​ စာအုပ်အြဖစ်နဲ့​​​​​ေရာ အင်တာနက်အြဖစ်နဲ့​​​​​ေရာ ဖတ်နိုင် အတုယူနိုင်​​​ေပမယ့်​​​ အခက်အခဲတချို့​​​ ရှိ​​​ေနပါ​​​ေသး​​​တယ်။​ ပထမအခက်က အတုယူတဲ့​​​အခါ ဘာသာစကား​​​ရဲ့​​​ စနစ်ကို ရှာတတ်​​​ေဖွတတ် စူး​​​စမ်း​​​တတ်တဲ့​​​ဉာဏ် လိုပါတယ်။​ အဲဒီဉာဏ်မျိုး​​​ လူတိုင်း​​​မှာရှိမယ်လို့​​​ မ​​​ေမျှာ်မှန်း​​​နိုင်ပါဘူး​​​။​ အဲဒီ ဉာဏ်ရှိတဲ့​​​ သူ​​​ေတွမှာ​​​ေတာင် အနုအရင့်​​​ ကွာနိုင်ပါ​​​ေသး​​​တယ်။​

အနုအရင့်​​​​​ေပါ်မူတည်ြပီး​​​ ဘာသာစကား​​​တတ်လွယ်မှု အ​​​ေနှး​​​အြမန်​​​ေတာ့​​​ ကွာမှာ​​​ေပါ့​​​။​ စူး​​​စမ်း​​​ဉာဏ်မဲ့​​​​​ေနရင်​​​ေတာ့​​​ တတ်ဖို့​​​​​ေတာင် ခပ်ခက်ခက်ပါ။​ စူး​​​စမ်း​​​ဉာဏ် အခက်အခဲအြပင် ​​​ေနာက်တခက်က တတ်​​​ေြမာက်မှု စစ်​​​ေဆး​​​​​ေရး​​​ပါပဲ။​ စကား​​​တစ်ရပ်ရပ်ကို သင်ယူရင် ဘယ်​​​ေလာက် မှန်မှန်ကန်ကန် တတ်​​​ေြမာက်ြပီလဲ ဆိုတာ စစ်​​​ေဆး​​​ြကည့်​​​ဖို့​​​လိုပါတယ်။​ ရှိ​​​ေနတဲ့​​​ စာအုပ်စာတမ်း​​​​​ေတွ ဖတ်ရံု ​​​ေလ့​​​လာရံုနဲ့​​​ ကိုယ်တုြကည့်​​​တာ ဘယ်​​​ေလာက်တူမတူဆိုတာ စစ်​​​ေဆး​​​ြကည့်​​​ဖို့​​​ မှတ်​​​ေကျာက်က မရှိြပန်ဘူး​​​။​ ဘာသာစကား​​​ အ​​​ေြပာအ​​​ေရး​​​ တတ်ကျွမ်း​​​မှု စစ်​​​ေဆး​​​တာလဲရှိမှ ဘယ်​​​ေလာက်တတ်သလဲဆိုတာ ​​​ေရရာပါမယ်။​ သ​​​ေဘာတရား​​​​​ေတွ ဖတ်ြပန်​​​ေတာ့​​​လည်း​​​ ​​​ေစာ​​​ေစာက ​​​ေြပာခဲ့​​​သလို သ​​​ေဘာတရား​​​ကိုသာ သိရံုရှိမှာပါပဲ။​ သူ့​​​လို ​​​ေြပာတတ် ​​​ေရး​​​တတ်လာမယ် မဟုတ်ပါဘူး​​​။​

တစ်ဦး​​​ဘာသာစကား​​​ တစ်ဦး​​​ ​​​ေြပာတတ်​​​ေရး​​​တတ်ဖို့​​​ အ​​​ေရး​​​မှာ အ​​​ေလ့​​​အကျင့်​​​ဟာ လိုကိုလိုပါတယ်။​ သ​​​ေဘာတရား​​​ကို သိ​​​ေအာင်လုပ်၊​​ ကိုယ်တိုင် ​​​ေြပာြကည့်​​​၊​​ ​​​ေရး​​​ြကည့်​​​။​ ကိုယ်​​​ေြပာတာ ​​​ေရး​​​တာနဲ့​​​ သ​​​ေဘာတရား​​​နဲ့​​​ ဘယ်လိုကွာဟ​​​ေနသလဲ အစစ်အ​​​ေဆး​​​ခံ။​ အမှား​​​​​ေတွ့​​​တဲ့​​​အခါ ဘာ​​​ေြကာင့်​​​မှား​​​သလဲ ဆင်ြခင်၊​​ ​​​ေနာက်တခါ ​​​ေြပာတဲ့​​​​​ေရး​​​တဲ့​​​အခါ ဒီအမှား​​​မျိုး​​​ မြကံုရ​​​ေအာင် ဆင်ြခင်။​ ဒီလို ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ြပုြပင်သွား​​​ရင် သူလို ​​​ေြပာတတ် ​​​ေရး​​​တတ်လာစရာ အ​​​ေြကာင်း​​​ရှိပါတယ်။​

သိြကတဲ့​​​အတိုင်း​​​ အခု​​​ေခတ်မှာ အသံုး​​​အများ​​​ဆံုး​​​လို့​​​ ​​​ေြပာရမှာက အဂင်္လိပ်စာပါ။​ ဥ​​​ေရာပနိုင်ငံ​​​ေတွမဆိုထား​​​နဲ့​​​၊​​ အာရှနိုင်ငံ​​​ေတွမှာ​​​ေတာင် အဂင်္လိပ်စာက တွင်ကျယ်​​​ေနပါြပီ။​ အိန္ဒိယ၊​​ ြမန်မာ၊​​ မ​​​ေလး​​​ရှား​​​တို့​​​လို အဂင်္လိပ်ကိုလိုနီဘဝ​​​ေရာက်ခဲ့​​​တဲ့​​​ နိုင်ငံ​​​ေတွမှာတင် မဟုတ်​​​ေတာ့​​​ဘူး​​​။​ တရုတ်တို့​​​၊​​ ဗီယက်နမ်တို့​​​ ထိုင်း​​​တို့​​​လို အဂင်္လိပ်စာနဲ့​​​ မပတ်သက်ခဲ့​​​ဖူး​​​တဲ့​​​ နိုင်ငံ​​​ေတွမှာ အဂင်္လိပ်စာသင်ြကား​​​​​ေရး​​​ ​​​ေရှ့​​​တန်း​​​တင်လာြကြပီ။​ အဂင်္လိပ်စာ​​​ေရး​​​နည်း​​​ အ​​​ေလ့​​​အထနဲ့​​​ ရင်း​​​နှီး​​​လာြကြပီ။​

ဒီ​​​ေတာ့​​​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပ​​​ေရး​​​နည်း​​​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ခန်း​​​ စာအုပ်တအုပ််ြပုစုရင်လည်း​​​ အဂင်္လိပ်​​​ေရး​​​နည်း​​​စနစ်ကို အ​​​ေြခခံတဲ့​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ခန်း​​​ စာအုပ်မျိုး​​​ ြဖစ်ရပါလိမ့်​​​မယ်။​ အဂင်္လိပ်​​​ေရး​​​နည်း​​​စနစ်ဆိုတာ ဝါကျ၊​​ စာပိုဒ်၊​​ စာတပုဒ် ဖွဲ့​​​တဲ့​​​အခါ ကိုယ်လိုရာ ထိထိမိမိ​​​ေရာက်​​​ေအာင် အား​​​ထုတ်ပံုစနစ်ကိုဆိုလိုတာပါ။​ ပုဒ်စု​​​ေတွ ဝါကျ​​​ေတွဖွဲ့​​​တဲ့​​​ သဒ္ဒါစနစ်က​​​ေတာ့​​​ ကိုယ့်​​​စနစ်ကိုယ်ရှိရမှာပါ။​ “စာအုပ်နီ”ကို “နီစာအုပ်”လို့​​​ ြပင်စရာမလိုပါဘူး​​​။​ ြမန်မာမှာ ကတ္တား​​​၊​​ ကံ၊​​ ဝါစက စဉ်ြပီး​​​ “သူစာအုပ်ဝယ်သည်” ​​​ေရး​​​တတ်တာကို အဂင်္လိပ်စနစ်အတိုင်း​​​ ကတ္တား​​​၊​​ ကံ၊​​ ဝါစက အစဉ်နဲ့​​​ “သူ ဝယ် စာအုပ်သည်”လို့​​​ လုပ်ဖို့​​​မဟုတ်ပါဘူး​​​။​ စာတစ်ပုဒ်​​​ေရး​​​တဲ့​​​အခါ ​​​ေတွး​​​နည်း​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​အစဉ်ကိုသာ ဆိုလိုပါတယ်။​

လိုအပ်​​​ေနတဲ့​​​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပ​​​ေရး​​​နည်း​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ခန်း​​​စာအုပ်မျိုး​​​လို​​​ေနတဲ့​​​ ြပဿနာကို ဘယ်လို​​​ေြဖရှင်း​​​ရင်​​​ေကာင်း​​​ပါ့​​​မလဲ။​ အခုလို​​​ေဆာင်း​​​ပါး​​​မျိုး​​​ ထံုး​​​စံအတိုင်း​​​ “ြမန်မာစကား​​​​​ေြပ​​​ေရး​​​နည်း​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ခန်း​​​စာအုပ် လိုအပ်​​​ေနရာ ြပုစုဖို့​​​ တိုက်တွန်း​​​အပ်​​​ေပသည်”လို့​​​ အဆံုး​​​သတ်လိုက်ရင်​​​ေတာ့​​​ ြဖစ်တာ​​​ေပါ့​​​။​ ဒါ​​​ေပမယ့်​​​ အဲဒါက ြပဿနာကို ​​​ေြဖရှင်း​​​တာမဟုတ်ဘူး​​​။​ ​​​ေခါင်း​​​​​ေရှာင်​​​ေခါင်း​​​လွှဲ လုပ်တာပဲ ြဖစ်မယ်။​ ဒီ​​​ေတာ့​​​ “ြမန်မာစကား​​​​​ေြပ အ​​​ေရး​​​အသား​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ” တစ်အုပ်ကို ကိုယ်တိုင်ပဲ ြပုစုဖို့​​​ တာစူ​​​ေနပါြပီ။​

ဒီလို ြပုစုတဲ့​​​အခါ သမား​​​ရိုး​​​ကျ ကိုယ်ထင်ရာကိုယ်​​​ေရး​​​ ြပုစုတာထက် နိုင်ငံတကာစနစ်အတိုင်း​​​ စကား​​​​​ေြပ​​​ေရး​​​ဖို့​​​ အား​​​ထုတ်ချင်တဲ့​​​ စာဖတ်ပရိသတ်​​​ေတွ ပါလာရင် အလွန့်​​​အလွန်​​​ေကာင်း​​​မှာပါပဲ။​ စာဖတ်ပရိတ်သတ်​​​ေတွပါလာဖို့​​​ စဉ်း​​​စား​​​တဲ့​​​အခါ အလုပ်ြဖစ်နိုင်မယ့်​​​ အစီအစဉ်နှစ်မျိုး​​​ကို သတိထား​​​မိပါတယ်။​ တစ်မျိုး​​​က အင်တာနက် စာမျက်နှာ​​​ေတွ​​​ေပါ်မှာ ပို့​​​ချစာ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ​​​ေတွတင်ြပီး​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​ချင်တဲ့​​​ စာဖတ်သူ​​​ေတွက ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ​​​ေတွကို အင်တာနက်ကပဲ အီး​​​​​ေမး​​​နဲ့​​​ ြပန်ပို့​​​ဖို့​​​ပါ။​ ြမန်ြမန်ဆန်ဆန် အလုပ်လုပ်နိုင်မယ့်​​​နည်း​​​ြဖစ်​​​ေပမယ့်​​​ ြမန်မာနိုင်ငံမှာ အင်တာနက်သံုး​​​နိုင် အီး​​​​​ေမး​​​သံုး​​​နိုင်မယ့်​​​သူ ဦး​​​​​ေရက နည်း​​​​​ေနမှာဆို​​​ေတာ့​​​ ထိ​​​ေရာက်လှမယ်မထင်ပါဘူး​​​။​

​​​ေနာက်တမျိုး​​​က​​​ေတာ့​​​ အခု ဒီစာကိုပံုနှိပ်တဲ့​​​ စတိုင်သစ်မဂ္ဂဇင်း​​​ဆရာများ​​​ကသာ သ​​​ေဘာတူမယ်ဆိုရင် မဂ္ဂဇင်း​​​မှာ သင်စာ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ​​​ေတွ ​​​ေဖာ်ြပ၊​​ စိတ်ဝင်စား​​​တဲ့​​​သူက ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ​​​ေတွကို မဂ္ဂဇင်း​​​ကတဆင့်​​​ ြပန်ပို့​​​။​ ဒီလို အြပန်အလှန် ပို့​​​ချ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​နည်း​​​ဟာလည်း​​​ ထိ​​​ေရာက်နိုင်ပါတယ်။​ ဒါ​​​ေပမယ့်​​​ လစဉ်ထုတ် မဂ္ဂဇင်း​​​ြကီး​​​ဘဝက ​​​ေကျာင်း​​​စာအုပ်ြကီး​​​ဘဝ​​​ေရာက်သွား​​​မှာကိုလည်း​​​ စဉ်း​​​စား​​​ရ အား​​​နာရပါ​​​ေသး​​​တယ်။​

ဒါ​​​ေြကာင့်​​​ အ​​​ေနာက်နိုင်ငံ နည်း​​​စနစ်အတိုင်း​​​ ြမန်မာစကား​​​​​ေြပအ​​​ေရး​​​အသား​​​ ​​​ေလ့​​​ကျင့်​​​စာ တ​​​ေစာင်တဖွဲ့​​​ လိုအပ်တာကို သိ​​​ေန​​​ေပမယ့်​​​ ြပုစုလို့​​​ ြပီး​​​သ​​​ေလာက်လည်း​​​ ြဖစ်​​​ေန​​​ေပမယ့်​​​ အသံုး​​​ြပုမယ့်​​​ ပရိသတ်ဆီကို ဘယ်လိုပို့​​​ရ​​​ေကာင်း​​​ပါ့​​​မလဲဆိုတာ စဉ်း​​​စား​​​​​ေနရဆဲြဖစ်​​​ေြကာင်း​​​ပါ။​
​

​​ေစာထွန်း​​​
ဩဂုတ် ၁၆၊​​ ၂၀၀၈

(မှတ်ချက် - ၂၀၀၅ ဩဂုတ်လထုတ် စတိုင်သစ်မဂ္ဂဇင်း​​​တွင် ပါရှိ​​​ေသာ ​​​ေဆာင်း​​​ပါး​​​၏ နိဒါန်း​​​ပိုင်း​​​နှင့်​​​ နိဂံုး​​​ပိုင်း​​​ကို ​​​ေကာက်နှုတ်​​​ေဖာ်ြပထား​​​ြခင်း​​​ြဖစ်ပါသည်။​)

ြမန်မာ​အက္ခရာ​တို့​၏ ကိန်း​ဂ​ဏန်း​ကိုယ်စား​ြပု​တန်ဖိုး​များ​

According to our traditional astronomy, all alphabets have its each numerical values:

alphabets begining with these characters	stands for this numerical value
(ည)	၀
အဧဩ	၁
ကခဂဃင	၂
စဆဇဈည	၃
ယရလဝ	၄
ပဖဗဘမ	၅
သဟ	၆
တထဒဓန	၇
(ဟဠ)	၈
(ဋ)	၉

Some Proverbs that Tells

This is the proverb, that every Myanmar knows. It tells the number of pagodas in Bagan.

လှည်း​​​​​ဝင်ရိုး​​​​​သံတညံညံ၊​ ပုဂံဘုရား​​​​​​​​​ေပါင်း​​​​​

'လဝရသတညည'=၄၄၄၅၆၃၃

This saying can be decoded as... "There actually were 4,445,633 pagodas in Bagan."

ဂဂယ်သံုး​​​​​ခု၊​ ဥသျှစ်ထု
'ဂဂဂ'= ၈၈၈

This saying can be decoded as...
"Innwa Kingdom falls at ME 888"

ဥဩ​​​​​ေအာ်ြမည်၊​ ကုန်း​​​​​​​​​ေဘာင်တည်
This saying can be decoded as...
"Konbaung Dynasty got established in ME 1114".

အုတ်ကျစ်​​​​​ေကျာ်​​​​​ေအး​​​​​၊​ မန္တ​​​​​ေလး​​​​​
အကကအ= ၁၂၂၁

This saying can be decoded as...
"The city of Mandalay was built in ME 1221.

 

[caption id="attachment_235" align="aligncenter" width="225" caption="မင်း​ကွန်း​​ေခါင်း​​ေလာင်း​ြကီး​"][/caption]

 

 

ြမန်မာ​​​ေတွ နာမည်မှည့်​​​ရာမှာ အသံုး​​​ြပုတဲ့​​​ နံသင့်​​​သခင်္ျာအရ ဂဏန်း​​​​​ေတွကို မှတ်သား​​​တဲ့​​​နည်း​​​​ေတွက​ေတာ့​

• က-ခ-ဂ-ဃ-င တနလင်္ာ-၂။


• စ-ဆ-ဇ-ဈ-ည အဂင်္ါ-၃။


• ဋ-ဌ-ဍ-ဎ-ဏ


• တ-ထ-ဒ-ဓ-န စ​​​ေန-၇ (သို့​​​မဟုတ် ၀-သုည)


• ပ-ဖ-ဗ-ဘ-မ ြကာသပ​​​ေတး​​​-၅။


• ယ-ရ-လ-၀ ဗုဒ္ဓဟူး​​​-၄။


• သ-ဟ ​​​ေသာြကာ-၆။


• အ-အာ-ဣ-ဤ-ဥ-ဥူ-ဧ-ဩ တနဂင်္​​​ေနွ-၁

ဆိုြပီး​​​ မှတ်သား​​​နိုင်ပါတယ်။

ဒါငယ်ငယ်က ရွတ်ဆိုခဲ့​​​ရတဲ့​​​ သင်ပုန်း​​​ြကီး​​​ဖတ်စာထဲက ကြကီး​​​ ခ​​​ေခွး​​​ အစဉ်အတိုင်း​​​​​ေြပာတာပါ။

အဲ ဠ-က-လ နဲ့​​​ အသံအတူတူ ြဖစ်လို့​​​ ဗုဒ္ဓဟူး​​​လို့​​​ မှတ်နိုင်ပါတယ်။

ရ-နဲ့​​​ ဠ ကို ရာဟုလို့​​​မှတ်ြပီး​​​ ၈-ဂဏန်း​​​အြဖစ်လည်း​​​ မှတ်ြကပါတယ်။

ြမန်မာ​​​ေတွ နာမည်မှည့်​​​ရာမှာ ​​​ေန့​​​နံသင့်​​​တဲ့​​​ စာလံုး​​​​​ေတွနဲ့​​​ မှည့်​​​ြကတယ်မဟုတ်လား​​​။ အဲဒီစာလံုး​​​​​ေတွကို ဂဏန်း​​​သခင်္ျာနဲ့​​​ြပရင် အဲဒီလိုြပပါတယ်။ ​​​ေန့​​​နံ ဂဏန်း​​​အစဉ်နဲ့​​​ ြပန်​​​ေြပာရင်-

• တနဂင်္​​​ေနွ-၁။


• တနလင်္ာ-၂။


• အဂင်္ါ-၃။


• ဗုဒ္ဓဟူး​​​-၄။


• ြကာသပ​​​ေတး​​​-၅။


• ​​​ေသာြကာ-၆။


• စ​​​ေန-၇ (သို့​​​မဟုတ်) ၀ သုည​​​ေပါ့​​​။

ဒီ​​​ေတာ့​​​ ဥဩ​​​ေအာ်ြမည် ကုန်း​​​​​ေဘာင်တည်-မှာ ဥဩ​​​ေအာ်ြမည်-ဟာ ​​​ေန့​​​နံအရ တနဂင်္​​​ေနွ၊​ တနဂင်္​​​ေနွ၊​ တနဂင်္​​​ေနွ၊​ ြကသာပ​​​ေတး​​​ ြဖစ်တာ​​​ေြကာင့်​​​ ၁၁၁၅-လို့​​​ ဆိုလိုတာပါ။

ြမန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၁၅-ခုနှစ်မှာ ကုန်း​​​​​ေဘာင်ြမို့​​​ တည်တယ်လို့​​​ ဆိုလိုတာပါ။

အုတ်ကျစ်​​​ေကျာ်​​​ေအး​​​ မန္တ​​​ေလး​​​-ဆိုတာကလည်း​​​ ၁၂၂၁-ခုနှစ်မှာ မန္တ​​​ေလး​​​ြမို့​​​ တည်တယ်လို့​​​ မှတ်သား​​​တာပါ။

အဲဒီလိုပဲ မှတ်သား​​​တာ​​​ေတွ အများ​​​ြကီး​​​ရှိပါတယ်။ မင်ကွန်း​​​​​ေခါင်း​​​​​ေလာင်း​​​ြကီး​​​ရဲ့​​​ ​​​ေြကး​​​ပိဿာချိန်ကို မင်း​​​ြဖူမှန်မှန်​​​ေြပာ-လို့​​​ မှတ်တယ်။ ၅၅၅၅၅-ပိဿာရှိတယ်လို့​​​ ဆိုလိုတာပါ။

လှည်း​​​ဝင်ရိုး​​​သံ တညံညံ ပုဂံဘုရား​​​​​ေပါင်း​​​-လို့​​​ မှတ်သား​​​ရာမှာ​​​ေတာ့​​​ ​​​ေရှ့​​​က လှည်း​​​ဝင်ရိုး​​​သံ-ကို အဓိကဆိုလိုတယ်လို့​​​ ယူဆြကပါတယ်။ ၄၄၄၆-ဆူ​​​ေပါ့​​​။

တညံညံထိ ယူရင်​​​ေတာ့​​​ ၄၄၄၆၇၃၃-လို့​​​ ယူရမှာမို့​​​ သိပ်များ​​​​​ေနတယ်။

ပုဂံမှာ ဘုရား​​​​​ေပါင်း​​​ အဲဒီ​​​ေလာက်မရှိနိုင်ဘူး​​​လို့​​​ ဆိုြကပါတယ်။ ဒါက ဆက်စပ်ြပီး​​​ ရှင်း​​​ြပတာပါ။ ြမန်မာစာ​​​ေပ​​​ေတွမှာ ခုနှစ် သက္ကရာဇ် ကိန်း​​​ဂဏန်း​​​​​ေတွကို အဲဒီနည်း​​​နဲ့​​​ ​​​ေဖာ်ြပ​​​ေလ့​​​ရှိြကပါတယ်။ တြခား​​​သခင်္ျာနည်း​​​​​ေတွလည်း​​​ ရှိပါ​​​ေသး​​​တယ်။ ဒီ​​​ေလာက်ဆိုရင် ြပည့်​​​စံုြပီထင်ပါတယ်။

ပ​ေဟဠိ​ဆန်​ေသာ ြမန်မာ​စာ​ေပ အ​ေရး​အသား​

ြမန်မာစာ​​ေပ သမိုင်း​​တွင် တစ်ခါတစ်ရံ၌ စာဆိုအချင်း​​ချင်း​​​ေသာ် လည်း​​​ေကာင်း​​၊​ စာဆိုက စာဖတ်သူတို့​​အား​​ လည်း​​​ေကာင်း​​ ဉာဏ်စမ်း​​လိုြခင်း​​​ေြကာင့်​​ စာ​​ေပဖွဲ့​​နွဲ့​​ရာတွင် တိုက်ရိုက်​​ေရာဖွဲ့​​မှု မြပုဘဲ အ​​ေတွး​​အ​​ေခါ် စိတ်ကူး​​ဉာဏ် ြကွယ်ဝ​​ေစရန် ရည်ရွယ်လျက် ပ​​ေဟဠိဆန်​​ေသာ အ​​ေရး​​အသား​​မျိုး​​ြဖင့်​​ ​​ေရး​​သား​​မှု ြပုခဲ့​​ြကသည်။ ြမန်မာစာ​​ေပတွင် ပ​​ေဟဠိဆန်​​ေသာ အ​​ေရး​​အသား​​ ​​ေရး​​နည်း​​များ​​စွာ ရှိခဲ့​​သည်။

[caption id="attachment_172" align="aligncenter" width="300" caption="Myanmar Old Text Style"][/caption]

အတိတ်​​ေခတ် ြမန်မာစာ​​ေပတွင် ပ​​ေဟဠိဆန်​​ေသာ အ​​ေရး​​အသား​​မျိုး​​ကို ရတု၊​ ရကန်၊​ ​​ေမာ်ကွန်း​​၊​ ပျို့​​၊​ ဧချင်း​​ စ​​ေသာ ကဗျာ လကင်္ာများ​​၌ အလျဉ်း​​သင့်​​သည်နှင့်​​အမျှ ထည့်​​သွင်း​​ ဖွဲ့​​ဆိုမှု ြပုသကဲ့​​သို့​​ တစ်ခါတစ်ရံ၌ ပ​​ေဟဠိဆန်​​ေအာင် တီထွင်​​ေရး​​သား​​နည်း​​ကိုလည်း​​ အသံုး​​ြပုခဲ့​​ြကသည်။ ပ​​ေဟဠိဆန်​​ေသာ ြမန်မာ အ​​ေရး​​အသား​​နည်း​​သည် တစ်ဦး​​နှင့်​​ တစ်ဦး​​ ဉာဏ်စမ်း​​ြခင်း​​သ​​ေဘာ၊​ တစ်ဦး​​ထံတစ်ဦး​​ လျှို့​​ဝှက်စာ​​ေရး​​ြခင်း​​ သ​​ေဘာဟု ဆိုသင့်​​သည်။

အတိတ်​​ေခတ် ြမန်မာစာ​​ေပ၏ အသံုး​​များ​​ခဲ့​​​ေသာ ပ​​ေဟဠိဆန်သည့်​​ စာ​​ေပ​​ေရး​​နည်း​​များ​​ကား​​ ဒူး​​ဂဏန်း​​​ေရး​​နည်း​​၊​ ​​ေကျး​​ဂဏန်း​​​ေရး​​နည်း​​၊​ ​​ေကျာက်စာဂဏန်း​​​ေရး​​နည်း​​၊​ ပိတုန်း​​ပျံဝဲ​​ေရး​​နည်း​​၊​ ဝါး​​ခွဲ​​ေရး​​နည်း​​၊​ ြကာ​​ေရး​​နည်း​​၊​ ပိဋကတ်သခင်္ျာ​​ေရး​​နည်း​​၊​ ​​ေမှာင်စာ​​ေရး​​နည်း​​ စသည်တို့​​ြဖစ်သည်။

ဒူး​​ဂဏန်း​​​ေရး​​နည်း​​ ဟူသည် ‘က၊​ ခ’ စ​​ေသာ အက္ခရာများ​​၏ ​​ေနရာတွင် ‘၁၊​ ၂၊​ ၃’ စ​​ေသာ သခင်္ျာကိန်း​​ဂဏန်း​​များ​​ကို ဖလှယ်အသံုး​​ြပု ​​ေရး​​နည်း​​ြဖစ်၏။ ဖလှယ်အသံုး​​ြပု ​​ေရး​​ရာတွင် နည်း​​စနစ်ရှိသည်။ သတ်မှတ်ချက် ရှိသည်။ ယင်း​​နည်း​​စနစ် သတ်မှတ်ချက်များ​​ကို-

“​​ေလာကဖွယ်ရာ၊​ လူတို့​​ရွာ၌၊​ မှတ်ပါထူး​​ဆန်း​​၊​ ဒူး​​ဂဏန်း​​ကို၊​ ခွဲြခမ်း​​​ေသချာ၊​ နိဒါန်း​​ြဖာပိမ့်​​၊​ ‘အစ်’ မှာကား​​ ‘က’၊​ ‘​​ေဒွး​​’ ကို ‘ခ’ တည့်​​၊​ ‘င’ ကို ‘ြတိန်း​​’၊​ သခင်္ျာကိန်း​​ချ၊​ ‘​​ေဇယျ-စတု’၊​ ဆ-မူ-ပဥ္စ၊​ ‘​​ေသာ’ ကို ‘ညံ’ တည့်​​၊​ ‘သတ္တံ-တ-ယူ’၊​ ‘အဋ်္ဌ’ မူကား​​ ‘ထ’၊​ ‘​​ေနာ’ ကို ‘န’ တည့်​​၊​ ‘ပ’ ကို အစ်​​ေဖာ်၊​ နှစ်ခု​​ေြမာ်၏။ ​​ေဒွး​​​ေဖာ်နှစ်ခု ‘ဖ’ ကိုယူ​​ေလာ့​​၊​ သံုး​​-သံုး​​နှစ်ပါး​​၊​ ‘မ’ ကိုထား​​မှ၊​ ‘ယ’ ကား​​ ‘ဇယ’၊​ နှစ်ထပ်ြပ၏။ ပဥ္စ​​ေဒွး​​​ေဖာ် ရလျှင်​​ေခါ်၏။ လ​​ေသာ်တစ်မူ ‘​​ေသာ’ ယှဉ်တူတည်း​​၊​ ‘ဝ’ မူ သတ္တ၊​ တူကွမတွာ၊​ ‘သ’ မှာမှန်ြငား​​၊​ ​​ေလး​​ပါး​​အစွန်း​​၊​ ဝန်း​​ဝန်း​​ထပ်​​ေလှာက်၊​ ​​ေသး​​​ေသး​​​ေပါက်​​ေလာ့​​”

ဟူ၍ ဖွဲ့​​ဆို လမ်း​​ညွှန်ခဲ့​​သည်။ ယင်း​​ကဗျာ လမ်း​​ညွှန်ချက်ကို ပံုြပဇယား​​ြဖင့်​​ ​​ေဖာ်ြပရလျှင်

က	ခ	င	စ	ဆ	ည	တ	ထ	န
၁	၂	၃	၄	၅	၆	၇	၈	၉
ပ	ဖ	မ	ယ	ရ	လ	ဝ	သ	ဟ	အ
၁	၂	၃	၄	၅	၆	၇	၈	၉	+
၁	၂	၃	၄	၅	၆	၇	၈	၉

ဟူ၍ ‘က၊​ ခ၊​ င’ အက္ခရာများ​​​ကို ‘၁၊​ ၂၊​ ၃’ ကိန်း​​​ဂဏန်း​​​များ​​​ြဖင့်​​ ဖလှယ် ​​​ေရး​​​သား​​​ထား​​​​​ေြကာင်း​​​ ​​​ေဖာ်ြပသတ်မှတ်ခဲ​့​​သည်။

​​​ေကျး​​​ဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ဟူသည် ဒူး​​​ဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​နှင့်​​ ဆင်ဆင်တူသည်။ ဒူး​​​ဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ နည်း​​​စနစ်အတိုင်း​​​ ‘က၊​ ခ၊​ င၊​ စ၊​ ဆ၊​ ည၊​ တ၊​ ထ၊​ န၊​ ပ၊​ ဖ၊​ မ၊​ ယ၊​ ရ၊​ လ၊​ ဝ၊​ သ၊​ ဟ၊​ အ’ အက္ခရာများ​​​ကို ‘၁၊​ ၂၊​ ၃၊​ ၄၊​ ၅၊​ ၆၊​ ၇၊​ ၈၊​ ၉’ ကိန်း​​​ဂဏန်း​​​များ​​​ြဖင့်​​ ဖလှယ်​​​ေရး​​​သား​​​မှု ြပုသည်။ ြခား​​​နား​​​ချက်မှာ သက်ဆိုင်ရာ ကိန်း​​​ဂဏန်း​​​များ​​​တွင် ‘လံုး​​​ြကီး​​​တင် (--ိ) နှင့်​​ ​​​ေရှ့​​ဆီး​​​၊​ ဝစ္စနှစ်လံုး​​​​​ေပါက် (--း​​​) ထပ်၍ ထည့်​​သွင်း​​​အသံုး​​​ြပု ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​မျိုး​​​ ြဖစ်သည်။ ‘အ’ ဟူ​​​ေသာ အက္ခရာကိုမူ ​​​ေကျး​​​ဂဏန်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​ရာတွင် ‘၁’ ဂဏန်း​​​ကို သံုး​​​လံုး​​​ဆင့်​​၍ ​​​ေရှ့​​ဆီး​​​ (ဝစ္စနှစ်လံုး​​​​​ေပါက် --း​​​) ထည့်​​သွင်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​ရ၏။ ထိုသို့​​​​ေသာ နည်း​​​စနစ် သတ်မှတ်ချက်ြဖင့်​​ ​​​ေကျး​​​ဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ြပုမှုကို-

“​​​ေကျး​​​ဂဏန်း​​​မှာ ဧကာအစ၊​ နဝမအဆံုး​​​၊​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ထံုး​​​လာ၊​ စဉ်တိုင်း​​​သာတည့်​​၊​ မှတ်ရာကွန့်​​ြမူး​​​၊​ ထူး​​​သည့်​​အ​​​ေရး​​​ ​​​ေရှ့​​ဝစ္စနှင့်​​၊​ ​​​ေပါ်ကလံုး​​​ြကီး​​​၊​ တင်စီး​​​ြမဲ​မှတ်၊​ တစ်ရပ် ‘ပ’ က၊​ ‘ဟ’ အက္ခရာ၊​ တိုင်​​​ေအာင်သာလျှင်၊​ သခင်္ျာဧက၊​ အာဒိစ၍ နဝသို့​​​​ေရာက်၊​ ​​​ေဒွး​​​​​ေဖာ်​​​ေလှာက်၍၊​ အံ့​​​​ေလာက်လံုး​​​ြကီး​​​၊​ ​​​ေပါ်ကစီး​​​သည်၊​ စဉ်တိုင်း​​​စီး​​​မှ၊​ တစ်သီး​​​ဝစ္စ၊​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ြပ၍၊​ ​​​ေရး​​​ြပအပ်ရာ၊​ ‘အ’ မှာ ‘ဧက’၊​ သံုး​​​ဆင့်​​ချ၍၊​ ဝစ္စလံုး​​​ြကီး​​​၊​ ​​​ေပါ်ကစီး​​​သည်၊​ တစ်သီး​​​မှတ်ရန်၊​ မှတ်ခမ်း​​​တည်း​​​”

 

ဟူ၍ လမ်း​​​ညွှန်ဖွဲ​့​​ဆိုခဲ​့​​ြကသည်။ ယင်း​​​ကဗျာ ဖွဲ​့​​ဆိုလမ်း​​​ညွှန်ချက်ကို ပံုြပဇယား​​​ြဖင့်​​ ​​​ေဖာ်ြပလျှင်

က	ခ	င	စ	ဆ	ည	တ	ထ	န
၁ိး​	၂ိး​	၃ိး​	၄ိး​	၅ိး​	၆ ိး​	၇ိး​	၈ိး​	၉ိး​
ပ	ဖ	မ	ယ	ရ	လ	ဝ	သ	ဟ	အ
၁ိး​	၂ိး​	၃ိး​	၄ိး​	၅ိး​	၆ ိး​	၇ိး​	၈ိး​	၉ိး​	၁ိး​
၁	၂	၃	၄	၅	၆	၇	၈	၉	၁
									၁

ဟူ၍ ြဖစ်သည်။

​​​ေကျာက်စာဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ ဟူသည် အပင့်​​၊​ အရစ်၊​ ​​​ေချာင်း​​​ငင်တို့​​ကို သခင်္ျာကိန်း​​​ဂဏန်း​​​ြဖင့်​​ အလဲ​အလှယ် ြပု​​​ေရး​​​နည်း​​​မျိုး​​​ ြဖစ်၏။ ​​​ေကျာက်စာဂဏန်း​​​​​ေရး​​​နည်း​​​တွင်-

​​​ေရး​​​ချ (--ာ) ​​​ေရး​​​လိုလျှင်၊​ ‘၁’ ဂဏန်း​​​ကို သက်ဆိုင်ရာ အက္ခရာ၏ အ​​​ေပါ်မှ စီး​​​၍ ​​​ေရး​​​ရသည်။ လံုး​​​ြကီး​​​တင် (--ိ) ကို Justify Full​​​ေရး​​​လိုလျှင် ‘၂’ ဂဏန်း​​​ကို သံုး​​​သည်။ လံုး​​​ြကီး​​​တင်ဆန်ခတ် (--ီ) အြဖစ် ‘၃’ ဂဏန်း​​​ကို ​​​ေရး​​​သည်။ တစ်​​​ေချာင်း​​​ငင် (--ု) အြဖင့်​​ ‘၄’ ဂဏန်း​​​၊​ နှစ်​​​ေချာင်း​​​ငင် (--ူ) အြဖစ် ‘၅’ ဂဏန်း​​​၊​ သ​​​ေဝထိုး​​​ (​​​ေ--) အြဖစ် ‘၆’ ဂဏန်း​​​၊​ အသတ် (--်) အြဖစ် ‘၇’ ဂဏန်း​​​ကို အသီး​​​သီး​​​ အသံုး​​​ြပုရသည်။ ​​​ေကျာက်စာဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ကို-

“ချလျှင် တစ်စီး​​​၊​ လံုး​​​ြကီး​​​ နှစ်တင်၊​ သံုး​​​လျှင် ဆန်ခတ်၊​ ​​​ေလး​​​လျှင် အြမဲ​ ​​​ေအာက်ကဆွဲ​​​​ေလာ့​​၊​ တစ်ကွဲ​နှစ်​​​ေချာင်း​​​၊​ ငင်ြပန်​​​ေရှာင်း​​​မူ၊​ ငါး​​​လျှင် ဟူ၏၊​ ​​​ေြခာက်မူသ​​​ေဝ၊​ သတ်​​​ေရသမျှ၊​ ​​​ေအာက်ကအြမဲ​ ခုနစ်ဆွဲ​တည့်​​၊​ ပင့်​​ြမဲ​​​​ေမာက်ချ၊​ ရစ်ထလိမ်​​​ေကွး​​​ ​​​ေအာက်ပင့်​​ ‘ဧ’ တည့်​​၊​ ​​​ေရး​​​​​ေလအြမဲ​ ဝဆွဲ​လံုး​​​ြကီး​​​၊​ တင်တံုြပီး​​​မှ၊​ လံုး​​​ြကီး​​​ဝဆွဲ​၊​ ဟဆွဲ​လဆွဲ​၊​ ​​​ေနာက်ပစ်ကဲ​​​​ေလာ့​​၊​ ပစ်ြမဲ​​​​ေနာက်ထိုး​​​၊​ ​​​ေခါ်ရိုး​​​စဉ်ပင်၊​ ​​​ေကျာက်တွင်​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ဤနည်း​​​ပံုယူ၊​ နှလံုး​​​မူ၍၊​ ဖတ်သူပညာ၊​ ​​​ေရး​​​ထည့်​​မှာသည်၊​ ​​​ေနာင်လာသူများ​​​ မှတ်ထား​​​ဖို့​​၊​ ‘ဂ’ ငယ်ဟူသည်၊​ ဝသဇ္ဇနီ၊​ အညီ​​​ေရး​​​အပ်စွာ”

ဟူ၍ ဖွဲ​့​​ဆိုလမ်း​​​ညွှန်ခဲ​့​​သည်။

ပိတုန်း​​​ပျံဝဲ​​​​ေရး​​​နည်း​​​ ဟူသည် ​​​ေရး​​​လို​​​ေသာ စာလံုး​​​စုစု​​​ေပါင်း​​​သည် စံုဂဏန်း​​​ ြဖစ်ရမည်။ ယင်း​​​စာလံုး​​​စုစု​​​ေပါင်း​​​ကို (၂) ဂဏန်း​​​ြဖင့်​​ စား​​​၍ ြပတ်ရမည်။ အ​​​ေြဖာင့်​​​​ေရး​​​သား​​​ထား​​​​​ေသာ စာတစ်​​​ေြကာင်း​​​ကို ပိတုန်း​​​ပျံဝဲ​​​​ေရး​​​နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​လိုလျှင် ​​​ေရှး​​​ဦး​​​စွာ ပထမဆံုး​​​စာလံုး​​​ကို ​​​ေရး​​​ရမည်။ ထို့​​​​ေနာက် စာလံုး​​​တစ်လံုး​​​​​ေကျာ်စီ ​​​ေကာက်ယူ​​​ေရး​​​ရမည်။ စာ​​​ေြကာင်း​​​ဆံုး​​​သွား​​​လျှင် ဒုတိယစာလံုး​​​ကို ြပန်​​​ေကာက်ြပီး​​​ ထိုမှတစ်ဆင့်​​ တစ်လံုး​​​​​ေကျာ် ြပန်​​​ေကာက်နည်း​​​ြဖင့်​​ ဆက်လက်​​​ေရး​​​သား​​​ ရမည်ြဖစ်သည်။

‘ြမန်မာစာ​​​ေပသမိုင်း​​​တွင် ​​​ေမာ်ကွန်း​​​စာ​​​ေပသည် အထင်အရှား​​​ ရပ်တည်လျက် ရှိ​​​ေနသည်’ ဟူ​​​ေသာ ဝါကျကို ပိတုန်း​​​ပျံဝဲ​နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​လျှင် ‘ြမန်စာသတွင် ကွန်း​​​​​ေပအအ ရပ်လျက်​​​ေန မာ​​​ေပမိုင်း​​​​​ေမာ် စာသည်ထင်ရှား​​​ တည်ရှိသည်။’ ဟူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည်။ အကယ်၍ ပိတုန်း​​​ပျံဝဲ​​​​ေရး​​​နည်း​​​ကို မူရင်း​​​အ​​​ေြဖာင့်​​ဝါကျသို့​​ ြပန်လည် ​​​ေရး​​​လိုလျှင် ဦး​​​စွာ စာလံုး​​​များ​​​ကို အလယ်မှ ထက်ဝက်ပိုင်း​​​ပါ။

ြမန် စာ သ တွင် ကွန်း​​​ ​​​ေပ အ အ ရပ် လျက် ​​​ေန
မာ ​​​ေပ မိုင်း​​​ ​​​ေမာ် စာ သည် ထင် ရှား​​​ တည် ရှိ သည်။

 

ထို့​​​​ေနာက် အ​​​ေပါ်ပိုင်း​​​၏ ပထမစာလံုး​​​ကို ဦး​​​စွာယူြပီး​​​​​ေနာက်၊​ ​​​ေအာက်ပိုင်း​​​မှ ပထမစာလံုး​​​ကို ဆက်ယူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည်။ ဤနည်း​​​ြဖင့်​​ အထက်နှင့်​​​​ေအာက် စနစ်တကျ အစီအစဉ်အတိုင်း​​​ ​​​ေကာက်ယူ​​​ေရး​​​သား​​​မှု ြပုရမည် ြဖစ်၏။

ဝါး​​​ခွဲ​​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ ဟူသည် ပိတုန်း​​​ပျံ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ ကဲ​့​​သို့​​ပင် ​​​ေရး​​​သား​​​မည့်​​ စာလံုး​​​​​ေရ စုစု​​​ေပါင်း​​​သည် စံုဂဏန်း​​​ ြဖစ်ရမည်။ ​​​ေရှး​​​စာလံုး​​​ကို ဦး​​​စွာ​​​ေရး​​​သား​​​ြပီး​​​​​ေနာက် တစ်လံုး​​​​​ေကျာ်စီ ​​​ေကာက်ယူ​​​ေရး​​​ရမည်။ ဝါကျဆံုး​​​သွား​​​​​ေသာအခါ ​​​ေရှ့​​ပိုင်း​​​ရှိ ဒုတိယစလံုး​​​ကို တစ်ဖန်ြပန်​​​ေကာက်ြပီး​​​ တစ်လံုး​​​​​ေကျာ်စီ ြပန်​​​ေကာက်ယူ​​​ေရး​​​နည်း​​​မျိုး​​​ ြဖစ်သည်။

‘လွတ်လပ်​​​ေရး​​​သည် တန်ဖိုး​​​မြဖတ်နိုင်​​​ေသာ ရတနာတစ်ပါး​​​ ြဖစ်​​​ေပသည်’ ဟူ​​​ေသာ ဝါကျကို ဝါး​​​ခွဲ​နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​လျှင် ‘​​​ေပပါး​​​နာရ နိုင်မတန်​​​ေရး​​​ လွတ်လပ်သည်ဖိုး​​​ ြဖတ်​​​ေသာတတစ် ြဖစ်သည်’ ဟူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည်။ ဝါး​​​ခွဲ​​​​ေရး​​​နည်း​​​ကို အ​​​ေြဖာင့်​​ြပန်လည် ​​​ေရး​​​လိုလျှင် ​​​ေရှး​​​ဦး​​​စွာ ဝါကျ၏ စာလံုး​​​​​ေရး​​​ကို ထက်ဝက်ပိုင်း​​​ပါ

​​​ေပ ပါး​​​ နာ ရ နိုင် မ တန် ​​​ေရး​​​ လွတ်
လပ် သည် ဖိုး​​​ ြဖတ် ​​​ေသာ တ တစ် ြဖစ် သည်။

အ​​​ေပါ်ပိုင်း​​​၏ ​​​ေနာက်ဆံုး​​​စာလံုး​​​ကို ဦး​​​စွာ။ ထို့​​​​ေနာက် ​​​ေအာက်ပိုင်း​​​၏ ပထမဆံုး​​​စာလံုး​​​ကို ဆက်ယူ​​​ေရး​​​ရမည်။ ဤနည်း​​​ြဖင့်​​ အ​​​ေပါ်ပိုင်း​​​၏ ​​​ေနာက်ဆံုး​​​စာလံုး​​​နှင့်​​ ​​​ေအာက်ပိုင်း​​​၏ ​​​ေရှ့​​ဆံုး​​​စာလံုး​​​တို့​​ကို တွဲ​၍ ​​​ေရး​​​သား​​​ြခင်း​​​ြဖင့်​​ မူရင်း​​​အ​​​ေြဖာင့်​​ အဓိပ္ပာယ်ကို ရရှိ​​​ေစမည် ြဖစ်သည်။

ြကာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ ဟူသည် ြကာပန်း​​​တွင် ပွင့်​​ချပ်များ​​​ ပတ်လည်ဝန်း​​​ရံ​​​ေန သကဲ​့​​သို့​​ စာကို ဝိုင်း​​​လယ်​​​ေကာက် စနစ်ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​ြဖစ်သည်။ စာလံုး​​​​​ေရ (၃၅) လံုး​​​ကိုသာ ြကာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​နိုင်သည် အကယ်၍ စာလံုး​​​​​ေရ (၃၅) လံုး​​​ထက် ပို​​​ေနလျှင် ပထမစာလံုး​​​ (၃၅) လံုး​​​ကို စနစ်တစ်နည်း​​​ြဖင့်​​ လည်း​​​​​ေကာင်း​​​၊​ ကျန်​​​ေသာစာလံုး​​​များ​​​ကို အြခား​​​စနစ် တစ်နည်း​​​ြဖင့်​​ လည်း​​​​​ေကာင်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​ရမည် ြဖစ်သည်။

‘အြဖစ်အပျက် တစ်ခုခုကို သာသာယာယာ သီဆိုနိုင်ရန် ​​​ေရး​​​ဖွဲ​့​​ထား​​​​​ေသာ​​​ေြကာင့်​​ သာချင်း​​​ဟု အမည်​​​ေပး​​​ခဲ​့​​ြခင်း​​​ ြဖစ်မည် ဟူ၍ ပညာရှင်တို့​​ ြကံဆြကသည်’ ဟူ​​​ေသာ ဝါကျကို ြကာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​လျှင် ‘အြဖစ်အပျက် တစ်ခုခုကို သာသာယာယာ သီဆိုနိုင်ရန် ​​​ေရး​​​ဖွဲ​့​​ထား​​​​​ေသာ​​​ေြကာင့်​​ သာချင်း​​​ဟု အမည်​​​ေပး​​​ခဲ​့​​ြခင်း​​​ ြဖစ်မည် ဟူ၍ ပညာ’ အထိ စလံုး​​​​​ေရ (၃၅) လံုး​​​ကို စနစ်တစ်မျိုး​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​ရမည်။ ကျန်​​​ေသာ ‘ရှင်တို့​​ ြကံဆြကသည်’ ဟူ​​​ေသာ အပိုစာလံုး​​​ (၆) လံုး​​​ကိုမူ အြခား​​​​​ေရး​​​နည်း​​​စနစ် တစ်နည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​သား​​​ရမည် ြဖစ်သည်။

ြကာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​အရ ပထမစာလံုး​​​ (၃၅) လံုး​​​ကို တစ်ပိုဒ်​​​ေရး​​​သား​​​ရာတွင် ဦး​​​စွာ (၃၅) လံုး​​​​​ေြမာက် စာလံုး​​​မှ ​​​ေရှ့​​သို့​​ ြပန်လည်​​​ေရတွက်၍ (၁၂) လံုး​​​​​ေြမာက် စာလံုး​​​တိုင်း​​​ကို တစ်လံုး​​​ချင်း​​​စီ ယူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည်။

‘အြဖစ်အပျက် တစ်ခုခုကို သာသာယာယာ သီဆိုနိုင်ရန် ​​​ေရး​​​ဖွဲ​့​​ထား​​​​​ေသာ​​​ေြကာင့်​​ သာချင်း​​​ဟု အမည်​​​ေပး​​​ခဲ​့​​ြခင်း​​​ ြဖစ်မည် ဟူ၍ ပညာ’ ဟူ​​​ေသာ စာလံုး​​​ (၃၅) လံုး​​​ကို ြကာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​စနစ်အတိုင်း​​​ ​​​ေရး​​​သား​​​လျှင် ‘ဟုယာညာချင်း​​​ ယပသာသာ၍ ​​​ေြကာင့်​​သာဟူ​​​ေသာကို မည်ထား​​​ြဖစ်ဖွဲ​့​​ချင်း​​​ ​​​ေရး​​​တခဲ​့​​ရန် ပျက်​​​ေပး​​​နိုင်အမည် ဆိုြဖစ်အသီအ’ ဟူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည် ြဖစ်သည်။

ယင်း​​​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ကို အ​​​ေြဖာင့်​​ ြပန်​​​ေရး​​​လိုလျှင် ​​​ေနာက်ဆံုး​​​စာလံုး​​​ ‘အ’ ကို ​​​ေရှး​​​ဦး​​​စွာ​​​ေရး​​​၍ ​​​ေရှး​​​စာလံုး​​​ (၂) လံုး​​​​​ေကျာ်စီ ြပန်​​​ေကာက်​​​ေရး​​​သား​​​ရမည် ြဖစ်သည်။

‘ရှင်တို့​​ ြကံဆြကသည်’ ဟူ​​​ေသာ ကျန်​​​ေသာ စကား​​​လံုး​​​ (၆) လံုး​​​ကိုမူ ​​​ေြပာင်း​​​ြပန်လှန်​​​ေရး​​​​​ေသာ စနစ်ကို အသံုး​​​ြပု၍ ‘သည်ြကဆြကံတို့​​ရှင်’ ဟူ၍ ​​​ေရး​​​ရမည် ြဖစ်သည်။

​​​ေမှာင်စာ​​​ေရး​​​သား​​​နည်း​​​ ဟူသည် ြကက်သွန်နီကိုြကိတ်၊​ အရည်စစ်၍ ယူရမည်။ ဆပ်ြပာရည်ြကည်ြကည်၊​ ထံုး​​​ြဖူအရည်ြကည်ြကည်တို့​​နှင့်​​ သမ​​​ေအာင် ​​​ေရာ​​​ေနှာရမည်။ ထို့​​​​ေနာက် စက္ကူတွင် ​​​ေရး​​​ရမည်။ ဤနည်း​​​ြဖင့်​​ ​​​ေရး​​​​​ေသာစာကို ရိုး​​​ရိုး​​​ဖတ်၍ မရ၊​ မီး​​​တွင်ြပ၍ ဖတ်မှသာ ဖတ်၍ရနိုင်​​​ေပသည်။

အတိတ်​​​ေခတ်၏ ြမန်မာ ပ​​​ေဟဠိဆန်​​​ေသာ စာ​​​ေပအ​​​ေရး​​​အသား​​​များ​​​တွင် ပိဋကတ်သခင်္ျာ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ြခ​​​ေသင့်္​​လည်ြပန် ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ သုဝဏ္ဏလိပ် ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ​​​ေြမွ​​​ေပွး​​​တွင်း​​​လူး​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ​​​ေခွး​​​​​ေလး​​​ခုန်​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ သံုး​​​လွန်း​​​တင် ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ င​​​ေြပတက်သက် ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ နှစ်လွန်း​​​တင် ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ နုရည်း​​​စရာ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ြမူး​​​ဂဏန်း​​​ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ မ​​​ေနာဟရ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ရင်​​​ေစ့​​ရင်ခွာ ​​​ေရး​​​နည်း​​​၊​ ​​​ေမျာက်ဂဏန်း​​​​​ေရး​​​နည်း​​​ သမဏ္ဍလိပ် ​​​ေရး​​​နည်း​​​ စသည်ြဖင့်​​ နည်း​​​အမျိုး​​​မျိုး​​​ ရှိခဲ​့​​သည်။

ထိုနည်း​​​အမျိုး​​​မျိုး​​​တိုင်း​​​တွင် ​​​ေရး​​​နည်း​​​စနစ်တကျ သတ်မှတ်ချက်များ​​​ ရှိသည်။ အတိတ်​​​ေခတ် ပ​​​ေဟဠိဆန်​​​ေသာ ြမန်မာအ​​​ေရး​​​အသား​​​ နည်း​​​စနစ်များ​​​သည် ဉာဏ်စမ်း​​​​​ေရး​​​နည်း​​​များ​​​၊​ လျှို့​​ဝှက်စာ​​​ေရး​​​နည်း​​​များ​​​ ြဖစ်၏။ ယခုအခါတွင် နည်း​​​စနစ်ကို မဆိုထား​​​ဘိ၊​ အမည်များ​​​ကိုပင် မသိမရှိ၊​ မထင်မရှား​​​ ​​​ေမှး​​​မှိန်ကွယ်​​​ေပျာက်လျက် ရှိ​​​ေနြပီ ြဖစ်သည်။

ထို့​​​​ေြကာင့်​​ ြမန်မာစာ​​​ေပ၏ အဖိုး​​​တန် အြမူ​​​ေတ ရတနာများ​​​ြဖစ်​​​ေသာ ပ​​​ေဟဠိဆန်သည့်​​ ြမန်မာစာ​​​ေပ အ​​​ေရး​​​အသား​​​များ​​​အနက် အတိတ်​​​ေခတ် ြမန်မာစာ​​​ေပ နယ်​​​ေြမတွင် ထင်ရှား​​​အသံုး​​​ြပုခဲ​့​​​​ေသာ ပ​​​ေဟဠိဆန်သည့်​​ ြမန်မာစာ​​​ေပ အ​​​ေရး​​​အသား​​​အချို့​​ကို လက်လှမ်း​​​မီသမျှ ထုတ်​​​ေဖာ်တင်ြပ လိုက်ရ​​​ေပသည်။

လှြမင့်​​ (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်)

ြမန်မာ အက္ခရာ စဉ်ြကမယ် ... Let's Myanmar Sort ...

အဂင်္လိပ်စာ အက္ခရာ​စဉ်နည်း​​​​ကို​​​ေတာ့​​​ ယ​​​ေန့​​​​​ေခတ် လူငယ်​တိုင်း​​​​လိုလို သိြကြပီး​​​ြဖစ်ပါလိမ့်​​​မယ်။ အဂင်္လိပ်စာ အဘိဓာန်​ကို သံုး​​​ြက​သူတိုင်း​​​ အဂင်္လိပ်စာ အက္ခရာ​စဉ်​နည်း​​​ကို သတိမြပုမိဘဲ​ ​​​ေနမှာ​မဟုတ်ပါဘူး​​​။ ဟုတ်ြပီ..။ ြမန်မာ​စာလံုး​​​​​ေတွ​ကို​​​ေရာ အစဉ်လိုက် ဘယ်လို​စီြကမလဲ​။ ​​​ေလ့​​​လာြကည့်​​​ြကပါစို့​​​။

[caption id="attachment_162" align="aligncenter" width="215" caption="Myanmar Alphabet"][/caption]
ြမန်မာစာမှာ အက္ခရာစဉ်ရာမှာ နည်း​​​လမ်း​​​​​ေလး​​​မျိုး​​​ကို အသံုး​​​ချြပီး​​​ အစဉ်လိုက်စီပါတယ်။ အဲ​ဒီနည်း​​​လမ်း​​​ ​​​ေလး​​​မျိုး​​​က​​​ေတာ့​​​-

(၁) ဗျည်း​​​စဉ်
(၂) သရစဉ်
(၃) အသတ်စဉ်
(၄) ဗျည်း​​​တွဲ​စဉ်ပါ။

အဲ​ဒီ ​​​ေလး​​​မျိုး​​​ကို တခုြခင်း​​​ ဆက်​​​ေလ့​​​လာြကမယ်။

(၁) ဗျည်း​​​စဉ်
ြမန်မာဗျည်း​​​ (၃၃)လံုး​​​ရှိတာကို အား​​​လံုး​​​ သိြပီး​​​ြဖစ်မှာပါခင်ဗျာ။ အဲ​ဒါ​​​ေြကာင့်​​​ ြမန်မာအက္ခရာ​​​ေတွကို အစဉ်လိုက်စီစဉ်မယ်ဆိုရင် အရင်ဆံုး​​​​စစဉ်း​​​စား​​​တာက ဘယ်ဗျည်း​​​က အရင်​စ​သ​လဲ​ဆိုတာကို အရင်ဦး​​​ဆံုး​​​ စဉ်း​​​စား​​​ြပီး​​​ စီပါတယ်။ ဥပမာ​အ​​​ေနနဲ​့​​​ စဉ်ြပရရင် ခ​​​ေရပန်း​​​၊​ ကချွတ်က​​​ေချာ်၊​ စခန်း​​​သာ၊​ ဂမုန်း​​​ပင် ဆိုတဲ​့​​​ ြမန်မာ​အက္ခရာ ​​​ေလး​​​လံုး​​​ကို အစီစဉ်တကျ အစဉ်​လိုက်​​​ေရး​​​​မယ်ဆိုရင် ကချွတ်က​​​ေချာ်၊​ ခ​​​ေရပန်း​​​၊​ ဂမုန်း​​​ပင်၊​ စခန်း​​​သာ လို့​​​ ​​​ေရး​​​ရ​ပါတယ်။

(၂) သရစဉ်
ဟုတ်ြပီ။ တကယ်လို့​​​များ​​​ ​​​ေရှ့​​​ဆံုး​​​စာလံုး​​​​​ေတွက ဗျည်း​​​တူ​​​ေနတဲ​့​​​ အက္ခရာ​​​ေတွကို ဆိုရင်​​​ေရာ၊​ ဘယ်လို ဆက်စီြကမှာပါလိ့​​​မ်။ ဟုတ်ကဲ​့​​​..။ ​​​ေရှ့​​​ဆံုး​​​စာလံုး​​​​​ေတွမှာ ဗျည်း​​​တူ​​​ေနခဲ​့​​​ရင် အ၊​အိ၊​အု၊​​​ေအ အဲ​၊​​​ေအာ၊​အံ၊​အို ဆိုတဲ့​​​  ြမန်မာ​သရ (၈) မျိုး​​​နဲ​့​​​ ဆက်​စဉ်း​​​စား​​​​ပါတယ်။ ဥပမာအ​​​ေနနဲ​့​​​က​​​ေတာ့​​​ ခရမ်း​​​သီး​​​၊​ ခဲ​တံ၊​ ခိုြဖူ၊​ ခုတံုး​​​​လုပ် ဆိုတဲ​့​​​ အစ​ဗျည်း​​​တူ အက္ခရာ​​​​ေလး​​​လံုး​​​ကို အစီအစဉ်​တကျ ြပန်​​​ေရး​​​မယ်​ဆိုရင် ခရမ်း​​​သီး​​​၊​ ခုတံုး​​​လုပ်၊​ ခဲ​တံ၊​ ခိုြဖူ လို့​​​ ြပန်စဉ်ရပါတယ်။

(၃) အသတ်စဉ်
အစဗျည်း​​​လဲ​ တူ​​​ေနတယ်။ သရနဲ​့​​​လဲ​ စဉ်လို့​​​မရြဖစ်​​​ေနတဲ​့​​​ အက္ခရာကို​​​ေရာ ဘယ်လိုစဉ်ြကမှာပါလိမ့်​​​။ အဲ​ဒီလို အက္ခရာ​​​ေတွကို​​​ေတာ့​​​ အသတ်(-်) နဲ​့​​​စဉ်း​​​စား​​​ရပါတယ်။ အဲ​ဒီလိုစဉ်း​​​စား​​​ရမှာလဲ​ဆိုရင်​​​ေတာ့​​​ ဘယ်ဗျည်း​​​နဲ​့​​​ သတ်လဲ​ဆိုတာကို ြကည့်​​​ြပီး​​​ အစီအစဉ်တကျ စဉ်ရပါတယ်။ ဥပမာြကည့်​​​ြကပါစို့​​​။ စမ်း​​​​​ေရ၊​ စပ်မိစပ်ရာ၊​ ​​​ေစာင်ြဖူ၊​ စစ်စခန်း​​​၊​ စက်ရှင် ဆိုတဲ​့​​​ အက္ခရာ​​​ေတွကို အစီအစဉ်တကျ ြပန်​​​ေရး​​​ရရင် စက်ရှင်၊​ ​​​ေစာင်ြဖူ၊​ စစ်စခန်း​​​၊​ စပ်မိစပ်ရာ၊​ စမ်း​​​​​ေရ လို့​​​ အသတ်​​​ေတွအလိုက် အစီအစဉ်တကျ ြပန်​​​ေရး​​​ပါတယ်။

(၄) ဗျည်း​​​တွဲ​စဉ်
အထက်​​​ေဖာ်ြပပါ သံုး​​​မျိုး​​​ကို အသံုး​​​ချြပီး​​​ စဉ်လို့​​​မရတဲ​့​​​ ြမန်မာအက္ခရာ​​​ေတွက ရှိ​​​ေနြပန်ပါ​​​ေသး​​​တယ်။ အဲ​ဒီ အက္ခရာ​​​ေတွကို​​​ေတာ့​​​ ဗျည်း​​​တွဲ​စဉ်လို့​​​ ​​​ေခါ်တဲ​့​​​ စဉ်နည်း​​​နဲ​့​​​ စဉ်ပါတယ်။ အဲ​ဒီဗျည်း​​​တွဲ​​​​ေတွကို အစဉ်လိုက် ​​​ေဖာ်ြပရရင် ယပင့်​​​(-ျ)၊​ ရရစ်(ြ-)၊​ ဝဆွဲ​(-ွ)၊​ ဟထိုး​​​(-ှ)၊​ ယပင့်​​​ဝဆွဲ​(-ျွ) ၊​ ရရစ်ဝဆွဲ​(ြ-ွ)၊​ ယပင့်​​​ဟထိုး​​​(-ျှ)၊​ ရရစ်ဟထိုး​​​(ြ-ှ)၊​ ဝဆွဲ​ဟထိုး​​​ (-ွှ)၊​ ယပင့်​​​ဝဆွဲ​ဟထိုး​​​(-ျွှ)၊​ ရရစ်ဝဆွဲ​ဟထိုး​​​(ြ-ွှ)၊​ တို့​​​ြဖစ်ပါတယ်။ နား​​​ရှုပ်​​​ေနြပီလား​​​ ခင်ဗျာ။ ရပါတယ်။ ခပ်လွယ်လွယ် မှတ်ြကပါစို့​​​၊​ ပင့်​​​၊​ရစ်၊​ဆွဲ​၊​ထိုး​​​ ပင့်​​​ဆွဲ​၊​ရစ်ဆွဲ​ ပင့်​​​ထိုး​​​၊​ရစ်ထိုး​​​၊​ ဆွဲ​ထိုး​​​၊​ ပင့်​​​ဆွဲ​ထိုး​​​၊​ရစ်ဆွဲ​ထိုး​​​၊​ လို့​​​ မှတ်ရင် ပိုလွယ်မယ်ထင်ပါတယ်။

ဥပမာ ​​​ေြပာရရင်​​​ေတာ့​​​ ​​​ေြမွ​​​ေဟာက်၊​ ​​​ေြမြကီး​​​၊​ များ​​​ြပား​​​၊​ မွစာြကဲ​၊​ မှာတမ်း​​​၊​ ြမှား​​​နတ်​​​ေမာင်(တကယ်​​​ေတာ့​​​ ြမား​​​နတ်​​​ေမာင်က စာလံုး​​​​​ေပါင်း​​​အမှန်ပါ၊​ ဥပမာအ​​​ေနနဲ​့​​​ သံုး​​​တာပါ)၊​ ​​​ေမျှာ့​​​​​ေကာင်၊​ ​​​ေမွှး​​​ပျံ့​​​ ဆိုတဲ​့​​​ အက္ခရာ​​​ေတွကို အစီအစဉ်တကျ စဉ်ရရင် များ​​​ြပား​​​၊​ ​​​ေြမြကီး​​​၊​ မွစာြကဲ​၊​ မှာတမ်း​​​၊​ ​​​ေြမွ​​​ေဟာက်၊​ ​​​ေမျှာ့​​​​​ေကာင်၊​ ြမှား​​​နတ်​​​ေမာင်၊​ ​​​ေမွှး​​​ပျံ့​​​ လို့​​​ စဉ်ရပါတယ်။

ြမန်မာ အက္ခရာစဉ်နည်း​​​​​ေတွကို မှတ်မိသ​​​ေလာက်​​​ေလး​​​​​ေတာ့​​​ ရှင်း​​​ြပြပီး​​​ပါြပီ။ ဒီလိုစဉ်နည်း​​​​​ေတွကို ြမန်မာ-အဂင်္လိပ် အဘိဓာန်၊​ ြမန်မာ-ြမန်မာ အဘိဓာန်နဲ​့​​​ ြမန်မာစာလံုး​​​​​ေပါင်း​​​ သတ်ပံုကျမ်း​​​စာအုပ်​​​ေတွမှာ ​​​ေလ့​​​လာရင် ​​​ေတွ့​​​နိုင်ပါတယ်။ ဆယ်တန်း​​​စာ​​​ေမး​​​ပွဲ​အတွက် ခံုနံပါတ်​​​ေတွ ​​​ေပး​​​​​ေတာ့​​​မယ်ဆိုရင်​​​ေတာ့​​​ နာမည်​​​ေတွရဲ​့​​​ ​​​ေနာက်ဆံုး​​​စာလံုး​​​ကို အက္ခရာစဉ်ြပီး​​​ ​​​ေပး​​​​​ေလ့​​​ရှိတယ်လို့​​​ သိရပါတယ်။

ြမန်မာစာကို ချစ်ြမတ်နိုး​​​စိတ်သက်သက်နဲ​့​​​ သင်ယူခဲ​့​​​ဖူး​​​တာ​​​ေလး​​​ကို တင်ြပ​​​ေပမယ့်​​​ လိုအပ်ချက်၊​ မှား​​​ယွင်း​​​ချက် တစံုတရာ ရှိ​​​ေကာင်း​​​ ရှိ​​​ေနအံုး​​​မှာ​​​ေသချာပါတယ်။ ကျ​​​ေနာ့်​​​ထက် ပိုမိုနား​​​လည်သူ မိတ်​​​ေဆွများ​​​က ဝင်​​​ေရာက်​​​ေဆွး​​​​​ေနွး​​​​​ေပး​​​ရင်​​​ေတာ့​​​ ြပီး​​​ြပည့်​​​စံုတဲ​့​​​ ြမန်မာအက္ခရာစဉ်နည်း​​​ စာတပုဒ် ြဖစ်လာမယ်လို့​​​ ယံုြကည်ပါတယ်။

အား​​​လံုး​​​ ​​​ေကျး​​​ဇူး​​​ပါ။

ကလို​​​ေစး​​​ထူး​​​

 

Credit: http://klosayhtoo.blogspot.com/2007/01/blog-post_30.html

Encoding ဆိုတာ ဘာလဲ။ ဘာ​ေြကာင့်​လိုအပ်သလဲ။ Encoding မတူလို့​ယူနီကုဒ် မစစ်ဘူး​ဆိုတာ​ေရာ မှန်ပါသလား​။

Encoding ဆိုတာဘာလဲ ကို အရင် သိဖို့​ Unicode Consortium ၏အဖွဲ့​ဝင်ြဖစ်ြပီး​ ဝီကီပိဒိယ ြမန်မာ​ဘာသာ​အပိုင်း​တွင် System Operator ြဖစ်သူ၊ Technomation Studios နှင့်​ MyMyanmar Projects တို့​တွင် အမှု​ေဆာင်​ဒါရိုက်တာအြဖစ် တာဝန်​ထမ်း​​ေဆာင်​လျှက်ရှိသည့်​ ကိုထူး​ြမင့်​​ေနာင်က (http://www.myanmartutorials.com/articles/computerized-myanmar-languages/) မှာ

Encoding​ဆို​သည်​မှာ …?

Encoding ဆိုသည်မှာ

ကွန်ြပူတာသည် ကျွနု်ပ်တို့​လူအများ​ နား​လည်သလို ဘာသာစကား​များ​၊ စာလံုံး​များ​ကို နား​လည်သိရှိနုိင်ြခင်း​ မရှိပါ။ အ​ေြခခံအကျဆံုံး​အဆင့​်တွင် ကွန်ြပူတာများ​သည် ဂဏန်း​များ​ကို သိမ်း​နုိင်၊ တွက်ချက်နိုင်ြခင်း​ စွမ်း​ရည်သာ ရှိြကပါသည်။ ထုိ့​​ေြကာင့​် ဘာသာစကား​များ​၏ အက္ခရာများ​ကို ကွန်ြပူတာများ​တွင် သံုး​နုိင်ရန်အတွက်လည်း​ အက္ခရာတလံုး​ချင်း​စီကို ဂဏန်း​များ​အြဖစ် သတ်မှတ်ရပါသည်။ ဥပမာ အဂင်္လိပ်အက္ခရာ ​ေအ ‘A’ ကို 41 ဟု သတ်မှတ်ပါသည်။ ထိုသို့​ သတ်မှတ်မှသာ ကွန်ြပူတာက ကျွနု်ပ်တို့​သံုံး​​ေသာ စာ​ေပများ​ကို သိမ်း​ဆည်း​နိုင်ြခင်း​၊ ပရင်တာထုတ်နုိင်ြခင်း​၊ ၀က်ဘ်ဆုိက်များ​တွင် ဖတ်ရှုနုိင်ြခင်း​ စသည်တို့​ကို ​ေဆာင်ရွက်နိုင်ြခင်း​ ြဖစ်ပါသည်။ သို့​​ေသာ်လည်း​ ဘာသာအသီး​သီး​၏ အက္ခရာအသီး​သီး​ကို မည်သည့​်ဂဏန်း​အြဖစ် သိမ်း​မည်ဆို​ေသာ သတ်မှတ်ချက်သည် တနုိင်ငံနှင့​် တနုိင်ငံ၊ ကွန်ြပူတာစနစ် တခုနှင့​်တခု၊ ​ေဆာ့​ဝဲတခုနှင့​်တခု မတူညီခဲ့​ြကပါ။ ဥပမာ အဂင်္လိပ်ဘာသာစကား​တွင်ပင် အက္ခရာများ​ကုိ ANSI Encoding, ASCII Encoding, MacRoman Encoding စသည်ြဖင့​် အမျုိး​မျုိး​ သတ်မှတ်ခဲ့​ြကပါသည်။ ထို့​​ေြကာင့​် Encoding​ ဆိုသည်မှာ မည်သည့​်အက္ခရာကို မည်သည့​်ဂဏန်း​သတ်မှတ်သည်ဆို​ေသာ သတ်မှတ်ချက်တခု သက်သက်ပင် ြဖစ်ပါသည်။ ASCII Encoding​ တွင် ‘A’ သည် 41 ြဖစ်ြပီး​ ‘Z’ သည် 90 ြဖစ်ပါသည်။

Encoding Standards​ ​ဆို​သည်​မှာ

ဘာသာစကား​တခုတည်း​ကိုပင် အမျုိး​မျုိး​​ေသာ ဂဏန်း​သတ်မှတ်ချက်များ​နှင့​် သိမ်း​ဆည်း​ြက​ေသာ​ေြကာင့​် ကွန်ြပူတာ တခုနှင့​်တခု၊ ​ေဒသတခုနှင့​်တခု အချက်အလက်များ​ (စာများ​) ​ေပး​ပို့​သည့​်အခါ encoding​ မတူညီ​ေသာ​ေြကာင့​် တ​ေနရာမှ အချက်အလက်ကို အြခား​တ​ေနရာမှ ဖတ်၍မရြခင်း​ ြပဿနာများ​ ​ေြပလည်​ေစရန်အတွက် International အဖဲွ့​အစည်း​များ​သည် စံသတ်မှတ်ချက်များ​ သတ်မှတ်ြပီး​ အ​ေကာင်အထည်​ေဖာ်ခဲ့​ြကပါသည်။ ပထမဦး​ဆံုး​ ထွက်​ေပး​လာ​ေသာ စံသတ်မှတ်ချက်မှာ အဂင်္လိပ်ဘသာသာစကား​အတွက်ြဖစ်ြပီး​ ​၎င်း​​ကို ASCII​ ဟု ​ေခါ်ပါသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ တကမ္ဘာလံုး​တွင် အဂင်္လိပ်စာကို ASCII encoding နှင့​်သာ သိမ်း​ဆည်း​ြက​ေသာ​ေြကာင့​် စနစ်မတူြခင်း​၊ ​ေဖာင့​်မတူြခင်း​ ြပဿနာများ​ ကင်း​​ေဝး​ခဲ့​ြကပါသည်။ ထို့​​ေနာက် အဂင်္လိပ်ဘာသာစကား​ကဲ့​သို့​ပင် တကမ္ဘာလံုး​မှ ဘာသာစကား​အား​လံုး​၏ အက္ခရာများ​ကို စံသတ်မှတ်နိုင်ရန်အတွက် ISO​ နှင့​် Unicode Consortium အဖဲွ့​အစည်း​များ​ ဖဲွ့​စည်း​၍ ြကုိး​ပမ်း​လုပ်​ေဆာင်ခဲ့​ြကပါသည်။ Unicode Standard​ သည် အဆိုပါ ISO​ နှင့​် Unicode Consortium​ တို့​၏ ြကုိး​ပမ်း​မှုများ​မှ ရလဒ်ပင် ြဖစ်ပါသည်။ တကမ္ဘာလံုး​တွင် လက်ရှိသံုး​​ေန​ေသာ Encoding စနစ်သည် Unicode Standard​ ပင် ြဖစ်ပါသည်။

ြမန်မာစာ encoding များ​

ASCII​ ​ေခတ်တွင် ြမန်မာစာ encoding များ​ ရှိခဲ့​​ေသာ်လည်း​​ Standard​ အြဖစ် သတ်မှတ်နုိင်ြခင်း​ မရှိခဲ့​ပါ။ ထိုအချိန်က ြမန်မာစာ encoding များ​မှာ အဂင်္လိပ်စာ စာလံုး​များ​ကို အ​ေြခခံ​ေသာ စနစ်များ​သာ ြဖစ်ခဲ့​ပါသည်။ ဥပမာ ကွန်ြပူတာ ကီး​ဘုတ်တွင် ‘u’ ကို နှိပ်လုိက်လျှင် ကြကီး​ ​ေပါ်နိုင်ရန် ​ေဖာင့​်ထဲတွင်ရှိ​ေသာ ‘u’ ၏ စာလံုး​ပံုစံဒီဇုိင်း​ကို ‘က’ ြဖစ်​ေအာင် ြပင်ဆင်ထား​​ေသာ ​ေဖာင့​်များ​သာ ထွက်​ေပါ်ခဲ့​ပါသည်။ ထို့​​ေြကာင့​် ကွန်ြပူတာစကရင်​ေပါ်တွင် ကြကီး​​ေပါ်​ေသာ်လည်း​ ကွန်ြပူတာက အမှန်တကယ် မှတ်သား​သိမ်း​ဆည်း​ထား​သည်မှာ အဂင်္လိပ်အက္ခရာ ‘u’ သာ ြဖစ်ပါသည်။ ထုိ့​​ေြကာင့​် ​၎င်း​​စနစ်များ​သည် စာပံုနှိပ်လုပ်ငန်း​မှအပ အြခား​လုပ်ငန်း​များ​တွင် တွင်ကျယ်လာြခင်း​ မရှိပါ။ ASCII encoding ြဖင့​် ြမန်မာစနစ်များ​ကို ‘​ေဖာင့​်’ များ​ဟုသာ ​ေခါ်ခဲ့​ြကပါသည်။ ​ေရး​သား​သူမတူ​ေသာ ASCII ​ေဖာင့​်အမျုိး​မျုိး​သည် အဂင်္လိပ်အက္ခရာအမျုိး​မျုိး​ကို ​ေနရာလဲခဲ့​​ေသာ​ေြကာင့​် တခုနှင့​်တခု မတူညီြကပါ။ ထို့​​ေြကာင့​် English ASCII လို စနစ်အား​လံုး​၊ ​ေနရာအား​လံုး​တွင် တသတ်မှတ်တည်း​ သံုး​နုိင်​ေသာ ြမန်မာစာ ASCII စနစ်လည်း​ မရှိခဲ့​ပါ။ ASCII Encoding/Font များ​မှာ

• Avalaser (Mac only)


• CE


• Academy


• M-Myanmar


• Ava


• Win Myanmar: Win Innwa, Win Hakha, Win Thanlwin, etc


• W Art House, A Art House

ထို့​​ေနာက်တွင် ISO/Unicode Consortium မှ ြမန်မာဘာသာကို Unicode Standard​ ထဲတွင် ထည့​်သွင်း​နုိင်ခဲ့​ပါသည်။ သို့​ရာတွင် Unicode Standard Encoding​ ဆိုသည်မှာ အက္ခရာများ​ကို ဂဏန်း​သတ်မှတ်​ေပး​ြခင်း​ ြဖစ်​ေသာ်လည်း​ ြမန်မာစာ​ေဖာင့​်​ေရး​သူများ​ နား​လည်ထား​​ေသာ အဂင်္လိပ်အက္ခရာများ​ကို ြမန်မာစာနှင့​် လဲမည်ဆို​ေသာ အယူအဆနှင့​် လံုး​ဝ ဆန့​်ကျင်ဘက် ကွာြခား​ပါသည်။ ASCII ​ေဖာင့​်များ​တွင် ‘က’ တလံုး​အတွက် ​၎င်း​​နှင့​် ပံုသဏ္ဌာန်ကိုလိုက်ြပီး​ ဂဏန်း​များ​ကို ကိုယ်စား​ြပုပါသည်။ ဥပမာ ဝင်း​အင်း​ဝတွင် ‘က’ အတွက် 75 နှင့​် ‘’ အတွက် 250 ဟု မှတ်သား​ပါသည်။ ယူနီကုတ်တွင် ‘က’ သည် 4096 ြဖစ်ြပီး​ ‘’ သည်လည်း​​ 4096 ြဖစ်ပါသည်။ ထို့​​ေြကာင့​် ASCII​ မှာလို ‘က’ ၏ စာလံုး​ဒီဇိုင်း​​ေရး​ရန် တ​ေနရာ၊ ‘’ အတွက် တ​ေနရာ မရှိပါ။ အ​ေြခအ​ေနကိုလိုက်၍ ‘က’ နှင့​် ‘’ ကို အလို​ေလျာက် ​ေြပာင်း​လဲနုိင်သည့​် Rendering System ​ေခါ် နည်း​ပညာြဖင့​် လုပ်​ေဆာင်ရမည် ြဖစ်ပါသည်။ ထုိ့​မှသာ ကျွနု်ပ်တို့​ ကွန်ြပူတာတွင် သံုး​​ေန​ေသာ​ Database​ များ​၊ အီး​​ေမး​လ်များ​၊​ Search Engine များ​၊ ကွန်ြပူတာသံုး​စနစ်များ​ (e-government, Baking, POS, etc) သည် မှန်ကန်တိကျစွာ အလုပ်လုပ်နုိင်မည် ြဖစ်ပါသည်။ ‘က’ နှင့​် ‘’ သည် ဂဏန်း​နှစ်ခုကိုသာ ကိုယ်စား​ြပုပါလျှင် ကွန်ြပူတာအား​ ‘တက္ကသိုလ်’ တွင် ‘က’ ဘယ်နှလံုး​ ပါသလဲ​ေမး​ပါက ‘’ ကို ‘က’ မှန်း​ မသိဘဲ၊ ‘က’ တလံုး​သာပါသည်ဟု အ​ေြဖထွက်ပါလိမ့​်မည်။ ​၎င်း​​အ​ေြဖသည်​ Database​ များ​၊ အီး​​ေမး​စနစ်များ​၊ Search Engine များ​တွင် များ​စွာ ထိခိုက်​ေစနုိင်ပါသည်။ ဥပမာ သင်ရှာလို​ေသာ အချက်အလက်များ​ တိကျစွာ မရှာ​ေဖွနိုင်ြခင်း​၊ အက္ခရာစဉ်ြခင်း​ အပါအဝင် အချက်အလက်များ​ကို စီစဉ်နိုင်မ၍ မရှိြခင်း​မှစ၍ စနစ်တခုလံုး​ အလုပ်​ေသချာစွာ မလုပ်နိုင်ြခင်း​ အထိ မလိုလား​အပ်​ေသာ ဆိုး​ကျုိး​များ​စွာ ရရှိနိုင်မည် ြဖစ်ပါသည်။ ထို့​​ေြကာင့​် Unicode Standard တွင် ‘က’ သည် ဂဏန်း​တခုတည်း​အြဖစ်​ေသာ သတ်မှတ်ပါသည်။ ထိုနည်း​တူ ASCII ​ေဖာင့​်များ​တွင် ​ေတွ့​ရ​ေသာ ရရစ်အြကီး​အ​ေသး​ အမျုိး​မျုိး​၊ ​ေအာက်ြမစ်အမျုိး​မျုိး​၊ တ​ေချာင်း​ငင်အမျုိး​မျုိး​တို့​ မရှိ​ေတာ့​ပါ။ အား​လံုး​မှာ သတ်မှတ်ထား​​ေသာ စံအတိုင်း​ တခုစီသာ ရှိပါသည်။ ​၎င်း​​အက္ခရာများ​ မည်သည့​်ပံုစံ​ေပါ်မည်ဆို (ဥပမာ တ​ေချာင်း​ငင် တိုမည်၊ ရှည်မည်) ကို ကွန်ြပူတာစနစ်များ​က လုပ်​ေဆာင်​ေပး​မည် ြဖစ်ပါသည်။

ထူး​ြမင့​်​ေနာင်

၁၉​၊​​ ၂​၊​​ ၂ဝ၁​ဝ

(ထူး​ြမင့​်​ေနာင်သည် Unicode Consortium ၏ အဖဲွ့​ဝင်ြဖစ်ြပီး​ ဝီကီပိဒိယ ြမန်မာဘာသာအပိုင်း​တွင် System Operator ြဖစ်ပါသည်။ Technomation Studios နှင့​် MyMyanmar Projects တို့​တွင် အမှု​ေဆာင် ဒါရိုက်တာအြဖစ် တာဝန်ထမ်း​​ေဆာင်လျက်ရှိပါသည်။)

ယူနီကုဒ် ဆုိတာ​ဘာ​လဲ​?

ကွန်ပျူတာတွင် ယူနီကုဒ်သည် ကမ္ဘာ​ေပါ်ရှိ စာ​ေရး​စနစ် (writting system) အား​လံုး​နီး​ပါး​ ပါရှိြပီး​ ကွန်ပျူတာများ​နှင့​် လုိက်​ေရာညီ​ေထွ ရှိ​ေစ​ေရး​အတွက် သက်မှတ်ထား​​ေသာ စက်မှုစံ (industry standard) တစ်ခုြဖစ်သည်။ Universal Character Set စံ နှင်အတူ ယူနီကုဒ်စံ သည် အက္ခရာ​ေပါင်း​ ၁၀၀ ၀၀၀ ​ေကျာ်ပါ​ေသာ စာအုပ် ထုတ်​ေဝခဲ့​သည်။

ထုိစံစာအုပ်တွင် ကုိး​ကား​ရန် ဇယား​များ​၊ encoding နည်း​စဥ်များ​၊ character encoding စံများ​၊ အက္ခရာ၏ သ​ေဘာသဘာဝများ​ (ဥပမာ စာလံုး​ြကီး​၊ စာလံုး​​ေသး​)၊ အ​ေထာက်အကူြပု computer file များ​၊ အြခား​ သက်ဆုိင်ရာများ​ (အက္ခရာသ​ေဘာ၊ normalization ဥပ​ေဒ၊ ခဲွြခင်း​၊ ​ေပါင်း​ြခင်း​၊ rendering နှင် နှစ်ဖက်သွား​ စာများ​၏ အစဥ်၊ ဘယ်ညာ သ​ေဘာများ​၊ စသည့​်) ပါရှိသည်။

အြမတ်မယူ အသင်း​အဖွဲ့​ ြဖစ်​ေသာ Unicode Consortium သည် ယူနီကုဒ် ရှင်သန်တုိး​တက်​ေရး​အတွက် ြကိုး​စား​မှုတွင် ရှိြပီး​ character encoding အား​လံုး​ကုိ ယူနီကုဒ် ြဖင့​်အစား​ထုိး​သွား​ရန် ရည်ရွယ်သည်။ ယူနီကုဒ် ၏ Unicode Transformation Format (UTF) scheme များ​တွင် ရှိြပီး​ encoding နည်း​များ​သည် ဘာသာစံု (multilingual) အတွက် လုိအပ်လျက်ရှိသည်။

ဘာသာစံု ပါဝင်​ေသာ ယူနီကုဒ် ၏ ​ေအာင်ြမင်မှု​ေြကာင့​် computer software ကုိ internationalization and localization လုပ်ရာတွင် များ​စွာ အသံုး​ချလျက်ရှိသည်။ ယူနီကုဒ်စံစနစ်ကုိ ယခု ​ေပါ်​ေပါက်​ေန​ေသာ XML၊ Java programming language၊ Microsoft .NET Framework နှင့​် ​ေခတ်​ေပါ် operating system များ​တွင် အသံုး​ချလျက်ရှိသည်။

ယူနီကုဒ်စံစနစ်ကုိ အသံုး​ြပုရာတွင် character encoding မျုိး​စံု အသံုး​ြပုနုိင်သည်။ အသံုး​အများ​ဆံုး​မှာ UTF-8 (1 byte ကုိ ASCII အက္ခရာ အတွက် နှင့​် ၄ byte အထိ ကျန် ​ေနများ​ကုိ အြခား​ အက္ခရာ အတွက်)၊ မသံုး​​ေတာ့​​ေသာ UCS-2 (2 bytes ကုိ အက္ခရာ အား​လံုး​အတွက် သုိ့​​ေသာ် ယူနီကုဒ် အက္ခရာ အား​လံုး​မပါ) နှင့​် UTF-16 (၄ bytes သံုး​ြပီး​ UCS-2 ကုိ ထက်ဆင့​်၍ ကျန်ရှိ​ေန​ေသး​​ေသာ ယူနီကုဒ် အက္ခရာ များ​ကုိ ထည့​်သွင်း​) ြဖစ်ြကသည်။

အစဦး​ နှင့​် တုိး​တက်​ေြပာင်း​လဲြခင်း​

ယူနီကုဒ်သည် ​ေရှး​ရုိး​ သံုး​လာခဲ့​ြက​ေသာ စာလံုး​ သိမ်း​ဆည်း​ပံု (character encoding) များ​၊ ISO 8859 စံ များ​ ကုိ ကျယ်ကျယ်ြပန့်​ြပန့်​ သတ်မှတ်လုိသည်။ ISO 8859 စံ သည် နုိင်ငံ​ေပါင်း​များ​စွာ၏ အသံုး​အနှုန်း​များ​ ကုိ သတ်မှတ်နုိင်ခဲ့​​ေသာ်လည်း​ တစ်ခုနှင့​်တစ်ခု ​ေြပာင်း​လဲ၍ (incompatible) သံုး​နှုန်း​မရ​ေပ။ များ​စွာ​ေသာ ​ေရှး​ရုိး​ရာ စာလံုး​ သိမ်း​ဆည်း​ပံု၏ ​ေတွ့​​ေနကျ ြပသနာမှာ ဘာသာနှစ်မျုိး​ ရရန် ြပုလုပ်ြခင်း​ (များ​​ေသာအား​ြဖင့​် Roman characters နှင် ​ေဒသစာ) တွင် ဘာသာမျုိး​စံု အတွက်မပါ​ေပ။

ယူနီကုဒ်သည် သ​ေဘာအား​ြဖင့​် စာလံုး​ပံု (glyph) များ​ကုိ ထက် အ​ေြခခံ စာလံုး​ (character) များ​ — graphemes and grapheme-like units — ကုိ သိမ်း​ဆည်း​ထား​သည်။ တရုတ်စာတွင် အ​ေြခခံ စာလံုး​ နှင် စာလံုး​ပံု တုိ့​ကုိခဲွြခား​ရန် ခက်ခဲသည်။

စာများ​ကုိ တွက်ချက်ြခင်း​ (text processing) တွင် ယူနီကုဒ်သည် စာလံုး​တုိင်း​အတွက် အတုမရှိ​ေသာ စာခွက် (code point) — စာလံုး​ပံု အစား​ နံပါတ်တစ်ခု — ရှိ​ေရး​ တာဝန်ယူသည်။ တစ်နည်း​အား​ြဖင့​် ယူနီကုဒ်သည် စာလံုး​များ​ကုိ မူရင်း​သဘာဝ (an abstract way) ကုိကုိယ်စား​ြပုြပီး​ ပံု​ေဖာ်ရန် အတွက်ကုိမူ (အရွယ်၊ ပံု၊ ​ေဖာင့​် (သုိ့​) သဏ္ဍာန်) software (web browser, word processor) ၏တာဝန်အြဖစ် ချန်ထား​ခဲ့​သည်။ ထုိမှျရှင်း​လင်း​​ေသာ ြကိုး​စား​မှုပင် ရှုပ်​ေထွး​ရ​ေသာ အ​ေြကာင်း​မှာ ယူနီကုဒ် ဒီဇုိင်း​ြပုသူများ​ ယူနီကုဒ် ကျယ်ြပန့်​စွာ အသံုး​ြပု​ေရး​ ြကိုး​ပမ်း​မှုတွင် သ​ေဘာတူညီမှု မရနုိင်ြခင်း​တုိ့​​ေြကာင့​်ြဖစ်သည်။

ယူနီကုဒ်၏ ပဋ္ဌမ ၂၅၆ လံုး​မှာ ISO 8859-1 နှင့​် တူ​ေသာ​ေြကာင့​် ရှိြပီး​ အ​ေနာက်နုိင်ငံမှ စာများ​အတွက် အခက်အခဲ မရှိ​ေပ။ များ​စွာ​ေသာ အတူတူ စာလံုး​များ​ကုိ မတူ​ေသာ စာခွက်များ​တွင် သက်မှတ်ြခင်း​မှာ ရှိြပီး​ စာလံုး​ သိမ်း​ဆည်း​ပံု နှင့​် အဆင်​ေြပ​ေစရန် ြဖစ်သည်။ ထုိ့​​ေြကာင့​် ရှိြပီး​စာ များ​မှ ယူနီကုဒ်ကုိ ​ေြပာင်း​ရာတွင် မှား​ယံင်း​မှု မရှိနုိင်​ေပ။

သမုိင်း​

ယူနီကုဒ် သမုိင်း​ကုိ ၁၉၈၇ ခု Xerox မှ Joe Becker နှင့​် Apple မှ Lee Collins and Mark Davis တုိ့​က အြပည်ြပည်ဆုိင်ရာ စာလံုး​ စနစ် ြဖစ်နုိင်​ေြခကုိ စတင် စူး​စမ်း​ခဲ့​သည်။ ထုိနှစ် ြသဂုတ်လတွင် Joe Becker သည်

international/multilingual text character encoding system, tentatively called Unicode.

စာတမ်း​ကုိ ထုတ်​ေဝခဲ့​သည်။ Unicode 88 ​ေခါင်း​စဥ်ရှိ​ေသာ ထုိစာတန်း​၏ ၁၆ ဘစ် (bit) အ​ေြခြပု စာလံုး​ မုိဒယ်တွင် Unicode is intended to address the need for a workable, reliable world text encoding. Unicode could be roughly described as "wide-body ASCII" that has been stretched to 16 bits to encompass the characters of all the world's living languages. In a properly engineered design, 16 bits per character are more than sufficient for this purpose.ဟု​ေဖါ်ြပခဲ့​သည်။ မူလ ၁၆ ဘစ် (bit) အ​ေြခြပု စာလံုး​ မုိဒယ်သည် ယခု သံုး​စွဲ​ေန​ေသာ စာ​ေရး​စနစ် များ​ကုိသာ စဥ်း​စား​ခဲ့​သည်။ သုိ့​​ေသာ ယခုသံုး​​ေန​ေသာ စာလံုး​များ​မှာ

Unicode gives higher priority to ensuring utility for the future than to preserving past antiquities. Unicode aims in the first instance at the characters published in modern text (e.g. in the union of all newspapers and magazines printed in the world in 1988), whose number is undoubtedly far below 214 = 16,384. Beyond those modern-use characters, all others may be defined to be obsolete or rare; these are better candidates for private-use registration than for congesting the public list of generally-useful Unicodes.

ဟု သံုး​သပ်ခဲ့​သည်။ ဆုိလုိသည်မှာ ​ေရှး​စာနှင့​် အသံုး​များ​​ေသာ စာလံုး​များ​ပါ ယူနီကုဒ် တွင် ပါဝင်ရန်လုိအပ်ခဲ့​သည်။
From Myanmar Online Encyclopedia

ြမန်မာ ယူနီကုဒ် ဆိုသည်မှာ

ြမန်မာအက္ခရာတစ်လံုး​ချင်း​စီအတွက် သီး​ြခား​သတ်မှတ်​ေပး​ထား​​ေသာ တိကျသည့​် ဘံုသံုး​စနစ် (U 1000 မှ U 109F အတွင်း​ရှိ အက္ခရာများ​)

ယူနီကုဒ် (Unicode) ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံနှင့​်လူမျိုး​တိုင်း​တွင် အသံုး​ြပုလျက်ရှိ​ေသာ အက္ခရာစာလံုး​များ​အတွက်

• မည်သည့​် Platform တွင် ြဖစ်​ေစ


• မည်သည့​် Program တွင် ြဖစ်​ေစ


• မည်သည့​် ဘာသာစကား​ language တွင် ြဖစ်​ေစ

သီး​ြခား​သတ်မှတ်​ေပး​ထား​သည့​် နံပါတ်များ​ြဖစ်သည်။ ယူနီကုဒ် ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာသံုး​ဘာသာစကား​ အား​လံုး​မှ အက္ခရာစာလံုး​ တစ်လံုး​တိုင်း​အတွက် တိကျ​ေသာ နံပါတ် တစ်လံုး​တည်း​သာ သတ်မှတ်​ေပး​​ေသာ ဘံုသံုး​စနစ်ဟူ၍လည်း​ ​ေခါ်ဆိုြကသည်။

Unicode => Universal Character Encoding Unicode Consotium ​ေခါ် NGO အဖွဲ့​အစည်း​မှ တစ်ကမ္ဘာလံုး​ရှိ ဘာသာစကား​များ​ကို သိမ်း​ဆည်း​နိုင်ရန်/ စာသား​များ​ဖလှယ်နိုင်ရန် တီထွင်ထား​​ေသာ 16 bit character code set standard ြဖစ်သည်။ ISO (International Standard Organization) က ယင်း​ကို ISO-10646 ဟု သတ်မှတ်​ေပး​သည်။

Unicode ြဖင့​် ဘာသာစကား​​ေပါင်း​ များ​စွာကို Font တခုတည်း​တွင် ထည့​်သွင်း​နိုင်ြပီး​ မည်သည့​် ကွန်ပျူတာစနစ်တွင်မဆို အသံုး​ြပုနိုင်ရမည်ြဖစ်သည်။ Computer ဆိုသည်က ကိန်း​ဂဏန်း​များ​ကိုသာ သိသည်ဟု ​ေယဘုယျအား​ြဖင့​် ​ေြပာနိုင်သည်။ ကွန်ပျူတာတွင် ဖတ်မှတ််ြခင်း​၊ သိမ်း​ဆည်း​ြခင်း​များ​ကို ကိန်း​ဂဏန်း​များ​ြဖင့​်သာ ြပုလုပ်နိုင်သည်။ ယူနီကုဒ်ကို မတီထွင်မီက ကိန်း​ဂဏန်း​တစ်ခုကို သိရှိနိုင်ရန်အတွက် လှျို့​၀ှက်ကိန်း​စနစ်များ​စွာကို အသံုး​ြပုြကရသည်။ ဘာသာစကား​ တစ်ခုအတွက် ြပည့​်စံုလံု​ေလာက်​ေသာ encoding စနစ်များ​ မရှိ​ေပ။

History of Myanmar Unicode

ASCII code ​ေပါ်တွင် ြမန်မာစာကို encode လုပ်၍ အသံုး​ြပုခဲ့​ြကသည်။ အဂင်္လိပ် Character set ယာယီ ငှား​သံုး​ခဲ့​ြကြခင်း​ြဖစ်သည်။ ဥပမာ- ြမန်မာစာ “က” သည် အဂင်္လိပ်အက္ခရာ U (ASCII code point 117) ​ေပါ်တွင် encode လုပ်ထား​ြခင်း​ြဖစ်သည်။ သို့​​ေသာ် ယူနီကုဒ်တွင် “က” နှင့​် "u" သည် အက္ခရာတစ်ခုစီ ကွဲြပား​​ေနသည်။ ကွန်ပျူတာက စံတစ်ခုကို သိလာမှသာ တစ်ကမ္ဘာလံုး​ မည်သည့​်ကွန်ပျူတာကမဆို ြမန်မာစာကို နား​လည်လာပါမည်။ ကွန်ပျူတာက လက်ခံနိုင်သည့​် စံ ဆိုသည်မှာ ကြကီး​ကို U+1000 နှင့​် ခ​ေခွး​ကို U + 1001 အြဖစ် ကုတ်အ​ေနြဖင့​် ပံု​ေသ သတ်မှတ်​ေပး​ရပါလိမ့​်မည်။ သတ်မှတ်ရံုသာမက တစ်ကမ္ဘာလံုး​ရှိ Software Developer များ​ သိ​ေစရန်နှင့​် တ​ေြပး​ညီအသံုး​ြပုနိုင်​ေစရန် သတ်မှတ်ြပီး​ ​ေြကညာထား​ြကရပါလိမ့​်မည်။ ထိုသို့​ သတ်မှတ်​ေြကညာမှုကို ISO က စံထား​ြပီး​သတ်မှတ်​ေပး​သည်။

ယူနီကုတ် ၁.၀ တွင် ယခုလက်ရှိသံုး​​ေန​ေသာ ြမန်မာယူနီကုတ်သည် တိဘက်ဘာသာစကား​​ေအာက်တွင် ရှိခဲ့​ဲသည်။ ယူနီကုတ် ၁.၁ တွင် ယူနီကုတ်တွင် ြမန်မာဘာသာကိုဖယ်ထုတ်ခဲ့​ဲပီး​ ၂.၀ တွင် အြခား​ ကုတ်နံပါတ်များ​​ေအာက်တွင် ြပန်လည်ထည့​်သွင်း​ခဲ့​သည်။

၁၉၉၅ မတ်လ ၁၂ ရက်တွင် မိုက်ကယ်အီဗာဆင်မှ ယူနီကုတ် WG2 တွင် Title: Names of Burmese characters: comment on Unicode Technical Report #1 အမည်ြဖင့​်စာတမ်း​တစ်​ေစာင် စတင်တင်သွင်း​ခဲ့​သည်။

၁၉၉၆ တွင် မိုက်ကယ်အီဗာဆင်မှ proposal စတင်တင်သွင်း​ခဲ့​သည်။

၁၉၉၈ တွင် မိုက်ကယ်အီဗာဆင်မှပင် ammendment တင်သွင်း​ခဲ့​သည်။

၁၉၉၈ ဇူလိုင် ၂၄ တွင် ကို​ေဇာ်ထွဋ်မှ Response to Myanmar Proposal N1729 (Expert Contribution to Unicode Consortium) ကို​ေရး​သား​ခဲ့​သည်။

၁၉၉၈ ​ေအာက်တိုဘာတွင် UK London ၌ ကျင်း​ပ​ေသာ WG 2 meeting 35 သို့​ ြမန်မာနိုင်ငံမှ ​ေဒါက်တာ​ေအာင်​ေမာ် (CE) ၊ ဦး​ခင်​ေမာင်လွင် (ကွန်ပျူတာပညာရှင်အသင်း​)၊ ​ေဒါက်တာ​ေကျာ်သိန်း​ (ကွန်ပျူတာတက္ကသို်လ်)၊ ဦး​​ေသာင်း​တင် (KMD) နှင့​် ဦး​သိန်း​ထွဋ် (Geocomp) တို့​သည် ​ေလ့​လာသူအြဖစ်တက်​ေရာက်ကာ ြမန်မာစာအ​ေြကာင်း​ကို ြပည့​်စံုစွာတင်ြပခဲ့​ြပီး​ ြမန်မာယူနီကုတ်ကို ြမန်မာလူမျိုး​ပညာရှင်များ​လက်သို့​ စတင် မျိုး​​ေစ့​ချ​ေပး​ခဲ့​သည်။ဤ​ေဆွး​​ေနွး​ပွဲတွင် ြမန်မာပညာရှင်များ​ကိုယ်တိုင် တက်​ေရာက်​ေဆွး​​ေနွး​ခဲ့​ြခင်း​ မြပုနိုင်ပါက ယခုအချိန်တွင် ြမန်မာလူမျိုး​များ​သည် ြမန်မာစာကို ြပင်ပမှသာ​ေလ့​လာတတ်​ေြမာက်ထား​​ေသာ နိုင်ငံြခား​ပညာရှင်များ​၏ proposal ြဖင့​် ​ေပါ်ထွက်လာမည့​် ြမန်မာယူနီကုတ်ကိုသာ အသံုး​ြပုြကရမည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။

အ​ေြခခံ ြမန်မာယူနီကုတ် Unicode Character Code 3.0 ကို 1998 ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်အတည်ြပု ြပဋ္ဌာန်း​ခဲ့​ြပီး​ြဖစ်ပါသည်။ သို့​​ေသာ် ထိုအချိန်တွင် ယူနီကုတ်ကို လိုက်လံအ​ေကာင်အထည်​ေဖာ် တီထွင်​ေဆာင်ရွက်မည့​်သူ တစ်ဦး​မှျ ြမန်မာနိုင်ငံတွင် မရှိခဲ့​​ေပ။ 1999 ခုနှစ် ​ေနာက်ပိုင်း​မှ 2002 ခုနှစ်အထိ ြမန်မာစာ ယူနီကုတ်ကို သံုး​စွဲနိုင်​ေအာင် လုပ်​ေဆာင်​ေနသူများ​ကို ​ေလ့​လာြကည့​်ရာတွ Graphite enabled Padauk မှ လွဲြပီး​ အြခား​ မည်သူတစ်ဦး​တစ်​ေယာက်မှျ မရှိခဲ့​ပါ။

ြမန်မာစာကို ယူနီကုတ်အြဖစ် သတ်မှတ်​ေပး​ခဲ့​စဥ်က ယူနီကုတ် Consotium အဖွဲ့​ြကီး​တွင် ြမန်မာစာကို ​ေကာင်း​စွာ တတ်ကျွမ်း​သူ မရှိသည့​်အြပင် ြမန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း​ Unicode related technologies များ​ကို နား​လည်သူ တစ်ဦး​မှျ ထွက်​ေပါ်လာြခင်း​ မရှိ​ေသး​သြဖင့​် ယူနီကုတ်ဆိုသည်မှာ ချိုနှင့​်လား​ ြပန်​ေမး​ရမည့​် အချိန်ြဖစ်သည်။ ​ေပး​ကား​​ေပး​၏၊ မရ​ေသး​သည့​်သ​ေဘာြဖစ်ခဲ့​ပါသည်။

2002 ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ​ေရာက်မှ ကို​ေငွထွန်း​ က ြမ​ေစတီ ယူနီကုတ် စနစ်ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့​ြပီး​ 2003 ခုနှစ်၊ ဇန်န၀ါရီလတွင် etrademyanmar.com ၌ ပထမဦး​ဆံုး​ စတင် အသံုး​ြပုနိုင်ခဲ့​သည်။ ကို​ေငွထွန်း​သည် ြမ​ေစတီယူနီကုတ်ကို ရန်ကုန်ြမို့​ရှိ စာချုပ်စာတမ်း​များ​ မှတ်ပံုတင်ရံုး​တွင် ကုန်အမှတ်တံဆိပ် မှတ်ပံုတင်ြပီး​ တရား​၀င်သံုး​စွဲခဲ့​​ေြကာင်း​ သိရှိရသည်။

သို့​ရာတွင် ထိုစဥ်က ြမန်မာယူနီကုတ်စနစ်မှာ Virama စနစ်​ေပါ်တွင်အ​ေြခခံထား​​ေသာ​ေြကာင့​် ြမ​ေစတီယူနီကုတ်စနစ်မှာ ယူနီကုတ်စံကို အြပည့​်အ၀လိုက်နာထား​​ေသာ စနစ်ဟု မဆိုနိုင်​ေပ။ ထိုြပင် ထိုစဥ်က ြမ​ေစတီယူနီကုတ်စနစ်မှာ အဆမတန်​ေဈး​ြကီး​ြခင်း​ အသံုး​ြပုခွင့​်လိုင်စင်မှာလည်း​ ယခုလက်ရှိ​ေပါ်ထွက်လာ​ေသာ လိုင်စင်များ​ကဲ့​သို့​ Open Source လိုင်စင်များ​ မဟုတ်ြခင်း​ စသည့​် အချက်များ​​ေြကာင့​် ကျယ်ကျယ်ြပန့်​ြပန့​် သံုး​စွဲနိုင်ခဲ့​ြခင်း​ မရှိခဲ့​ပါ။

2002 ခုနှစ်တွင် ြမန်မာနိုင်ငံ၌ အတည်မြပုနိုင်​ေသး​သည့​် ယူနီကုတ်စနစ်ကို ြမန်မာနိုင်ငံ ကွန်ပျူတာအသင်း​ချုပ်မှ တာ၀န်ယူ လုပ်​ေဆာင်ြကရန် ၀ိုင်း​၀န်း​ တိုက်တွန်း​ြကပါသည်။ ယူနီကုတ်စနစ်ကို နိုင်ငံ​ေတာ်စံတစ်ခုအ​ေနြဖင့​် အသံုး​ြပုနိုင်​ေရး​အတွက် လုပ်ငန်း​စတင်ရန် ဘဏ္ဍာ​ေရး​အ​ေထာက်အပံ့​များ​ စတင်ရှာ​ေဖွခဲ့​ြကသည်။ နိုင်ငံ​ေတာ်အြကီး​အကဲများ​သည် ြမန်မာ့​စံယူနီကုတ်ြဖစ်​ေြမာက်​ေရး​အတွက် ကျပ်သိန်း​ ၅၀ ကို စတင်​ေထာက်ပံ့​​ေပး​ခဲ့​ပါသည်။ ဤသို့​ြဖင့​် Myanmar Unicode and NLP Research Centre သည် ြမန်မာနိုင်ငံ ကွန်ပျူတာ သင်း​ချုပ်ြကီး​၏ အစီအမံြဖင့​် ဖွဲ့​စည်း​နိုင်ခဲ့​သည်။ NLP အဖွဲ့​ြကီး​သည် 2002 ခုနှစ်မှစြပီး​ နိုင်ငံ​ေတာ်အတွက် ယူနီကုတ်တာ၀န်များ​ကို အချိန်ြပည့​် စတင်တာ၀န်ယူ လုပ်​ေဆာင်ခဲ့​သည် ဟု ဆိုနိုင်သည်။

From Myanmar Online Encyclopedia